Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

Wieża ratuszowa w Krakowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Wieża ratuszowa
Distinctive emblem for cultural property.svg nr rej. A-9
WieżaRatuszowa-POL, Kraków.jpg
położenie na planie Starego Miasta
Położenie na mapie Starego Miasta w Krakowie
Krakow Center - basic map.svg
"Wieża ratuszowa"
Wieża ratuszowa
50°03′41″N 19°56′11″E / 50.06139, 50.06139Na mapach: 50°03′41″N 19°56′11″E / 50.06139, 50.06139
Miejsce Kraków, Rynek Główny
Wybudowany XIV-XV
Wpisany do
rej. zabytków
1931
Commons-logo.svg Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Wieża ratuszowagotycka wieża z XIV wieku znajdująca się na Rynku Głównym w Krakowie, o wysokości 70 m. Ocalała ze zburzonego w 1820 roku ratusza – wówczas głównego gmachu administracyjnego Krakowa.

Wśród budynków na Rynku, ratusz wyróżniał się swoją sylwetką: wysoka wieża, zwieńczona kiedyś gotyckim hełmem z zegarem, z przylegającym korpusem zamkniętym trójkątnym szczytem i spichlerz. Dawniej znajdowały się w nim Izba Pańska, Izba Ławnicza i w podziemiach więzienie z izbą tortur.

Wieża wraz z już nieistniejącymi przyległymi budynkami (1886).

W 1524 roku na wieży zamontowano sprowadzony z Norymbergi zegar[1]. W 1680 roku, w czasie pożaru wywołanego piorunem spłonął zdobiący wieżę gotycki hełm. Odbudowę wieży w latach 1683-1686 prowadził królewski architekt Piotr Beber. Zaprojektował on nowy, imponujący hełm o charakterze barokowym, ale już bez zegara. Barokowe zwieńczenie wieży przetrwało tylko do 1783 roku. Wówczas rozebrano walący się już hełm i zastąpiono go, ufundowanym przez biskupa Kajetana Sołtyka i króla Stanisława Augusta, skromniejszym zwieńczeniem.

Obecnie wejścia do wieży strzeże para lwów, które powstały na początku XIX wieku. U wejścia zachował się gotycki portal z herbem Krakowa i godłem Polski. Na parterze znajduje się zestaw 14 gmerków z 1444 roku, będący europejskim unikatem. W wieży, będącej filią Muzeum Historycznego miasta Krakowa, eksponowane są pamiątki dotyczące historii miasta. W podziemiach znajduje się natomiast "Scena pod Ratuszem" krakowskiego Teatru Ludowego.

Podczas ostatniej renowacji wieży w latach 1961-1965 przeprowadzonej przez Wiktora Zina i Władysława Grabskiego, zrekonstruowano wykusze na wysokości pierwszego piętra i sklepienia pierwszego piętra, a także poddano konserwacji hełm i okładzinę[2]. Umieszczono wtedy także przed schodami parę kamiennych lwów z pocz. XIX wieku, pochodzących z klasycystycznego pałacu Morstinów w Pławowicach.

Przypisy

  1. Waldemar Komorowski, Aldona Sudacka, Rynek Główny w Krakowie, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2008, s. 231.
  2. Waldemar Komorowski, Aldona Sudacka, Rynek Główny w Krakowie, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2008, s. 231.

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Linki zewnętrzne

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wieża_ratuszowa_w_Krakowie&oldid=30068292
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty