Wieżowce Katowic

Wieżowce Katowic

Altus

Stalexport

Drapacz Chmur - jeden z pierwszych wieżowców w Polsce

DOKP

Dawny biurowiec Przedsiębiorstwa Budownictwa Węglowego

Chorzowska 50

Gwiazdy

GIG

Ślizgowiec

Katowice są jednym z pierwszych miast w Polsce, w którym budowano wieżowce. Przed pierwszym katowickim wysokościowcem Domem profesorów Śląskich Technicznych Zakładów Naukowych oddanym do użytku w 1931 r. i liczącym ok. 35 m, powstały jedynie: 51 metrowy wieżowiec PAST-y w Warszawie, ok. 35 metrowy Hotel Savoy w Łodzi oraz dwa wysokościowce w ówcześnie niemieckim Wrocławiu. W 1934 r. oddano do użytku pierwsze wieżowce z prawdziwego zdarzenia, którymi były katowicki Drapacz Chmur (60 m) oraz warszawski Prudential (66 m). Obecnie w Katowicach znajduje się około 30 budynków o wysokości nie mniejszej niż 60 metrów, łącznie około 40 budynków o wysokości minimum 50 metrów lub 16 kondygnacji (licząc parter). Ponadto w Katowicach znajduje się trzeci najwyższy budynek w Polsce wybudowany poza Warszawą - biurowiec Altus. Obecnie Katowice posiadają najwięcej wieżowców w Polsce nie licząc Warszawy. Nadal jednak przodują w ilości wieżowców na jednego mieszkańca oraz na km².

Dwudziestolecie międzywojenne

Przed wojną powstały Dom profesorów Śląskich Technicznych Zakładów Naukowych oraz Drapacz Chmur. Ponadto wybudowano kilka wysokościowców − 10 piętrowy przy ul. M. Skłodowskiej-Curie, 9 piętrowy przy Al. Korfantego i 8 piętrowy niedaleko Drapacza Chmur. Budynki miały te także charakter propagandowy − miały pokazać siłę Autonomicznego Województwa Śląskiego w pozostałych częściach Polski oraz za granicą, przede wszystkim w Niemczech, gdzie takich budynków nie budowano.

Lata PRL-u

W początkowych latach PRL-u w Katowicach nie budowano wysokich budynków. Rząd postanowił, że Katowice jak i całe Województwo śląskie będzie przemysłowym zagłębiem Polski, toteż funkcje usługowe zostały zepchnięte na dalszy plan. Jedynymi większymi budynkami były bloki mieszkalne, jednak żaden nie przekroczył granicy 60 metrów.

Na kolejny boom w dziedzinie wieżowców miasto musiało czekać do lat początku 70., czyli otwarcia Polski na zachód. W tym czasie w centrum Katowic zaczęło brakować nowych przestrzeni, a także ujawniły się braki w powierzchni biurowej. Władze zaczęły więc pozwalać na budowę wieżowców. W tym okresie powstała większość katowickich wysokich biurowców. Ponadto budowano wielkie osiedla mieszkaniowe, z Osiedlem Tysiąclecia na czele. W 1972 roku oddano do użytku Superjednostkę - gigantyczny blok mieszkalny wzorowany na Jednostce Marsylskiej. Superjednostkę zamieszkiwało ponad 700 rodzin. Kilka lat później stanął DOKP do dziś dominujący nad Rondem i Spodkiem. Bolączką budynków tamtego okresu są fatalne materiały i złe wykonanie.

W latach osiemdziesiątych powstają kolejne wieżowce: Stalexportu/Węglokoksu i biurowiec wojewódzki. Ponadto oddano do użytku najwyższe poza Warszwaą bloki mieszkalne - tzw. Kukurydze na Osiedlu Tysiąclecia i Gwiazdy.

Po roku 1989

W latach 90. nastąpiło zahamowanie rozwoju miasta, a więc także i budowy wieżowców. Dokończono jednak budowę ostatnich Kukurydz, powstało kilka niższych budynków. Na kolejny boom budowlany trzeba było czekać do 2000 roku. Po nim wieżowce zaczęły powstawać nieznacznie tylko wolnej niż w Warszawie. Przede wszystkim należy tu wymienić Chorzowską 50, Biurowiec ING Banku Śląskiego i oczywiście Altusa.

