Witold Hurewicz (ur. 29 czerwca 1904 w Łodzi, zm. 6 września 1956 w Uxmal w Meksyku) – wybitny polski matematyk. Jego ojciec był przemysłowcem. Studiował początkowo na Uniwersytecie Warszawskim, a następnie przeniósł się na Uniwersytet Wiedeński. Jego nauczycielami byli Hans Hahn i Karl Menger. Stopień naukowy doktora uzyskał w 1926 roku na Uniwersytecie Wiedeńskim. W latach 1927-1928 dzięki fundacji Rockefellera spędził rok w Amsterdamie. Następnie w latach 1928-1936 był asystentem Luitzena Brouwera. W roku 1936 wyjechał na rok do USA, do Institute for Advanced Study w Princeton i nie wrócił już do Amsterdamu. Podjął pracę w University of North Carolina. W czasie II Wojny Światowej pracował dla wojska Stanów Zjednoczonych nad zastosowaniami matematyki w MIT Radiation Laboratory. Zajmował się wtedy serwomechanizmami[1].
Zginął w Meksyku, spadając z piramidy w Uxmal w czasie konferencji naukowej.
[edytuj] Praca naukowa
Głównym motywem działalności naukowej Hurewicza była teoria wymiaru. Początkowo zajmował się tym tematem w aspekcie topologii ogólnej i teorii mnogości. Udowodnił, że z hipotezy continuum wynika istnienie takiej przestrzeni nieskończonego wymiaru, której każda podprzestrzeń skończenie wymiarowa jest przeliczalna (czyli wymiaru 0)[2]. W 1930 roku udowodnił twierdzenie o możliwości zanurzenia ośrodkowej przestrzeni metrycznej skończonego wymiaru w przestrzeń metryczną zwartą tego samego wymiaru[3].
Prawdopodobnie najlepszym jego wynikiem jest udowodnienie, że zwarta przestrzeń metryczna X wymiaru n może być odwzorowana w
w taki sposób, że punkty, których obrazy należą do zbioru obrazów k punktów przestrzeni X tworzą zbiór wymiaru
[4].
Innym ciekawym wynikiem z teorii wymiaru jest:
Przestrzeń Hilberta nie może być przedstawiona w postaci sumy przeliczalnej przestrzeni skończego wymiaru[5].
W czasie pobytu w Amsterdamie Witold Hurewicz zajmował się teorią homotopii. W czterech pracach napisanych w 1935 i opublikowanych w Amsterdam Proceedings[6] zajmował się obliczaniem grup homotopii i ich związkami z grupami homologii. Dopiero w latach pięćdziesiątych XX wieku dzięki pracom Jean-Pierre Serre, Samuela Eilenberga, MacLane, Johna Moore'a i Henri Cartana teoria homotopii została w istotny sposób rozwinięta.
W 1941 roku napisał wraz z Henry Wallmanem słynną i często cytowaną monografię o teorii wymiaru [7], która została przetłumaczona na język rosyjski[8]. Już po śmierci, w roku 1958, wydana została druga Jego książka, poświęcona równaniom różniczkowym zwyczajnym[9].
Najbardziej znany jest Hurewicz ze swoich badań nad teorią homotopii [10], gdy pracował pod kierownictwem Brouwera (jest uważany za twórcę tej teorii) oraz ze zdefiniowania ciągu dokładnego w roku 1941[11].
Przypisy
- ↑ Four reports on servomechanisms..., op. cit.
- ↑ Une remarque sur ľhypotése du continu, op. cit.
- ↑ Über das Verhältniss separabel Räume zu kompakten Räumen, op. cit.
- ↑ Über Abbildungen von endlichdimensionalen Räumen auf Teilmengen Cartesischer Räume, 1933, op. cit.
- ↑ Proc. Akad. van Wetenschappen, vol. 31, 1928, op. cit.
- ↑ prace [9] - [12], op. cit.
- ↑ Hurewicz, Wallman, op. cit.
- ↑ Гуревич В., Волмэн Г.: Теория размерности. Москва: ГИИЛ, 1948.
- ↑ Lectures of Ordinary Differential Equations, op. cit.
- ↑ Beiträge zur Topologie der Deformationen, I-IV, op. cit.
- ↑ On duality theorems, Bull. Amer. Math. Soc., op. cit.
