| Wojenno-Morskoj Fłot Rossii | |
Godło |
|
| Państwo | Rosja |
| Siły zbrojne | Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej |
| Nazwa skrócona | WMF |
| Data utworzenia | 17 stycznia 1992 |
| Prefiks okrętów | brak |
| Bandera | |
| Proporzec | |
| Najwyższe dowództwa | |
Rosyjska marynarka wojenna (ros. Военно-Морской Флот России – WMFR[potrzebne źródło], Военно-Морской Флот Российской Федерации[1], Wojenno-Morskoj Fłot Rossijskoj Fiedieracyi, Военно-морской флот (ВМФ), Wojenno-morskoj fłot (WMF)) – marynarka wojenna Rosji stanowiąca jeden z sześciu rodzajów Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej[2].
Spis treści |
Powstanie Rosyjskiej Marynarki Wojennej jest związane z walka Słowian wschodnich (IV–VI wiek) przeciw Imperium Bizantyjskiemu. Flotylle Słowian składały się z niewielkich wiosłowo-żaglowych statków, które działały na rzekach, a oprócz tego mogły pływać z strefie przybrzeżnej mórz. W Rusi Kijowskiej IX–XII wieku istniały już flotylle liczące do kilkuset łodzi zwykłych, łodzi dulkowych, 2 - 3 masztowych i innych. Marynarze z okolic Nowgorodu pływali na Morze Bałtyckie – wyprawa w 1187, kiedy szturmem była zdobyta twierdza Sigtuna (obecny Sztokholm). Typowym statkiem marynarzy z Nowgorodu była łódź morska długości ok. 30 metrów, szerokości 5-6 m, z 2-3 masztami, uzbrojona w taran i maszyny miotające. Załoga 50 - 60 ludzi. W skład flotyll wchodziły także łodzie żaglowo-wiosłowe mniejszych rozmiarów, łodzie pirackie, tratwy, działające na rzekach i jeziorach i służące do przewozów pomocniczych. W XVI–XVII wieku Kozacy prowadzili wojny z Tatarami krymskimi i Turkami wykorzystując do walk na wodzie łodzie wiosłowo-żaglowe zwane przez Kozaków Zaporoskich czajkami lub czółnami, a przez Kozaków dońskich strugami. Na statkach rozmieszczano do 80 ludzi. Flotylla liczyła 80-100 czółen.
W XVII wieku Rosja jako państwo rządzone centralnie rozpoczęła walki o dostęp do Morza Bałtyckiego, Czarnego, Azowskiego, w czasie których w końcu wieku zdobyto doświadczenie walk wykorzystania łodzi rzecznych razem z siłami lądowymi. W l. 1667–1669 była przeprowadzona próba budowy statków morskich w m. Dedinowe na rzece Oka, w celu obrony dróg handlowych na rzece Wołdze, zabezpieczających wyjścia na Morze Kaspijskie, Był zbudowany w 1668 okręt posiadający 26 dział o nazwie Orzeł, jacht, czółna i szalupy.
Utworzenie floty przypada na lata opanowania Piotra Wielkiego. W czasie drugiej wyprawy azowskiej 1696 przeciw Turcji po raz pierwszy wzięły udział 2 okręty liniowe, 4 okręty strażnicze, 23 galery i 1300 strugi zbudowane na rzece Woroneż. Po zajęciu twierdzy Azow, zgodnie z zaleceniem Piotra I o budowie Floty Azowskiej, Duma Bojarska 20 października 1696 postanowiła "budować okręty morskie". Dzień ten przyjęto za dzień narodzenia Rosyjskiej Marynarki Wojennej.
