| Błogosławieni | |
|---|---|
| męczennicy z Podlasia | |
| Wincenty Lewoniuk Daniel Karmasz Łukasz Bojko Konstanty Bojko Konstanty Łukaszuk Bartłomiej Osypiuk Anicet Hryciuk Filip Geryluk Ignacy Frańczuk Onufry Wasyluk Maksym Hawryluk Jan Andrzejuk Michał Wawrzyszuk |
|
| Data śmierci | 24 stycznia 1874 Pratulin |
| Kościół / wyznanie | katolicki |
| Data beatyfikacji | 6 października 1996 przez Jana Pawła II |
| Wspomnienie | 23 stycznia |
| Szczególne miejsca kultu | Sanktuarium Unitów Podlaskich |
Męczennicy z Pratulina, Męczennicy podlascy, Męczennicy pratulińscy, Męczennicy uniccy – 13 unitów zamordowanych w Pratulinie, błogosławieni Kościoła katolickiego.
24 stycznia 1874[1] wojsko rosyjskie (w tym formacje kozackie) otworzyło ogień do parafian modlących się przed świątynią skonfiskowaną przez zaborcę na rzecz prawosławia. Akt ten był najgłośniejszym epizodem prześladowań, które nastąpiły w związku z kasatą unickiej diecezji chełmskiej i przymusowym podporządkowywaniem unitów Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej w ramach rusyfikacji.
Spis treści |
W drugiej połowie XIX wieku car Aleksander II podpisał program likwidacji Kościoła unickiego, co w praktyce miało doprowadzić do wcielenia unickiej diecezji chełmskiej do Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. Realizacja programu miała doprowadzić do zerwania jedności unitów z Kościołem katolickim i ułatwić rusyfikację. Księży sprzeciwiających się carskim reformom usuwano z parafii, zsyłano bądź więziono.
W Pratulinie po wywiezieniu proboszcza parafianie przeciwstawili się przekazaniu świątyni duchownemu prawosławnemu. Wobec braku możliwości porozumienia mieszkańców z przydzielonym księdzem gubernator carski wprowadził wojsko. Miejscowi unici świadomi zagrożenia życia udali się pod świątynię by jej bronić. Zostali rozstrzelani w pozycji klęczącej w czasie modlitwy[1].
Do podobnych wydarzeń doszło 17 stycznia 1874 w Drelowie, gdzie od kul żołnierzy rosyjskich zginęło 13 unitów. Był wśród nich lokalny przywódca unickiego oporu Semen Pawluk.
Wojsko rosyjskie dokonało pogrzebania męczenników, bez udziału najbliższych, w odosobnionym miejscu, a mogiła została zrównana z ziemią. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę w 1918 roku mieszkańcy Pratulina upamiętnili to miejsce, a 18 maja 1990 roku szczątki zamordowanych przeniesiono do kościoła parafialnego.
6 października 1996 papież Jan Paweł II beatyfikował Wincentego Lewoniuka i 12 towarzyszy.
W polskich diecezjach katolickich 23 stycznia obchodzone jest wspomnienie liturgiczne: Błogosławionego Wincentego Lewoniuka i 12 Towarzyszy, męczenników z Pratulina.