[edytuj] Prace Witolda Hurewicza
- Witold Hurewicz. Über eine Verallgemeinerung des Borelschen Theorems. „Math. Zeit.”. 24, s. 401-421, 1925.
- Witold Hurewicz. Über schnitte von Punktmengen. „Proc. Akad. van Wetenschappen”. 29, s. 163-165, 1926.
- Witold Hurewicz. Stetige bilder von Punktmengen. I. „Proc. Akad. van Wetenschappen”. 29, s. 1014-1017, 1926.
- Witold Hurewicz. Stetige bilder von Punktmengen. II. „Proc. Akad. van Wetenschappen”. 30, s. 159-165, 1927.
- Witold Hurewicz. Über unendlich-dimensionale Punktmengen. „Proc. Akad. van Wetenschappen”. 31, s. 916-922, 1928.
- Witold Hurewicz. Dimensionstheorie und Cartesische Räume. „Proc. Akad. van Wetenschappen”. 34, s. 399-400, 1931.
- Witold Hurewicz. Über die henkelfreie Kontinua. „Proc. Akad. van Wetenschappen”. 35, s. 1077-1078, 1932.
- Hurewicz W., Knaster B.. Ein Einbettungessatz uber henkelfreie Kontinua. „Proc. Akad. van Wetenschappen”. 36, s. 557-560, 1933.
- Witold Hurewicz. Höher-dimensionale Homotopiegruppen. „Proc. Akad. van Wetenschappen”. 38, s. 112-119, 1935.
- Witold Hurewicz. Homotopie und Homologiegruppen. „Proc. Akad. van Wetenschappen”. 38, s. 521-528, 1935.
- Witold Hurewicz. Klassen und Homologietypen von Abbildungen. „Proc. Akad. van Wetenschappen”. 39, s. 117-126, 1936.
- Witold Hurewicz. Asphärische Räumen. „Proc. Akad. van Wetenschappen”. 39, s. 215-224, 1936.
- Witold Hurewicz. Über Folgen stetiger Funktionen. „Fund. Math.”. 9, s. 193-204, 1927. Warszawa.
- Witold Hurewicz. Relativ perfekte Teile von Punktmengen und Mengen. „Fund. Math.”. 12, s. 78-109, 1932. Warszawa.
- Witold Hurewicz. Une remarque sur ľhypotése du continu. „Fund. Math.”. 19, s. 8-9, 1932. Warszawa.
- Witold Hurewicz. Theorie der Analytischen mengen. „Fund. Math.”. 15, s. 4-17, 1930. Warszawa.
- Witold Hurewicz. Über Schnitte in topologischen Räume. „Fund. Math.”. 20, s. 151-162, 1933. Warszawa.
- Witold Hurewicz. Normalbereiche und Dimensionstheorie. „Math. Ann.”. 96, s. 736-764, 1927.
- Hurewicz W., Menger K.. Dimension und Zusammenhangsstufe. „Math. Ann.”. 100, s. 618-633, 1928.
- Witold Hurewicz. Über ein topologisches Theorem. „Math. Ann.”. 101, s. 210-218, 1929.
- Witold Hurewicz. Über der sogenannter Produktsatz der Dimensionstheorie. „Math. Ann.”. 102, s. 305-312, 1929.
- Witold Hurewicz. Zu einer arbeit von O. Schreier. „Abh. Math. Sem. Hansischen Univ.”. 8, s. 307-314, 1930.
- Witold Hurewicz. Grundiss der Mengerschen Dimensionstheorie. „Math. Ann.”. 98, s. 64-88, 1927.
- Witold Hurewicz. Über das Verhältniss separabel Räume zu kompakten Räumen. „Proc. Koninkl. Akad. Amsterdam”. 30 Ser. A (3), s. 425-430, 1927. Amsterdam.
- Witold Hurewicz. Über Stetige Bilder von Punktmengen (Zweite Mittelung). „Proc. Koninkl. Akad. Amsterdam”. 30 Ser. A (1), s. 159-165, 1927. Amsterdam.
- Witold Hurewicz. Zur Theorie der analytischen Mengen. „Fund. Math.”. 15, s. 4-17, 1930. Warszawa.
- Witold Hurewicz. Satz uber stetige Abbildungen. „Fund. Math.”. 23. S. 54-62. Warszawa.
- Witold Hurewicz. Homotopie, homologie und lokaler Zusammenhang. „Fund. Math.”. 25, s. 467-485, 1935. Warszawa.