W czasie III wojny północnej 1700–1721 car Piotra Wielkiego w Lodejnoje Pole (ujście rzeki Siaś do jeziora Ładoga) i na rzece Świr w latach 1702–1703 tworzył Flotyllę Bałtycką. W październiku 1702 flotylla wiosłowa brała udział w opanowaniu Noteburga (później Szlisselburg, obecnie Pietropawłowskaja Krepost'). W l. 1702–1704 w stoczniach Siaśkiej, Odoleckiej, Łużkiej prowadzono budowę wiosłowej floty. Dla obrony granic morskich i wybrzeża oraz ochrony komunikacji morskich zorganizowano flotę żaglową z okrętów wybudowanych w Rosji i zakupionych za granicą. Od1703–1723 bazą główna Floty Bałtyckiej był Petersburg, a potemKronsztad, bazami pomocniczymi: Wyborg, Helsingforse (Helsinki, Rewel (Tallinn). W 1704 rozpoczęto budowę Admiralskiej Stoczni w Petersburgu. Pierwszymi budowniczymi okrętów byli majstrowie: F. M. Sklajew, G. Mienszikow, I. Ramberg. Przygotowanie kadr oficerskich dla Floty rozpoczęto w 1701 w Moskwie w Szkole Nawigacyjnej (przeniesiona w 1715 do Petersburga i nazwana Akademią Gwardii Morskiej, a od 1752 Morskim Korpusem Kadetów). Oficerowie floty byli rekrutowani z rodzin szlacheckich, marynarze z rekruta. Służba we flocie była dożywotnia. Oficerowie uczyli się matematyki, nawigacji. Praktykowane było wysyłanie kandydatów na oficerów za granice i wynajmowanie oficerów cudzoziemców. Od 1703 Flota stacjonowała w nowo wybudowanej bazie w Kronszłog (późniejKronsztad). W 1718 zostało utworzone Kolegium Admiralskie – wyższy organ dowódczy floty.
W 1722 cesarska flota liczyła już 130 żaglowych jednostek liniowych, w tym 36 okrętów liniowych, 9 fregat, 3 dwumasztowe okręty zwiadowcze i łącznikowe, 5 okrętów bombardujących i 77 okrętów i statków pomocniczych. flota wiosłowa liczyła 396 okrętów wiosłowych, w tym 253 galery ciężkie i lekkie oraz 143 szkunerów. okręty były budowane w 24 stoczniach, największe z nich to: Woroneska, Kazańska, Piresławska, Petersburska, Astrachańska.
Zasady działania floty zostały unormowane wydanym w 1720 Regulaminem Morskim. Twórcą sztuki operacyjnej floty był Piotr I i jego współpracownicy: F. M. Apraksin, Akim, Naumu Sieniawin, M. M.Galicyn. Główne zasady prowadzenia wojen morskich, w okresie późniejszym były opracowane przez: G. A Spirydowa, F. F. Uszakowa, D. N. Siniawina.
W drugiej połowie XVII wieku w związku z walkami Rosji z Turcją o panowanie na Morzu Czarnym rozpoczęto wzmacniać flotę rosyjską.W 1763 przeorganizowano dowództwo floty, co zostało zatwierdzone w 1965 w wydanym "Regulaminie kierowania przez sztab Admiralicji i sztaby Flot". Za dowodzenie flotami i eskadrami byli odpowiedzialni dowódcy – fłagmani (admirałowie) , a nie kolegia. Kolegia sprawowały nadzór nad fłagmanami. Przy fłagmanach były tworzone kancelarie, początki sztabów. Rozpoczęto szkolenie większej ilości oficerów, zmieniono także programy nauczania. Z Floty Bałtyckiej po raz pierwszy były wyodrębnione eskadry i skierowane na inne Morskie Teatry Działań Wojennych. Eskadra admirała Spirydowa po rozbiciu floty tureckiej w 1770 zdobyła panowanie na M. Egejskim. W 1771 armia rosyjska opanowała Cieśniny Kerczeński, z twierdzami Kercz i Jenikale. Po wejściu armii rosyjskiej w deltę Dunaju w 1771 była sformowana Dunajska Flotylla. W 1773 oddział flotylli azowskiej wyszedł na Morze Czarne. Wojna rosyjsko-turecka 1768-74 zakończyła się zwycięstwem Rosji z opanowaniem brzegów M. Azowskiego i brzegu M. Czarnego między rzekami Bohem i Dniestrem. Krym został ogłoszony niepodległym, pod protektoratem Rosji, a w 1783 przyłączony do Rosji. W 1778 u ujścia Dniestru założono nowy port – Hersoń, który stał się później baza Floty czarnomorskiej.
