Wiąz (Ulmus L. ) – rodzaj drzew, rzadziej krzewów z rodziny wiązowatych (Ulmaceae), obejmujący ok. 25 gatunków. Występują w strefie umiarkowanej półkuli północnej. Gatunkiem typowym jest Ulmus campestris L.[2].
[edytuj] Morfologia
- Liście
- Pojedyncze, skrętoległe, podwójnie piłkowane o krótkim ogonku.
- Kwiaty
- Obupłciowe z niepozornym okwiatem, zebrane w pęczki, ukazujące się przed rozwojem liści.
- Owoce
- Orzeszki otoczone dookoła płaskim skrzydełkiem.
[edytuj] Systematyka
- Synonimy[2]
Ulmoxylon E. Hofmann
- Pozycja systematyczna wg Angiosperm Phylogeny Website (2001...)
Rodzaj z rodziny wiązowatych (Ulmaceae) z rzędu różowców, należących do kladu różowych w obrębie okrytonasiennych[1].
- Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Urticanae Takht. ex Reveal, rząd pokrzywowce (Urticales Dumort.), rodzina wiązowate (Ulmaceae Mirb.), podrodzina Ulmoideae (Mirb.) Arn., plemię Ulmeae Dumort., podplemię Ulminae (Mirb.) Duby, rodzaj wiąz (Ulmus L.)[3].
- Gatunki dziko rosnące w Polsce[4]
- Pozostałe gatunki[5]
- Ulmus alata Michx.
- Ulmus americana L. – wiąz amerykański
- Ulmus androssowii Litv.
- Ulmus crassifolia Nutt.
- Ulmus davidiana Planch.
- Ulmus densa Litv.
- Ulmus elliptica K. Koch
- Ulmus harbinensis S. Q. Nie & G. Q. Huang
- Ulmus ×hollandica Mill. – wiąz holenderski
- Ulmus hybr. – wiąz mieszańcowy
- Ulmus laciniata (Trautv.) Mayr
- Ulmus macrocarpa Hance
- Ulmus mexicana (Liebm.) Planch.
- Ulmus parvifolia Jacq. – wiąz drobnolistny
- Ulmus pumila L. – wiąz syberyjski
- Ulmus procera Salisb. – wiąz angielski
- Ulmus rubra Muhl.
- Ulmus szechuanica W. P. Fang
- Ulmus thomasii Sarg.
- Ulmus villosa Brandis ex Gamble
- Ulmus ×viminalis Lodd. ex Bean
- Ulmus wallichiana Planch.
[edytuj] Zastosowanie
- Drewno wiązów jest ciężkie i twarde, odporne na gnicie. Używane jest w meblarstwie a także do budowy łodzi.
- Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne w parkach, lub w uprawie skarlającej (bonsai) jako rośliny pokojowe.
[edytuj] Marginalia
Najstarszym (400 lat) i najgrubszym (620 cm obwodu pierśnicy) wiązem w Polsce był wiąz górski "Beskidnik" rosnący na przedmieściach Iwli nad potokiem Iwielką. Obumarł w ostatnich latach wskutek grafiozy (naczyniowej choroby wiązów)[6]. Był pomnikiem przyrody.
Przypisy