| Wernher von Braun Wernher Magnus Maximilian Freiherr von Braun |
|
| Data i miejsce urodzenia | 23 marca 1912 Wirsitz |
| Data i miejsce śmierci | 16 czerwca 1977 Alexandria, Wirginia |
| Przebieg służby | |
| Lata służby | 1937–1945 |
| Siły zbrojne | SS |
| Główne wojny i bitwy | II wojna światowa |
| Późniejsza praca | NASA |
Wernher von Braun, właściwie Wernher Magnus Maximilian Freiherr von Braun (ur. 23 marca 1912 w Wirsitz, obecnie Wyrzysk, zm. 16 czerwca 1977 w Alexandrii, Wirginia, USA) – niemiecki uczony, jeden z czołowych konstruktorów rakiet i pionierów podboju kosmosu. Podczas II wojny światowej współtwórca pocisków balistycznych V-2. członek partii nazistowskiej, oficer SS. Po wojnie uczestnik amerykańskiego programu kosmicznego.
Spis treści |
Po roku 1920, kiedy Wyrzysk − w wyniku postanowień traktatu wersalskiego - znalazł się w granicach państwa polskiego, jego rodzina wyjechała do Berlina. Od młodości interesował się astronomią, duży wpływ wywarła na nim praca Hermanna Obertha dotycząca wykorzystania rakiet do podróży międzyplanetarnej.
W latach 1930–1931 von Braun studiował w Instytucie Technologii w Berlinie i Zurychu. W roku 1933 wstąpił do Fliegerkorps i zdobył licencję pilota. W 1934 roku ukończył studia na Uniwersytecie Berlińskim, uzyskując tytuł doktora. Do Luftwaffe wstąpił w roku 1936, a rok później został dyrektorem technicznym w ośrodku rakietowym w Peenemünde, rozwijającym technologię rakietową dla zastosowań militarnych (w Niemczech nie prowadzono badań nad rakietami dla celów cywilnych). W tym samym roku zapisał się do NSDAP.
W roku 1940 von Braun został przyjęty do SS i otrzymał stopień Untersturmführera (podporucznika), a w 1943 awansował do stopnia Sturmbannführera (majora). Był głównym projektantem rakiety balistycznej A-4, która stała się „bronią odwetową” V-2. Przy produkcji tych rakiet w kompleksie Mittelbau-Dora zatrudniano tysiące przymusowych robotników; wielu z nich zmarło.
Po kapitulacji Niemiec von Braun, z gronem współpracowników, oddał się 12 maja 1945 roku w ręce Amerykanów, licząc na możliwość kontynuowania prac nad rakietami do celów cywilnych. Amerykańskie władze, w obliczu rysującej się konfrontacji z państwami komunistycznymi, chętnie przyjęły grupę von Brauna, jak również ocalałe podzespoły pocisków V-2, przymykając oko na jego wojenną przeszłość (część niemieckich naukowców została z kolei zagarnięta przez ZSRR). Przez pierwsze lata powojenne von Braun i inni niemieccy specjaliści rakietowi pracowali i mieszkali skoszarowani w Forcie Bliss w Teksasie.
Pracując w ramach programów US Army, von Braun uczestniczył w projektowaniu pocisku balistycznego średniego zasięgu Redstone. Na podstawie tej konstrukcji stworzono następnie rakietę Jupiter C, która 31 stycznia 1958 roku wyniosła na orbitę pierwszego amerykańskiego sztucznego satelitę Ziemi Explorer 1. Von Braun został zatrudniony w powstałej w 1958 roku agencji kosmicznej National Aeronautics and Space Administration (NASA), stając się pierwszym dyrektorem centrum lotów kosmicznych Marshall Space Flight Center w Alabamie. Stanowisko to dało mu możliwość ukształtowania wieloletniej strategii podboju Kosmosu przez NASA, określonej później mianem „paradygmatu von Brauna”[1][2].
Kolejnym dziełem von Brauna była rakieta Saturn V, która pozwoliła wylądować amerykańskim astronautom na Księżycu. Za to osiągnięcie został odznaczony w 1969 roku jednym z najwyższych odznaczeń – Distinguished Service Medal. W 1970 roku został zastępcą dyrektora NASA do spraw planowania, w 1972 odszedł jednak z NASA i podjął zatrudnienie w firmie lotniczej Fairchild Aircraft.
31 grudnia 1976 roku odszedł z niej, gdyż zdiagnozowano u niego raka. Przeszedł operację, która jednak nie powstrzymała rozwoju choroby. Zmarł 16 czerwca 1977 roku.