Lista wszystkich ukończonych wieżowców w Katowicach

Lp.	Nazwa budynku	Przeznaczenie	Wysokość (m)	Liczba kondygnacji	Rok ukończenia budowy
1.	Altus	Biura	125 m	30	2003
2.	Wieżowiec Wojewódzki	Biura	105 m	21	1980
3.	Stalexport 1	Biura	97 m	21	1981
4.	Stalexport 2	Biura	92 m	19	1981
5.	Kukurydza	Mieszkania	90 m	25	1988
6.	Kukurydza	Mieszkania	90 m	25	1989
7.	Kukurydza	Mieszkania	90 m	25	1991
8.	Gwiazda	Mieszkania	81 m	24	1978
9.	Gwiazda	Mieszkania	81 m	24	1978
10.	Gwiazda	Mieszkania	81 m	24	1978
11.	Gwiazda	Mieszkania	81 m	24	1978
12.	Gwiazda	Mieszkania	81 m	24	1978
13.	Gwiazda	Mieszkania	81 m	24	1978
14.	Gwiazda	Mieszkania	81 m	24	1978
15.	DOKP	Biura	80 m	17	1974
16.	Haperowiec	Mieszkania	80 m	23	1968
17.	Biurowiec Francuska 70 Powstał w latach 70. ubiegłego stulecia jako siedziba Przedsiębiorstwa Budownictwa Węglowego. Swoją obecną, nieformalną nazwę wziął od umieszczonej na nim reklamy radia RMF FM.	Biura	68 m	14	1965
18.	Chorzowska 50	Biura	68 m	14	2001
19.	Drapacz Chmur	Apartamenty	60 m	14	1934
20.	Ślizgowiec	Mieszkania	60 m	18	1960
21.	Wieżowiec Katowicka	Mieszkania	60 m	18	1972
22. - 34.	Wieżowce na os. Tysiąclecia	Mieszkania	60 m	19	1966-1982
35.	Superjednostka	Mieszkania	60 m	15	1968
36.	GIG	Biura	56 m	13	1973
37.	Apartamentowiec na Osiedlu Tysiąclecia	Mieszkania	55 m	14	2006
38.	Apartamentowiec na Osiedlu Tysiąclecia	Mieszkania	54 m	14	2007
39.-43.	tzw. Dolarowce	Mieszkania	52 m	13	1967-1972
44.	Biurowiec ING Banku Śląskiego	Biurowiec	50 m	11	2001
45.	Hotel Silesia	Hotel	50 m	13	1970

Ponadto wysokość 35 metrów uznaną za dolną granicę wysokościowca przekracza Spodek, biurowiec Millenium Plaza, oddział Citibanku Handlowego, budynek Separator, wieża telewizyjna TVP Katowice (90 metrów wraz z masztem), kilka kościołów wraz z Archikatedrą Katowicką, Wieża Spadochronowa, wiele bloków na os. Witosa i Paderewskiego oraz kilka kominów kopalnianych i elektrowni.

Plany

Obecnie w Katowicach planowane jest około 20 wieżowców, każdy powyżej 80 metrów. Najbardziej znanymi inwestycjami są Silesia Office Towers (budowa ruszyła), Jupiter Plaza oraz KCB Residental. Ponadto wymienia się wieżowce Hollybrook, Silesia Atrium, Silesia Tower, Gant Towers, Havre Towers, Silesia Business Park i wiele innych. Oprócz tego niższe wieżowce budowane są na Osiedlu Tysiąclecia i obrzeżach miasta.

Z powodu bliskości lotniska Muchowiec budowa każdego budynku powyżej 40 metrów wymaga zgody Aeroklubu Śląskiego, toteż obecnie wszelkie budowy w centrum muszą przechodzić kosztowną i długą procedurę.

Wieżowce zatwierdzone lub w budowie

Lp.	Nazwa budynku	Przeznaczenie	Wysokość (m)	Liczba kondygnacji	Rok ukończenia budowy	Inwestor
1.	Silesia Towers	Biura	147 m i 55 m	33 i 15	2014	Triganit
2.	Jupiter Plaza	Mieszane	110 m	33	2013	Jupiter
3.	KCB Residental	Apartamenty	95 m	27	???	Eurocape PIA
4. - 8.	Activ Towers	Mieszkania	72 m	24	???	Activ Investment
9. - 13.	Silesia Business Park	Biura	50 m	14	2012	Skanska
14. - 17.	Reinhold Towers (wieża północna, południowa i zachodnia	Biura	50 m	15	???	Reinhold Investments

Wieżowce czekające na zezwolenie

Lp.	Nazwa budynku	Przeznaczenie	Wysokość (m)	Liczba kondygnacji	Rok ukończenia budowy	Inwestor
1.	LC Corp Tower	Biura	223 m	56	???	LC Corp
2.	Centrum Multifunkcyjne	mieszany	ok. 200 m	48	???	nieznany
3.	Kamsoft Tower	Biura	140 m	35	???	Kamsoft
4 - 5	Tauzen Towers	Mieszkania	60 m	17	???	Nieznany
6.	Hollybrook Tower	Apartamenty	55 m	16	2011	projekt Medusa Group

Wieżowce o nieznanym statusie

Lp.	Nazwa budynku	Przeznaczenie	Wysokość (m)	Liczba kondygnacji	Rok ukończenia budowy	Inwestor
1.	Rondo Tower	Mieszane	ok. 160 m	48	???	Nieznany
2.	Nowy budynek DOKP	Biura	120 m	35	???	PKP + Hines Polska
3.	GANT Tower	Apartamenty	115 m	30	???	GANT
4.	Wieża Eurostaru	Mieszana	100 m	28	???	Eurostar

Od lewej: Haperowiec, Superjednostka, DOKP, Ślizgowiec, Altus, Hotel Silesia, w oddali Gwiazdy. Zdjęcie wykonane z wieżowca Stalexportu

Zobacz też

• Lista najwyższych wieżowców w Polsce
• Wieżowiec
• Wysokościowiec
• Architektura Katowic

Bibliografia

• Sztuka Górnego Śląska od średniowiecza do końca XX wieku, red. Ewa Chojecka, wydawca: Muzeum Śląskie, Katowice 2004, ISBN 83-87455-77-6.
• Katowice − Informator, red. S. Adamczyk, wyd. Urząd Miasta w Katowicach, Katowice 1993.