Wieprzówka

Wieprzówka
Lokalizacja	Europa Polska
Ujście	Skawa w miejscowości Grodzisko
Długość	ok. 28 km
Rzeki Polski

Wieprzówka – rzeka rozpoczynająca swój bieg w miejscu połączenia rzek: Rzyczanki z Targaniczanką w Andrychowie. Długość około 28 km. Niektóre źródła traktują również Potok Rzycki jako Wieprzówkę.

Rzeka Wieprzówka w Andrychowie. W tle most kolejowy.

Płynie przez: Rzyki, Sułkowice, Andrychów, Wieprz, Gierałtowice, Przybradz i wpada do Skawy w miejscowości Grodzisko. Jest jej największym lewym dopływem.

Charakterystyka rzeki

Na odcinku od źródeł do Andrychowa to rzeka o charakterze górskim, później przybiera charakter nizinny. Wieprzówka jest rzeką mocno regulowaną (szczególnie w części nizinnej).

Dzięcioł zielony

Posiada kilkanaście małych dopływów, jednak w 80% jest zasilana wodami powierzchniowymi. Posiada duże wahania przepływu (w miesiącach letnich prawie wysycha, wiosną potrafi występować z brzegów czyniąc duże szkody).

Walory przyrodnicze

Pomimo faktu, że rzeka jest w znacznym stopniu uregulowana i poniżej Andrychowa zanieczyszczona na jej brzegach przetrwało wiele cennych przyrodniczo terenów, np.: fragment starego lasu łęgowego w Andrychowie. Występują tutaj m.in. następujące gatunki drzew: olsza czarna (alnus glutinosa), jesion wyniosły (Fraxinus excelsior), topola czarna (Populus nigra), topola biała (Populus alba), wierzba biała (Salix alba).

Podszyt stanowi znacznie ponad sto gatunków roślin i krzewów takich jak: wierzba purpurowa (Salix purpurea), dziki bez czarny (Sambucus nigra), dereń świdwa (Cornus sanguinea), czeremcha zwyczajna (Prunus padus), rdest ostrokończysty (Reynoutria japonica Houtt), niecierpek drobnokwiatowy (Impatiens parviflora), niecierpek gruczołowaty (Impatiens glandulifera), pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica), czosnaczek pospolity (Alliaria petiolata), czosnek niedźwiedzi (Allium ursinum), łopian pajęczynowaty (Arctium tomentosum), żywokost bulwiasty (Symphytum tuberosum), lepiężnik biały (Petasites albus), knieć błotna (Caltha palustris), bodziszek cuchnący (Geranium robertianum) i wiele innych. Niektóre z wymienionych tu gatunków (np. rdestowiec ostrokończysty czy też niecierpek gruczołowaty) to rośliny inwazyjne wypierające rodzimą florę.

W 2006 odkryto i udokumentowano występowanie w dorzeczu Wieprzówki zespołu roślinności – łęg olszowy gwiazdnicowy (jedyne opisane stanowisko dla polskiego pasa pogórzy i gór).

Zimorodek

W łożysku rzeki swoje tereny łowieckie i gniazdowe znalazło wiele gatunków zwierząt, takich jak:

• ptaki, m.in.: kosy (Turdus merula), sroki (Pica pica), kwiczoły (Turdus pilaris), sikorki (Parus sp.), dzięcioły duże (Dendrocopos major), dzięcioły zielone (Picus viridis), zimorodki (Alcedo atthis), kaczki krzyżówki (Anas platyrhynchos), pluszcze (Cinclus cinclus), mewy śmieszki (Larus ridibundus),
• ryby, m.in.: strzebla potokowa (Phoxinus phoxinus) zwana w gwarze andrychowskiej szczewągiem, pstrąg potokowy (Salmo trutta fario),głowacz pręgopłetwy (Cottus poecilopus)lokalnie nazywana peplokiem i śliz (Barbatula barbatula).
• płazy, m.in. żaby trawne (Rana temporaria), ropuchy szare (Bufo bufo), kumak górski (Bombina variegata)
• bardzo rzadko – rak szlachetny (Astacus astacus)
• gady: zaskroniec zwyczajny, jaszczurka zwinka, jaszczurka żyworodna.

Bibliografia

• Jan Zieliński: Do źródeł Wieprzówki. Andrychów: Polska Fundacja Ochrony Przyrody "PRONATURA" w Krakowie, 2003. ISBN 83-917420-1-6. 

Linki zewnętrzne

• [1]