Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Warszawa Wschodnia | |
 Warszawa Wschodnia |
|
| Państwo |  Polska |
| Miejscowość | Warszawa |
| Data otwarcia | 1866 |
| Poprzednie nazwy | Dworzec Brzeski Dworzec Terespolski Warszawa Wschodnia Osobowa Warschau Ost |
| Informacje kolejowe | |
| Liczba peronów | 7 (5+2) |
| Liczba krawędzi peronowych |
14 |
| Kasy | czynne |
| Przejścia nadziemne | brak |
| Przejścia podziemne |  |
| Linie kolejowe | |
|
|
|
Położenie na mapie
  Warszawa Wschodnia
|
|
| Na mapach: | |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Warszawa Wschodnia Osobowa (znana jako Dworzec Wschodni) – jeden z ważniejszych warszawskich dworców kolejowych, położony na warszawskiej linii średnicowej.
Budynek dworca położony jest w dzielnicy Praga Północ między ulicami Kijowską a Lubelską, na zachodnim krańcu terenów stacji.
Pod względem ogólnej liczby odprawianych pociągów jest głównym dworcem Warszawy. Wszystkie pociągi zatrzymujące się na Dworcu Centralnym i Śródmieściu – dwóch dworcach o największej liczbie pasażerów – zatrzymują się również na Dworcu Wschodnim (nie dzieje się tak na Dworcu Zachodnim). Na przystanku zatrzymują się pociągi:
Spis treści |
| Przewoźnik | Trasa | ||
|---|---|---|---|
| Koleje Mazowieckie | KM1 | Warszawa Wschodnia–Warszawa Zachodnia–Pruszków-Żyrardów-Skierniewice | |
| Koleje Mazowieckie | KM2 | Warszawa Zachodnia–Warszawa Wschodnia–Sulejówek Miłosna-Mińsk Maz.-Łuków | |
| Koleje Mazowieckie | KM3 | Warszawa Wschodnia–Warszawa Zachodnia–Błonie-Kutno | |
| Koleje Mazowieckie | KM7 | Warszawa Zachodnia–Warszawa Wschodnia–Otwock-Dęblin | |
| Koleje Mazowieckie | KM8 | Warszawa Wschodnia–Warszawa Zachodnia–Piaseczno-Skarżysko-Kamienna/Pilawa | |
| Przewoźnik | Trasa | ||
|---|---|---|---|
| Przewozy Regionalne | IR | Warszawa Wschodnia–Łódź Fabryczna | |
| Przewozy Regionalne | IR | Warszawa Wschodnia–Katowice | |
| Linia | Trasa | Takt |
|---|---|---|
S1  |
Otwock– Warszawa Wschodnia – Warszawa Zachodnia – Pruszków | 30 min |
S2  |
Sulejówek Miłosna – Warszawa Wschodnia – Warszawa Zachodnia | 30 min |
Stacja przyjmuje i wyprawia pociągi dalekobieżne, kierowane przez Warszawę Centralną i Zachodnią na południe, zachód i północny zachód kraju (w tym pociągi na Śląsk przez CMK, a także międzynarodowe pociągi w kierunku Niemiec). Dla pociągów wyprawianych z Warszawy Zachodniej w kierunku wschodnim i północnym (m.in. do Gdyni, Lublina oraz w kierunku granicy z Białorusią), a także jest stacją przelotową dla pociągów przejeżdżających tranzytem przez Warszawę. Pociągi od strony Lublina jadące w kierunku Trójmiasta, zmieniają kierunek jazdy na Dworcu Wschodnim, nie przejeżdżając przez inne dworce warszawskie. Warszawa Wschodnia obsługuje także pociągi podmiejskie Kolei Mazowieckich i SKM Warszawa (obecnie linia S1 i S2).
Ruch towarowy omija Dworzec Wschodni, jest bowiem prowadzony przez stację Warszawa Gdańska. Dotyczy to jednak tylko znajdującej się na krańcu linii średnicowej, pasażerskiej części stacji. Na wschód od niej położona jest duża stacja towarowa, pełniąca funkcje stacji rozrządowej pod nazwą Warszawa Wschodnia Towarowa (spotykana jest także nazwa Warszawa Wschodnia Rozrządowa).
Powstanie Dworca Wschodniego wiąże się z budową Kolei Warszawsko-Terespolskiej, w ramach której w roku 1866 oddano do użytku Dworzec Terespolski (zwany także Dworcem Brzeskim), położony mniej więcej w połowie drogi między obecnym dworcem a ul. Targową. Ten dworzec czołowy obsługiwał głównie pociągi w kierunku Brześcia i Lublina. Jako jeden z nielicznych warszawskich dworców uniknął w 1915 większych zniszczeń ze strony wycofujących się wojsk rosyjskich.
Podczas przebudowy Warszawskiego Węzła Kolejowego rozpoczętej w 1919 dworzec został przebudowany na czołowo-przelotowy i od 1933 stał się elementem warszawskiej linii średnicowej.
W pierwszych dniach września 1939 dworzec był wielokrotnie bombardowany, wielu ewakuujących się mieszkańców Warszawy zostało rannych. Pomoc niosły im warszawskie harcerki i uczennice, z których część zginęła 5 września w kolejnym bombardowaniu. Ich pamięci poświęcony jest głaz ustawiony naprzeciwko jednego z wejść do dworca od strony ul. Kijowskiej.
W 1944 dotychczasowy budynek uległ zniszczeniu. Po wojnie jego funkcje przejęły obiekty prowizoryczne, nazwane nieco na wyrost Dworcem Wschodnim.
Elementem całkowitej przebudowy tego rejonu Pragi po zakończeniu II wojny światowej była przebudowa i gruntowna modernizacja układu torowego stacji Warszawa Wschodnia. W jej ramach oddano do użytku w 1969 nowy budynek dworca oddalony od dotychczasowego o ok. 200 metrów w kierunku wschodnim, co wynikało z zamiaru poprowadzenia w tamtym rejonie alei Tysiąclecia – części planowanej obwodnicy śródmiejskiej Warszawy. W odległości ok. 100 metrów od obecnego gmachu dworcowego w kierunku ul. Targowej zachował się niewielki fragment skrzydła budynku dawnego Dworca Terespolskiego, obecnie zaadaptowany na punkt skupu złomu.
Budynek dworca otworzono 17 stycznia 1969 roku (według planów budowa miała trwać od 1962 do 1964 roku). Przez kilka lat, aż do wybudowania Dworca Centralnego, Dworzec Wschodni był najnowocześniejszą i najbardziej reprezentacyjną budowlą tego typu w Warszawie[1] (otrzymał tytuł Mistera Warszawy), jednak wiele lat zaniedbania i braku remontów spowodowało fatalny stan techniczny. Projektant dworca już w połowie lat 70. alarmował, że oszczędności materiałowe do jakich został zmuszony przez władze podczas projektowania i budowy sprawiają, iż dworzec nadaje się do natychmiastowego remontu.
Zaniedbanie to sprawiło, że w rankingu przeprowadzonym podczas wakacji 2008 roku przez Gazetę Wyborczą[2][3] Dworzec Wschodni oceniono jako najgorszy spośród 23 dworców największych polskich miast (choć np. pod względem czystości i poczucia bezpieczeństwa jeszcze gorsze oceny otrzymał Dworzec Centralny). Zdaniem dziennikarzy działało tu zbyt mało kas biletowych, hol dworca był zanieczyszczony przez gołębie, a wieczorem i nocą zaciemniony jak podczas nalotów w czasie wojny. Dworzec był też zupełnie nieprzyjazny dla niepełnosprawnych. Źle oceniono estetykę dworca, toalety, poczekalnie i przechowalnie bagażu, stosunkowo dobrze – dostępność usług i połączenia komunikacyjne z miastem.
Również Najwyższa Izba Kontroli w październiku 2008 r. po kontroli przeprowadzonej na 223 dworcach kolejowych w Polsce stwierdziła, że Dworzec Wschodni był wówczas jednym z najgorszych pod względem stanu technicznego. Uznano, że był niedostosowany do obsługi osób niepełnosprawnych (bariery architektoniczne, zbyt wysokie pulpity kasowe, mało miejsca w toaletach) oraz że PKP nie zapewniały tu pasażerom wystarczającego bezpieczeństwa i pozwalały na stałe przebywanie na dworcu osób bezdomnych (w raporcie NIK znalazły się nawet zdjęcia kloszardów). Nie utrzymywały też czystości w budynku dworca (w holu stale żerowały gołębie) i terenach przyległych, a nawet stwarzały zagrożenie sanitarne (wskutek zamykania toalet)[4]. Część z tych zarzutów zdezaktualizowała się po remoncie budynku zakończonym w 2012 roku.
Zaprojektowany przez Arseniusza Romanowicza i Piotra Szymaniaka w latach 1956–1961 Dworzec Wschodni otrzymał formę dwubryłową, z głównym wejściem i zespołem handlowo-usługowym od strony północnej układu torowego oraz mniejszym terminalem do obsługi linii podmiejskich od strony południowej. Dworzec posiada siedem peronów typu wyspowego, numerowanych od strony głównego budynku przy ul. Kijowskiej. Perony od 1 do 4 obsługują ruch dalekobieżny, perony 6 i 7 przeznaczone są do obsługi ruchu podmiejskiego, zaś peron 5 jest uniwersalny. Perony są częściowo zadaszone i połączone trzema przejściami podziemnymi.
W latach 2010-2012 dworzec przeszedł kapitalny remont. Zachowano jedynie pierwotną konstrukcję stalową hali od ul. Kijowskiej, która została naprawiona i zabezpieczona antykorozyjnie. Zainstalowano nowe elewacje szklane, nowe podłogi z kamienia, instalacje techniczne, urządzenia sanitarne. Wyremontowany budynek dworca oddano do użytku z końcem maja 2012. Po remoncie budynek prezentuje się równie okazale jak w początkach swego istnienia.
Remontu nie wykonano na peronach (przeprowadzono jedynie drobne prace kosmetyczne), ich naprawa i przebudowa zaplanowana jest na kolejne lata.
Niewygodne oddalenie Dworca Wschodniego od ul. Targowej wynikało z planów budowy alei Tysiąclecia, mającej stanowić część obwodnicy śródmiejskiej Warszawy (wg obecnych założeń obwodnica będzie znajdowała się dalej na wschód). Pamiątką po nich jest przedłużona i ślepa ul. Kijowska oraz zachowany pod peronami 6. i 7. dworca niedokończony tunel dla dwupasmowej ulicy wraz z linią tramwajową, której budowa była planowana na lata 2008-2011. Połączyć miała ulicę Grochowską z rondem Żaba.
.JPG&filetimestamp=20120415201230)
W 2010 uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego rejonu dworca[5]. Plan przewiduje m.in.:
W czasach swojej świetności dworzec kilkakrotnie "występował" w filmach fabularnych, m.in.
SKM:
| Warszawa Wschodnia | ||
| Linia 2 Warszawa Centralna – Terespol (km linii: 4,254) | ||
|
odległość: 3,908 km
Warszawa Centralna  |
 |
odległość: 7,499 km
|
| Linia 7 Warszawa Wschodnia – Dorohusk | ||
|
odległość: 4,08 km
|
|
| Linia 9 Warszawa Wschodnia – Gdańsk Główny (km linii: 4,408) | ||
|
odległość: 5,692 km
Warszawa Praga |
|
odległość: 3,997 km
|
| Linia 45 Warszawa Wschodnia – Warszawa Grochów | ||
|
odległość: 1,611 km
|
|
| Linia 448 Warszawa Zachodnia – Warszawa Rembertów | ||
|
odległość: 1,058 km
Warszawa Stadion |
|
odległość: 7,499 km
|
| Linia 452 Warszawa Wschodnia – Warszawa Grochów | ||
|
odległość: 2,810 km
|
|
| Linia 901 Warszawa Wschodnia – Warszawa Antoninów (km linii: 1,789) | ||
|
 Warszawa Antoninówodległość: 1,789 km
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