Rosyjska Marynarka Wojenna na przełomie XVIII/XIX wieku była trzecią Marynarką na świecie, po Wielkiej Brytanii i Francji. W 1787Flota Czarnomorska liczyła: 5 okrętów liniowych i 19 fregat. Flota Bałtycka: 23 okręty liniowe i 130 fregat. Na początku XIX wieku Marynarka Wojenna Rosji składała się z Flot: Bałtyckiej i Czarnomorskiej, Flotyll: Kaspijskiej, Białomorskiej i Ochockiej. W Marynarce służyło ok. 91 tys. marynarzy. Okręty były wyposażone w artylerię ciężką. W 1802 było utworzone Ministerstwo Sił Wojenno-Morskich (przemianowane w 1815 w Morskie Ministerstwo). W1804 we Flotach były stałe związki operacyjne – dywizje, którym były podporządkowane brygady. Każdy ze związków miał stałe bazy. W 1826 był zbudowany w Rosji pierwszy uzbrojony statek parowy "Iżora" o mocy 100 KM i uzbrojeniu 8 armat. Od 1827dowodzenie operacyjno-strategiczne Marynarki Wojennej było oddane Sztabowi Morskiemu, który w 1831 był nazwany Głównym Sztabem Morskim (w 1836 rozformowany i w1855 sformowany od nowa). W 1827 w Wojennym Ministerstwie była utworzona Rada Admiralicji i Komitet Naukowy. W 1836 w fabryce Iżorskiej zbudowano pierwszą parową fregatę z napędem kołowym Bohater (Богатырь) o wyporności 1340 m, mocy 240 KM, uzbrojony w 28 dział. W l. 1803-1855 rosyjscy marynarze wykonali 40 opłynięć Ziemi. Słaby rozwój techniczno-ekonomiczny Rosji w pierwszej połowie XIX wieku nie dał możliwości budowy floty parowej, co w tym czasie czyniły państwa Zachodniej Europy. W latach sześćdziesiątych XIX wieku flota żaglowa była zamieniana na flotę parową. Po wojnie krymskiej Rosja rozpoczęła budowę parowych okrętów opancerzonych. Budowano opancerzone okręty obrony wybrzeża, monitory i pływające baterie. Okręty miły silną artylerię i mocne opancerzenie, ale mały zasięg oraz małą szybkość. W 1861 był zbudowany pierwsza w pełni stalowo opancerzona kanonierka Opyt, a w 1869 rozpoczęto budowę pancernika Piotr Wielki (na uzbrojenie wszedł w 1877. W 1870 rozpoczęto budowę pierwszych krążowników pancernych (weszły na uzbrojenie w l. 1875-77). W l. 1870-90 rosyjscy inżynierowie zbudowali okręty minowania i łodzie podwodne. W 1881 był wprowadzony Program budowy okrętów na okres 20 lat, który przewidywał budowę 24 pancerników, 15 krążowników i ponad 140 okrętów innych klas. program miał zapewnić Rosji przewagę nad wszystkimi flotami świata. Rosja w tym czasie posiadała: 2 pancerniki, 5 krążowników pancernych, 12 krążowników z opancerzonymi pokładami, 9 kanonierek. jednocześnie dla taki olbrzymiej floty zamierzano wybudować dogodna bazę (Kronsztad był za mały i leżał w strefie długotrwałego zalodzenia i był zbyt daleko od centralnego Bałtyku. W latach osiemdziesiątych tworzono sztaby związków operacyjnych i taktycznych złożone z różnych specjalistów takich jak nawigatorzy, artylerzyści, minerzy, mechanicy i inni. Główna jednostka była eskadra. Dywizje i brygady zostały zlikwidowane. Eskadra składała się z okrętów różnych klas, zorganizowanych w oddziały (zastępy). Ważne znaczenie miało wprowadzenie do Marynarki radia, pozwalającego kierować okrętami na dużych odległościach. Program był realizowany opornie wskutek trudności finansowych, do 1895 program wykonano tylko w 50%. Spór o lokalizację bazy trwał do 1890. Budowę bazy w końcu rozpoczęto realizować w Lipawie. Przyjęto, że miała ona służyć do obrony w związku ze zmianą założeń operacyjnych Floty Bałtyckiej.
