Walerian Breański

Walerian Tyburcjusz Breański (ur. 12 kwietnia 1805 r. w Gaju Małym k. Szamotuł, zm. 20 maja 1866 w Tarnowie Podgórnym k. Poznania) – polski ksiądz, działacz patriotyczny i emigracyjny.

Początkowo był wikariuszem we Wrześni. Brał udział w powstaniu listopadowym. Po jego wybuchu opuścił wikariat, po czym przedostał się do Królestwa Polskiego wziął udział w kilku bitwach: pod Wawrem, Olszynką Grochowską, Tykocinem, Ostrołęką, zwłaszcza w tej ostatniej się odznaczył. Awansował do stopnia kapitana.

Na emigracji działał najpierw jako członek Młodej Polski – wziął udział w wyprawach frankfurckiej (1833) i sabaudzkiej (1834). Od 1834 roku był członkiem Centralizacji Towarzystwa Demokratycznego Polskiego. Jako jego wysłannik kilka razy udawał się do Wielkopolski. Tam założył organizację spiskową.

Od 1848 roku ponownie w stanie duchownym. Został wikarym w Krobi, a potem proboszczem w Tarnowie Podgórnym.

Bibliografia

• Wielka historia Polski, t. XI A-J, Wydawnictwo Pinnex, ISBN 83-86651-40-7, s. 87.

Literatura dodatkowa

• Marjan Tyrowicz: Breański Walerian. W: Polski Słownik Biograficzny. T. 2: Beyzym Jan – Brownsford Marja. Kraków: Polska Akademia Umiejętności – Skład Główny w Księgarniach Gebethnera i Wolffa, 1936, s. 423–424.  Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, ISBN 8304032910