Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Witold Małcużyński | |
 Witold Małcużyński (ok. 1935) |
|
| Imię i nazwisko | Witold Małcużyński |
| Data i miejsce urodzenia | 10 sierpnia 1914 Koziczyn |
| Pochodzenie | polskie |
| Data i miejsce śmierci | 17 lipca 1977 Palma de Mallorca |
| Instrument | fortepian |
| Gatunek | muzyka poważna |
| Zawód | muzyk |
| Wytwórnia płytowa | Columbia, EMI |
| Odznaczenia | |
 |
|
Witold Małcużyński (ur. 10 sierpnia 1914[1] w Koziczynie[1], zm. 17 lipca 1977[1] w Palma de Mallorca[1]) – wybitny polski pianista. Brat Karola Małcużyńskiego, posła na sejm i dziennikarza. Odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.
Spis treści |
W wieku 5 lat zaczął grać na fortepianie, ale systematyczną naukę podjął, mając lat 9. W 1929 został przyjęty do Konserwatorium Warszawskiego, do klasy fortepianu Jerzego Lefelda, pod którego kierunkiem rozwijał swój talent do 1932. Po uzyskaniu w tym samym roku matury w Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego w Warszawie[2], został studentem kursu wyższego w Konserwatorium Warszawskim u Józefa Turczyńskiego. W tym czasie rozpoczął także studia prawnicze i filozoficzne na Uniwersytecie Warszawskim, z których jednak zrezygnował. W 1936 ukończył konserwatorium, otrzymując dyplom z odznaczeniem. W tym samym roku, kilka dni przez egzaminem dyplomowym, został laureatem V nagrody Międzynarodowego Konkursu Muzycznego w Wiedniu oraz zadebiutował w Filharmonii Warszawskiej. W 1937 został laureatem III Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina (III nagroda).
Mimo konkursowego sukcesu, postanowił uczyć się dalej i pracować nad poszerzeniem repertuaru. W tym celu wyjechał do Paryża i przez kilka miesięcy, na przełomie 1937 i 1938, pobierał lekcje u Marguerite Long i Isidora Philippa. W połowie 1938 wrócił do Polski. Wkrótce dał w Warszawie kilka koncertów oraz odbył tournée po kraju, grając również w miastach prowincjonalnych. Pod koniec lata 1939 wyjechał do Paryża, by poślubić francuską pianistkę, Colette Gaveau, poznaną podczas konkursu chopinowskiego.
Wybuch II wojny światowej zastał go w Paryżu. Natychmiast zgłosił się do Wojska Polskiego we Francji i dzięki interwencji Ignacego Paderewskiego otrzymał przydział do pracy artystyczno-propagandowej w obozach wojskowych. W styczniu 1940 zadebiutował na paryskiej estradzie, wykonując koncert fortepianowy f-moll Chopina z towarzyszeniem Orkiestry Pasdeloupa, prowadzonej przez Alberta Wolfa. Koncert został przyjęty z entuzjazmem. Po wkroczeniu wojsk niemieckich do Francji Małcużyński wraz żoną uciekł w zaplombowanym wagonie kolejowym do Lizbony, a następnie popłynął statkiem do Argentyny. W listopadzie 1940 pianista dał pierwszy koncert w Buenos Aires, odnosząc wielki sukces. Do 1942 koncertował z powodzeniem w wielu krajach Ameryki Południowej. Dzięki zyskanej sławie przybył na zaproszenie Yehudi Menuhina do Stanów Zjednoczonych i w kwietniu 1942 zagrał sonatę fortepianową h-moll Ferenca Liszta w Carnegie Hall w Nowym Jorku. W latach 1942-45 występował w wielu amerykańskich metropoliach (Nowy Jork, Boston, Chicago, San Francisco) z takimi dyrygentami, jak Siergiej Kusewicki, Dimitri Mitropoulos, Pierre Monteux, Paul Paray, Fritz Reiner, Artur Rodziński, George Szell. Wraz z Bronisławem Hubermanem i Grzegorzem Fitelbergiem dał kilka koncertów muzyki polskiej w Nowym Jorku i Montrealu.
Pod koniec wojny, w marcu 1945 Małcużyński dotarł transportem wojskowym do Anglii. Wkrótce zaczął ponownie koncertować niemal na całym świecie. W 1949 odbył światowe tournée z programem chopinowskim z okazji 100. rocznicy śmierci kompozytora, które zainaugurował recitalem w Carnegie Hall, a zakończył 17 października w paryskim Palais de Chaillot. Po raz pierwszy po wojnie przyjechał do Polski w 1958. Zagrał w Warszawie, Katowicach, Krakowie i Poznaniu. Każdy jego występ "był niemal patriotycznym świętem, a on sam uchodził za bohatera narodowego"[1]. W 1960 odbył również światowe tournée w 150. rocznicę urodzin Chopina, dając ok. 150 koncertów.
Repertuar Małcużyńskiego obejmował przede wszystkim utwory Chopina, ale także Liszta, Brahmsa, Szymanowskiego, Skriabina, Debussy’ego, Bartóka i Prokofiewa. Był niezrównanym interpretatorem koncertu fortepianowego A-dur Liszta, I koncertu b-moll Czajkowskiego, III koncertu d-moll Rachmaninowa, I koncertu d-moll Brahmsa. Wszystkie te koncerty wraz z recitalem chopinowskim i sonatą h-moll Liszta zostały przez pianistę nagrane dla wytwórni Columbia. Małcużyński nagrywał również dla firm Angel i EMI.
Uczestniczył w pracach jury międzynarodowych konkursów pianistycznych: Konkursu im. Fryderyka Chopina w Warszawie (1960, 1965, 1975), Konkursu im. Marguerite Long - Jacquesa Thibauda w Paryżu (1946, 1955, 1960, 1965, 1977), Konkursu im. Magdy Tagliaferro w Paryżu (1960) i Konkursu Muzycznego im. Królowej Elżbiety Belgijskiej w Brukseli (1960).
Witold Małcużyński przyczynił się do zwrotu Polsce przez władze kanadyjskie skarbów wawelskich i bezcennych pamiątek narodowej kultury, które na okres wojny zostały wywiezione za ocean na przechowanie. Był ponadto pierwszym Polakiem uczącym się (w latach 50. i 60.) jogi metodą B.K.S. Iyengara[3], którą stosował podczas przygotowań do koncertów.
Zmarł na Majorce 17 lipca 1977. Jego imieniem nazwano ulice na warszawskim Natolinie[4] i w radomskim Pruszakowie[5] oraz na gdańskim osiedlu Morena.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
