Wan (jezioro)

	Jezioro Wan
	; Jezioro Wan
Państwo	Turcja
Powierzchnia	3755 km²
Wymiary	120 × 80 km
Głębokość; • średnia; • maksymalna	; 171 m; 451 m
Objętość	607 km³
Wysokość lustra	1640 m n.p.m.
Zasolenie	19,1‰
Rzeki zasilające	Bendimahi, Zilan, Karasu, Micinger
Rzeki wypływające	bezodpływowe
Rodzaj jeziora	endoreiczne
	Położenie na mapie Turcji ; Jezioro Wan
	38°33′55″N 42°56′44″E / 38.56533, 38.56533Na mapach: 38°33′55″N 42°56′44″E / 38.56533, 38.56533
	Zdjęcia i grafiki w Commons

Ten artykuł dotyczy jeziora w Turcji. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Wan (tur. Van Gölü; arm.: Վանա լիճ; kurd.: Gola Wanê) – bezodpływowe, słone jezioro leżące na Wyżynie Armeńskiej, największe i najgłębsze w Turcji. Jezioro jest największym na świecie jeziorem sodowym, silnie zasadowym (pH 9,8)^[2]. Soda i inne sole pozyskiwane są przez odparowanie wody. W wodach jeziora żyje 1 gatunek ryb - endemiczny Chalcalburnus tarichi z rodziny karpiowatych odbywający wędrówki na tarło do słodkowodnych dopływów jeziora. Z powodu przełowienia gatunek jest zagrożony wyginięciem^[2]. Na dnie jeziora odkryto największe znane stromatolity - wapienne kolumny o wysokości 40 m utworzone przez sinice^[3].

Odpływ w kierunku zachodnim został zablokowany przez wulkan Nemrut. Jako jezioro bezodpływowe poziom wód jest zmienny. 18 tys. lat temu poziom wody był wyższy o 72 m, a 9,5 tys. lat temu o 300 m niższy^[1].

Do Wan wpływają rzeki: Bendimahi, Zilan, Karasu, Micinger.
Na jeziorze znajdują się liczne wyspy, największe z nich to: Gadir, Carpanak, Ahtamar, Atrek.

Na położonej w południowej części jeziora wyspie Ahtamar znajduje się ormiański kościół z X wieku.

Przypisy

↑ ^1,0 ^1,1 E. T. Degens, H. K. Wong, S. Kempe i F. Kurtman. A geological study of lake van, Eastern Turkey. „Geologische Rundschau”. 73 (2), s. 701-734, VI.1984. doi:10.1007/BF01824978.
↑ ^2,0 ^2,1 M.Sari. Threatened fishes of the world: Chalcalburnus tarichi (Pallas 1811) (Cyprinidae) living in the highly alkaline Lake Van, Turkey. „Environmental Biology of Fishes”. 81 (1), s. 21-23, I.2008. doi:10.1007/s10641-006-9154-9.
↑ S. Kempe, J. Kazmierczak, G. Landmann, T. Konuk, A. Reimer i A. Lip. Largest known microbialites discovered in Lake Van, Turkey. „Nature”. 349, s. 605 - 608, II.1991. doi:10.1038/349605a0.

[edytuj] Zobacz też

Potwór z jeziora Van

[GR-0] 1,0 ^1,1 E. T. Degens, H. K. Wong, S. Kempe i F. Kurtman. A geological study of lake van, Eastern Turkey. „Geologische Rundschau”. 73 (2), s. 701-734, VI.1984. doi:10.1007/BF01824978.

[EBoF-1] 2,0 ^2,1 M.Sari. Threatened fishes of the world: Chalcalburnus tarichi (Pallas 1811) (Cyprinidae) living in the highly alkaline Lake Van, Turkey. „Environmental Biology of Fishes”. 81 (1), s. 21-23, I.2008. doi:10.1007/s10641-006-9154-9.

[2] S. Kempe, J. Kazmierczak, G. Landmann, T. Konuk, A. Reimer i A. Lip. Largest known microbialites discovered in Lake Van, Turkey. „Nature”. 349, s. 605 - 608, II.1991. doi:10.1038/349605a0.

[1]

[2]

[3]

Wan (jezioro)

Przypisy

[edytuj] Zobacz też

Osobiste

Przestrzenie nazw

Warianty

Widok

Działania

Szukaj

Nawigacja

Dla czytelników

Dla wikipedystów

Narzędzia

Drukuj lub eksportuj

W innych językach

Jezioro Wan
Jezioro Wan
Państwo	Turcja
Powierzchnia	3755 km²
Wymiary	120 × 80 km
Głębokość • średnia • maksymalna	171 m 451^[1] m
Objętość	607 km³
Wysokość lustra	1640 m n.p.m.
Zasolenie	19,1‰
Rzeki zasilające	Bendimahi, Zilan, Karasu, Micinger
Rzeki wypływające	bezodpływowe
Rodzaj jeziora	endoreiczne
Położenie na mapie Turcji Jezioro Wan
38°33′55″N 42°56′44″E / 38.56533, 38.56533Na mapach: 38°33′55″N 42°56′44″E / 38.56533, 38.56533
Zdjęcia i grafiki w Commons