Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
Woźny (łac. ministerialis) – pracownik sądowy (w Polsce; na Litwie i Ukrainie do końca XIX w.).
Gdy upoważnienia woźnego, rozciągały się na teren całego województwa, wówczas był on nazywany potocznie generałem - od (łac. ministerialis generalis montium).
Również w szkolnictwie, zwany także "pedel" - (niem. pedell i łac. bedellus)[1], oraz jako pracownik teatralny średniego szczebla odpowiedzialny za aspekt techniczny funkcjonowania placówki. Zadaniem woźnego sądowego, było: rozwożenie i dostarczanie do wskazanej osoby korespondencji sądowej np. pozwów, a w okresie I Rzeczypospolitej również ogłaszanie wyroków sądowych i intromisji. Woźny w szkołach i wyższych uczelniach, dbał o przestrzeganie i zachowanie porządku gospodarczego i organizacyjnego na ich terenie.
Spis treści |
Z określeniem woźny, dla urzędnika ziemskiego, odpowiedzialnego za ogłaszanie dekretów sądowych i wręczanie pozwów, spotykamy się już w dokumentach z XIII wieku. Zgodnie ze Statutem Kazimierza Wielkiego z 1347 roku, jedynie wojewodowie, jako przewodniczący sądownictwu ziemskiemu, mogli mianować woźnych[2]
Wspaniały portret woźnego, jako przedstawiciela drobnej szlachty litewskiej, ukazany został przez Adama Mickiewicza w poemacie Pan Tadeusz. W przypisach do dzieła, możemy zapoznać się również z definicją urzędu woźnego napisaną przez autora poematu:[3]
 |
W dzisiejszych czasach w Polsce wiele szkół i wszystkie sądy zrezygnowały z utrzymywania etatu woźnego.
