| Wilhelm Heinrich Waagen | |
| Data i miejsce urodzenia | 23 czerwca 1841 |
| Data i miejsce śmierci | 24 marca 1900 |
Wilhelm Heinrich Waagen (ur. 23 czerwca 1841 w Monachium, zm. 24 marca 1900 w Wiedniu) – niemiecki geolog i paleontolog.
Doktoryzował się na Uniwersytecie Ludwiga Maximiliana w Monachium. Tam też opublikował swoją pracę doktorską z geologii. W 1866 został wykładowcą paleontologii na swoim macierzystej uczelni i jednocześnie uczył księżniczkę Teresę Charlottę i księcia Arnulfa Bawarskiego, dzieci Luitpolda księcia-regenta Bawarii i jego żony Augusty Ferdynandy Toskańskiej. Chociaż był doskonałym wykładowcą, ze względu na swoje zdolności w praktycznych badaniach geologicznych, nie miał większych perspektyw, jeśli chodzi o karierę naukową na uniwersytecie monachijskim. Waagen był bowiem praktykującym katolikiem. W konsekwencji zaakceptował w 1870 propozycję objęcia jednego z kierowniczych stanowisk w wyprawie geologicznej do Indii.
W 1875 powrócił na stałe do Europy, wyczerpany klimatem indyjskim. Od 1877 prowadził, cieszące się dużym zainteresowaniem, wykłady o geologii Indii na Uniwersytecie e Wiedniu. Dwa lata później został profesorem geologii i mineralogii w Niemieckiej Politechnice w Pradze. Od 1890 wykładał peleontologię w Wiedniu. W 1886 odmówił przyjęcia posady w Berlinie.
W 1893 został wybrany konsultantem w dziedzinie kopalnictwa (Oberbergart) i członkiem Austriackiej Akademii Nauk.
Dzieła Waagena powstałe przed wyjazdem do Indii dotyczyły przede wszystkim Jury Frankońskiej i jej skamielin. Jego wiekopomne dzieło dotyczy jednak prezentacji materiału paleontologicznego odnalezionego w Górach Solnych (Sakhisar) w Pendżabie. W 1869, po dokładnych studiach dotyczących znalezionych amonitów, Waagen udokumentował swą teorię mutacji dotyczącą serii skamieniałości. Teoria ta nazywana jest też teorią ewolucji ammonitów.
Będąc młodym naukowcem, brał aktywny udział w życiu monachijskiego Kościoła katolickiego. Na dwa lata przed śmiercią napisał rozprawę na temat pierwszego rozdziału biblijnej starotestamentralnej Księgi Rodzaju.
Waagen był jednym z wydawców periodyku naukowego Geognostische-paläontologische Beiträge wydawanegow Monachium. W latach 1894-1900 redagował w Wiedniu Beiträge zur Paläontologie Oesterreich-Ungarns und des Orients. Po śmierci Joachima Barrande wydał kilka tomów jego Système silurien. Do najważniejszych dzieł Wilhelma Waagena zaliczne są:
W języku angielskim Waagen wydał: