| Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. Uwaga: Aby ułatwić pracę, dodaj do szablonu parametr |data=2012-06 |
| Ten artykuł dotyczy stworzenia, którego istnienia nie potwierdza współczesna zoologia. |
| Wielka Stopa | |
Artystyczne wyobrażenie |
|
| Inne nazwy | Sasquatch |
| Pierwsze doniesienia | XIX wiek |
| Oficjalny status | Kryptyda |
| Miejsce rzekomego występowania | Pacyficzne wybrzeże Ameryki Północnej |
Wielka Stopa (ang. Bigfoot, Big Foot lub w języku Indian Sasquatch) – mityczne zwierzę, które wg niepotwierdzonych (kilkudziesięciu tysięcy) relacji żyje w Górach Skalistych i w sąsiednich regionach (USA i Kanada). Niektóre relacje wskazują na obecność stworzenia w rejonie Wielkich Jezior i w południowych stanach USA, a nawet na Wschodnim Wybrzeżu USA (m.in. w Pensylwanii[1]). Nazwa pochodzi od ogromnych śladów łap (stóp?), które były najczęstszym znakiem jego obecności.
Żadne wiarygodne dowody nie potwierdziły jak dotąd istnienia "Wielkiej Stopy" (nie znaleziono kości czy ciała, a fragmenty domniemanego futra okazały się sierścią znanych zwierząt lub niemożliwe do identyfikacji). Są tylko dowody pośrednie i niepewne: naoczni świadkowie, niedojedzone resztki pokarmu, przypisywane tej istocie odchody itp.
Spis treści |
"Wielka Stopa" opisywany jest jako potężna (od 2 do 3 metrów wysokości), dwunożna, człekopodobna istota bez ogona, pokryta gęstym i krótkim futrem, którego kolor może być zmienny od czerni do rudego brązu (także jasny i srebrzysty). Ma głowę podobną do głowy goryla, z niskim czołem i dużymi oczami. Być może prowadzi nocny tryb życia (najczęściej go spotykano w nocy). Rzekomo wydaje jakieś głosy i wydziela silny, nieprzyjemny zapach. Najprawdopodobniej jest wszystkożerny. Zamieszkuje bardzo słabo zaludnione lasy górskie, a najwięcej świadków spotkało go od 1958 w górach północnej Kalifornii.
Informacje o istnieniu wielkiej człekokształtnej istoty pochodzą także z Ameryki Południowej i Azji (Yeti), jednak przyjmuje się, że chodzi o inny gatunek (podgatunek)-(różnice w wyglądzie). Najbardziej pewnym dowodem na istnienie takich zwierząt jest zdjęcie rzekomo przedstawiające wielką bezogoniastą małpę, podobną do pitekantropa, którą w 1920 zastrzelił w Wenezueli François de Loys (tzw. małpa de Loysa). Autentyczność tego zdjęcia jest jednak kwestionowana; nie tylko sceptycy, ale i niektórzy kryptozoolodzy (m.in. Ivan T. Sanderson i Loren Coleman), stwierdzili, że zdjęcie przedstawia w istocie czepiaka upozowanego tak, by nie było widać ogona[2]. Istocie nadano nawet nazwę: Ameranthropoides loysi, jednak zaginęła czaszka, a podobnych stworzeń więcej nie spotkano.
| Ta sekcja od 2011-06 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Już pierwsi biali osadnicy w Ameryce Północnej słyszeli od Indian opowieści o "leśnym człowieku", kradnącym im zapasy. Znane są indiańskie rzeźby kamienne i drewniane maski, przedstawiające głowy, podobne do małpich. Jedno z plemion wybrało "Wielką Stopę" jako zwierzę totemiczne. Jednak fakt, że "Wielka Stopa" istniała w mitologii nie oznacza, że istniała naprawdę. W 1811 w Górach Skalistych zauważono ślady "Wielkiej Stopy" odbite w śniegu. W 1893 Theodore Roosevelt opublikował zasłyszaną historię o "tajemniczej leśnej istocie". W 1924 kilku górników twierdziło, że zostali zaatakowani przez grupę "wielkich małp" (miejsce zdarzenia nazwano "Ape Canyon" "Małpi Wąwóz"). W latach 40. i 50. kilkunastu świadków stwierdziło, że widziało "Wielką Stopę". 20 października 1967 Roger Patterson i Robert Gimlin w Bluff Creek (Kalifornia) po raz pierwszy sfilmowali legendarną istotę. Film jest jednak niewyraźny, a zwierzę sfilmowane z dużej odległości.[potrzebne źródło]. W 1995 domniemana "Wielka Stopa" została znowu sfilmowana (nocą, zdjęcia są niewyraźne). W 2005 mieszkańcy Teslin (Kanada) zauważyli istotę i znaleźli kępkę sierści (była to sierść bizona)[3].
W sierpniu 2008 dwóch poszukiwaczy-hobbystów Wielkiej Stopy – Matthew Whitton i Rick Dye – ogłosiło, że posiadają dowody na istnienie legendarnego zwierzęcia[4]. Przedstawili mediom zdjęcie zwłok potężnego, pokrytego futrem stworzenia, o podobnym do małpy pysku, które zostało znalezione w północnej Georgii. Po otrzymaniu zaliczki, poszukiwacze przekazali naukowcom zamrażarkę z rzekomym ciałem Wielkiej Stopy, znajdującym się w głębokim lodzie. Okazało się, że "odkrycie" było jedną wielką mistyfikacją – rzekome ciało było jedynie wypchanym gumowym kostiumem małpy.
Do indiańskiej nazwy istoty – Sasquatch nawiązuje utworzony na początku lat 60. XX wieku rezerwat Sasquatch Provincial Park (w Kolumbii Brytyjskiej w Kanadzie).
W miejscowości Willow Creek organizowana jest ku czci "Wielkiej Stopy" coroczna parada.
"Wielka Stopa" od 1970 r. była bohaterem kilkudziesięciu filmów i seriali, wyprodukowanych głównie w USA, a także tematem licznych książek i komiksów.
Występuje też w grze Tony Hawk's Underground 2 oraz w dodatku The Sims 2: Podróże.