| Wacław Iwaszkiewicz-Rudoszański | |
| Data i miejsce urodzenia | 26 sierpnia 1871 Omsk Syberia |
| Data i miejsce śmierci | 25 listopada 1922 Warszawa |
| Przebieg służby | |
| Lata służby | 1891 – armia rosyjska; od 1918 w armii polskiej |
| Stanowiska | dowódca Okręgu Generalnego Kielce, dowódca Armii Wschód, dowódca Frontu Galicyjskiego, Podolskiego, Południowego, dowódca 6 Armii, dowódca Okręgu Generalnego Warszawa |
| Główne wojny i bitwy | I wojna światowa, wojna polsko-bolszewicka |
| Odznaczenia | |
Wacław Teodor Iwaszkiewicz-Rudoszański, Wacław Iwaszkiewicz[1] (ur. 26 sierpnia 1871 w Omsku, zm. 25 listopada 1922 w Warszawie [2]) – generał major Armii Imperium Rosyjskiego, generał dywizji Wojska Polskiego.
Był synem powstańca styczniowego, zesłańca syberyjskiego. Po ukończeniu szkół wojskowych w Petersburgu, rozpoczął w 1891 służbę w armii rosyjskiej, od 1892 zawodowy oficer rosyjskiej piechoty. W 1900 brał udział w interwencji w Chinach przeciwko powstaniu bokserów.
W czasie wojny rosyjsko-japońskiej uczestniczył w obronie twierdzy Port Artur. W czasie I wojny światowej w randze pułkownika dowodził 54 pułkiem strzelców syberyjskich, potem dywizją piechoty. Za udział w bitwie pod Łodzią 1914 awansowany do stopnia generała majora i nagrodzony złotą szablą. Walczył w 1915 roku w obronie Warszawy przed wojskami Cesarstwa Niemieckiego. Ranny pod Rygą. Po wybuchu w 1917 rewolucji lutowej czynny w Związku Wojskowym Polaków w Rosji, został członkiem Naczpolu. Od 21 października 1917 dowodził 3 Dywizją Strzelców Polskich w składzie I Korpusu Polskiego gen. Józefa Dowbora-Muśnickiego. Na czele dywizji przebił się z Jelni do Bobrujska i tu skapitulował 21 maja 1918 wraz z całym korpusem przed armią niemiecką.
31 październiku 1918 formalnie przyjęty został do organizującego się Wojska Polskiego, w stopniu generała podporucznika. Powierzono mu kierownictwo Inspektoratu Kieleckiego. 16 listopada 1918 został mianowany dowódcą Okręgu Generalnego "Kielce", a 26 tego miesiąca dowódcą Dywizji Litewsko-Białoruskiej, którą sformował z oddziałów Samoobron kresowych. Od lutego 1919 dowodził grupami operacyjnymi w rejonie Wołkowyska, a od 14 marca 1919 siłami rzuconymi na ratunek oblężonego przez Ukraińców Lwowa, którego obroną dowodził gen. Tadeusz Rozwadowski. Po przebiciu się do Lwowa zastąpił gen. Rozwadowskiego na stanowisku naczelnego dowódcy Wojsk Polskich w Galicji Wschodniej. W czasie walk w Galicji Wschodniej i na Wołyniu wyparł Ukraińców za Zbrucz.
W czasie wojny polsko-bolszewickiej dowodził frontami: Galicyjsko-Wołyńskim, Galicyjskim, Podolskim, w 1920 roku w czasie ofensywy kijowskiej był dowódcą 6 Armii, a w sierpniu – w czasie bitwy warszawskiej – dowódcą Frontu Południowego. Z dniem 1 października 1921 przeniesiony został w stan spoczynku, w stopniu generała porucznika, z prawem noszenia munduru [3]. Osiadł w Warszawie.
Zmarł w sobotę 25 listopada 1922 o godz. 22 w Szpitalu Ujazdowskim w Warszawie, po długiej, ciężkiej i nieuleczalnej chorobie [4]. W czwartek 30 listopada 1922, w kościele św. Krzyża w Warszawie, ks. kardynał Aleksander Kakowski odprawił nabożeństwo żałobne, po którym trumna ze zwłokami generała, przewieziona została na lawecie, w asyscie honorowej złożonej z batalionu piechoty i dwóch szwadronów kawalerii, na dworzec kolejowy [5]. Uroczystości pogrzebowe odbyły się w sobotę 2 grudnia 1922 we Lwowie. Kondukt przemaszerował spod katedry na cmentarz Obrońców Lwowa, gdzie zmarły pochowany został w kwaterze dowódców. Przy spuszczeniu trumny do grobu zebrani odśpiewali rotę. W uroczystościach pogrzebowych udział wzięli: brat zmarłego, pułkownik Piotr Iwaszkiewicz, gen. dyw. Tadeusz Rozwadowski, w zastępstwie Naczelnego Wodza, wojewoda lwowski Kazimierz Grabowski, w zastępstwie Prezydenta Ministrów i rządu, wojewoda krakowski Kazimierz Junosza-Gałecki, delegacje pułków warszawskich, krakowskich i lwowskich, przedstawiciele władz wojskowych i cywilnych, i tłumy publiczności. Nad grobem przemawiali między innymi generałowie Józef Dowbor-Muśnicki i Edmund Kessler. [6]. Śmierć generała i uroczystości żałobne pozostawały w cieniu wydarzeń politycznych w kraju - wyborów parlamentarnych i prezydenckich.
Pośmiertnie zweryfikowany w stopniu generała broni [7].