Wojciech Wielądko

Wojciech Wincenty Wielądko (ur. 1749 na Ukrainie, zm. 30 listopada 1822 w Warszawie) – polski szlachcic herba Nałęcz, heraldyk i autor książki kucharskiej. Zapis nazwiska również jako na Wielądkach Wielądek. Był synem Józefa, stolnika kijowskiego.

Jako heraldyk znany jest z dzieła Heraldyka szlachty polskiej (1798), oraz różnych mniejszych prac pisanych na zamówienie poszczególnych rodzin.

Jest również autorem wydanego po raz pierwszy w 1783 roku dzieła pt. Kucharz doskonały, niezwykle popularnej i wielokrotnie wznawianej książki kucharskiej. Książka Wielądka była tłumaczeniem francuskiej Cuisinière bourgeoise Menona. Wbrew powtarzanej czasem opinii Adam Mickiewicz w Panu Tadeuszu miał na myśli nie dzieło Wielądka (którego tytułem się posługiwał), ale wcześniejsze o sto lat Compendium ferculorum (o czym świadczy przypis poety w Panu Tadeuszu). Choć Wielądko znał dzieło Czernieckiego, z którego korzystał przy redakcji swojego słownika terminów kulinarnych, to Kucharz doskonały nie zawiera żadnych receptur z Compendium ferculorum i opisuje popularną wówczas kuchnię francuską.

Przetrwała również jego inna praca, Opisanie Mokotowa z dnia 12 Julii roku 1783.

Bibliografia

• W. Wielądko, Kucharz doskonały, Warszawa 1783 Polska Biblioteka Internetowa
• R. Ocieczek, „Zabytek drogi prawych zwyczajów”. O książce kucharskiej, którą czytywał Mickiewicz [w:] „Pieśni ogromnych dwanaście…” Studia i szkice o „Panu Tadeuszu”, Katowice 2000, red. M. Piechota, s. 172-191.
• J. Dumanowski, Od Czernieckiego do Wielądka. Polskie książki kucharskie z XVII-XVIII wieku, strona "Klio w kuchni" Muzeum Historii Polski [1]
• J. Dumanowski, Kapłon we flaszy, czyli historia w dawnych książkach kucharskich, „Wiadomości Historyczne”, 6, 2007, s. 1-8
• J. Dumanowski, Smak i tożsamość. Narodowa i regionalna tożsamość kulinarna w dawnej Rzeczypospolitej [w:] Między barokiem i oświeceniem. Staropolski regionalizm, red. S. Achremczyk, Olsztyn 2008, s. s. 306-320
• J. Dumanowski, Staropolskie książki kucharskie, „Mówią wieki”, 12, 2009 (599), s. 36-40.
• Elżbieta Aleksandrowska, Wielądko Wojciech Wincenty, w: Dawni pisarze polscy od początków piśmiennictwa do Młodej Polski. Przewodnik biograficzny i bibliograficzny, tom V: U–Ż, uzupełnienia, indeksy (koordynacja całości Roman Loth), Warszawa 2004, s. 42–43 (tu data urodzenia: 1744)