- Hurewicz W., Freudental H.. Dehnungen, Verkürzungen, Isometrien. „Fund. Math.”. 26, s. 120-122, 1936. Warszawa.
- Witold Hurewicz. Ein Theorem der Dimensionstheorie. „Ann. of Math.”. 31, s. 176-180, 1930.
- Witold Hurewicz. Stetige abbildungen topologischer Räume. „Proc. International Congress Zurich”. 2, s. 203, 1932. Zurich.
- Witold Hurewicz. Einbettung separabel Räume in gleich dimensional kompakte Räume. „Monatshefte fur Mathematik”. 37, s. 199-208, 1930.
- Witold Hurewicz. Über dimensionserhöhende stetige Abbildungen. „J. reine angew. Math.”. 169, s. 71-78, 1933.
- Witold Hurewicz. Über Abbildungen von endlichdimensionalen Räumen auf Teilmengen Cartesischer Räume. „Sitzungsber. Preuss. Akad. Wiss.”. 34, s. 754-765, 1933.
- Witold Hurewicz. Über Abbildungen topologischer Räume auf die n-dimensionale Sphäre. „Fund. Math.”. 24, s. 144-150, 1935.
- Witold Hurewicz. Beiträge zur Topologie der Deformationen (I. Höherdimensionale Homotopiegruppen). „Proc. Koninkl. Akad. Amsterdam”. 38 Ser. A (1), s. 112-119, 1935. Amsterdam.
- Witold Hurewicz. Beiträge zur Topologie der Deformationen (II. Homotopie- und Homologiegruppen). „Proc. Koninkl. Akad. Amsterdam”. 38 Ser. A (5), s. 521-528, 1935. Amsterdam.
- Witold Hurewicz. Beiträge zur Topologie der Deformationen (III. Klassen und Homologietypen von Abbidungen). „Proc. Koninkl. Akad. Amsterdam”. 39 Ser. A (1), s. 117-126, 1936. Amsterdam.
- Witold Hurewicz. Beiträge zur Topologie der Deformationen (IV. Asphärische Räumen). „Proc. Koninkl. Akad. Amsterdam”. 39 Ser. A (2), s. 215-224, 1936. Amsterdam.
- Witold Hurewicz. Über einbettung topologischer Räume in cantorsche Mannigfaltigkeiten. „Prace Matematyczno-Fizyczne”. 40, s. 157-161, 1933. Warszawa.
- Witold Hurewicz. Ein Einfacher Beweis des Hauptsatzes über einbettung topologischer Räume in cantorsche Mannigfaltigkeiten. „Prace Matematyczno-Fizyczne”. 44, s. 157-161, 1937. Warszawa.
- Hurewicz W., Steenrod N. E.. Homotopy relations in fibre spaces. „Proc. Nat. Acad. Sci. U.S.A.”. 27, s. 60-64, 1941.
- Hurewicz W.. On the concept of fibre spaces. „Proc. Nat. Acad. Sci. U.S.A.”. 41, s. 956-961, 1955.
- Hurewicz W., Fadell E.. On the spectral sequence of a fibre space. „Proc. Nat. Acad. Sci. U.S.A.”. 41, s. 961-964, 1955.
- Hurewicz W., Fadell E.. On the spectral sequence of a fibre space. „Proc. Nat. Acad. Sci. U.S.A.”. 43, s. 241-245, 1957.
- Witold Hurewicz. On duality theorems. „Bull. Amer. Math. Soc.”. S. 47-7-329.
- Dowker C. H., Hurewicz W.. Dimension of metric spaces. „Fund. Math.”. 43, s. 83-88, 1956.
- Hurewicz W., Wallman H.: Dimension Theory. Princeton University Press, 1941.
- Four reports on servomechanisms for the Massachusetts Institute of Technology Radiation Laboratory
- Greenberg H., Hurewicz W.. Stability of mechanical systems. „N. D. R. C. Report”, 1944.
- Hurewicz: 5. Filters and servosystems with pulsed data. W: James, Nichols, Philips: Theory of servomechanisms. New York: MacGrew-Hill, 1947, s. 231-261, seria: MIT, Radiation Laboratory Series.
- Hurewicz W.: Lectures of Ordinary Differential Equations. Massachusets Institute of Technology Press, 1958.
- Witold Hurewicz. [dostęp 2011-08-23].