Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Storfurstendömet Finland Suomen suuriruhtinaskunta Великое княжество Финляндское Wielkie Księstwo Finlandii |
|||||
|
|||||
|
|||||
 |
|||||
| Język urzędowy | szwedzki, rosyjski, fiński | ||||
| Stolica | Turku (do 1812) Helsinki (od 1812) |
||||
| Ostatnia głowa państwa | Przewodniczący Parlamentu p.o. głowy państwa[1][2] Johannes Lundson | ||||
| Powierzchnia • całkowita |
360 000 km² |
||||
| Liczba ludności (1850) • całkowita • gęstość zaludnienia |
1 636 900 4,5 /km² osób/km² |
||||
| Jednostka monetarna | rubel rosyjski (do 1860) marka fińska (od 1860) |
||||
| Data powstania | 29 marca 1809 | ||||
| Niepodległość | 6 grudnia 1917 | ||||
 |
|||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||
Wielkie Księstwo Finlandii (ros. Великое княжество Финляндское, łac. Magnus Ducatus Finlandiæ, szw. Storfurstendömet Finland, fin. Suomen suuriruhtinaskunta) – autonomiczne wielkie księstwo połączone unią personalną z Imperium Rosyjskim, wchodzące w jego skład. Wielkie Księstwo Finlandii istniało w latach 1809–1917. Głową państwa był cesarz rosyjski. W latach 1809-1812 stolicą było Turku, od 1812 roku Helsinki.
Wielkie Księstwo Finlandii powstało na skutek wydarzeń jakie miały miejsce na Półwyspie Skandynawskim na początku XIX wieku. Po pokoju w Tylży w 1807 roku wojska rosyjskie anektowały należące do Szwecji, Finlandię i Wyspy Alandzkie. Pokonane w wojnie z Rosją w 1809 roku Królestwo Szwecji uznało aneksję Finlandii i Wysp Alandzkich na mocy pokoju w Hamina. Jednocześnie zwołany przez cara Aleksandra I parlament fiński w Porvoo uznał władzę zwierzchnią cara rosyjskiego i nadał mu tytuł wielkiego księcia Finlandii.
Na mocy postanowień parlamentu w Porvoo utworzono unię personalną z Cesarstwem Rosyjskim i zagwarantowano Finom szeroką autonomię. Finlandia posiadała własny: parlament, rząd (Senat), sądownictwo, administrację, wojsko i granicę celną z Rosją. Monarchę w zastępstwie reprezentował jako namiestnik - generał-gubernator. W Petersburgu powołano ministerstwo ds. Finlandii.
W praktyce postanowienia z Porvoo wielokrotnie łamano. Dopiero po 1863 roku doszło do zmiany polityki władz rosyjskich. W 1863 roku zwołano pierwszą sesję parlamentu fińskiego. Zezwolono na upowszechnianie języka fińskiego i wprowadzono odrębny fiński system monetarny.
Po dojściu do władzy Aleksandra III ponownie podjęto próby ograniczenia autonomii Finlandii. Rozpoczęto proces rusyfikacji szkolnictwa i urzędów państwowych.
Po rewolucji 1905 roku zezwolono na reformę autonomii Wielkiego Księstwa Finlandii. W 1906 roku dokonano zmian ustrojowych m.in.: wprowadzono jednoizbowy, w pełni demokratyczny parlament (Eduskunta).
Wielkie Księstwo Finlandii ogłosiło niepodległość po wybuchu rewolucji październikowej w 1917 roku. 6 grudnia 1917 proklamowano suwerenne Królestwo Finlandii, które w 1918 roku przekształcono w Republikę Finlandii.