W 1898 rosyjska Marynarka Wojenna składała się z Flot: Bałtyckiej i Czarnomorskiej, Flotyll: Kaspijskiej i Syberyjskiej. Miała: 15 pancerników, 23 pancerniki obrony wybrzeża, 6 ciężkich krążowników, 17 krążowników, 9 krążowników minowych, 77 niszczycieli, 96 okrętów minowania, 27 kanonierek. W końcu XIX wieku Marynarka Rosji kończyła przejście na nowe wyposażenie w okręty opancerzone, gwintowana artylerię, broń torpedowo-minową. To powodowało konieczność zmiany systemu kompletowania załóg. W Morskim Korpusie Kadetów, przyszłym oficerom rozpoczęto wykładać więcej przedmiotów technicznych, otwarto specjalizowane oficerski szkoły morskie szkolące saperów morskich, artylerzystów, nawigatorów i innych. Morski Korpus Kadetów w 1877 był przeorganizowany w Akademię Morską. Do 1902 nadrobiono zaległości Programu, ale Flotę Bałtycką osłabiono przekazując część sił na Ocean Spokojny. W 1903 przyjęto nowy program rozbudowy floty, przewidziany na 20 lat. Przewidywał on budowę 35 pancerników, 18 krążowników pancernych, 36 krążowników dużych i małych, 290 niszczycieli, 219 torpedowców, 104 okrętów podwodnych 4 okrętów minowania. W 1904 program zweryfikowano, ze względu na sytuację na Dalekim Wschodzie i brak środków. przyjęto program 10-letni i przewidywał on budowę dla Floty Bałtyckiej: 10 pancerników, 2 krążowników pancernych, 18 niszczycieli, 10 okrętów podwodnych 1 okrętu minowania. Wojna 1904 z Japonią przerwała Program.
Mimo rozbudowy Marynarki, i jej unowocześnienia wojna rosyjsko-japońska1904–1905 pokazała zacofanie techniczne Rosji i klęskę rosyjskiej floty. Większość sił morskich Rosji została zatopiona. Klęska wojny z Japonią spowodowała wybuch pierwszej rewolucji rosyjskiej 1905–1907. We flocie wybuchały powstania – pancerniki Potiomkin, Oczakow, we Flocie Czarnomorskiej w 1905, w Kronsztadzie w 1905 i 1906, wSewastopolu w 1906.
W 1906 rozpoczęto odbudowę floty rosyjskiej. Flota Bałtycka liczyła: 3 pancerniki, 2 krążowniki pancerne, 4 duże krążowniki, 20 przestarzałych krążowników minowych, 2 kanonierki i 63 stare niszczyciele. Na początku 1907 postawiono przed Flotą Bałtycką nowe skromne zadanie; nie zezwolić na wysadzenie desantu na wybrzeżu Zatoki Fińskiej. Był utworzony Morski Sztab Generalny, który przejął funkcje operacyjno-strategiczne (głównym przeciwnikiem Rosji na Bałtyku będą Niemcy, sprzymierzone ewentualnie ze Szwedami. Aby skutecznie działać na morzu, niezbędne było posiadanie 2 eskadr w składzie: po 8 okrętów liniowych, po 4 krążowniki liniowe, po 9 krążowników i po 36 niszczycieli. uznano też za konieczne wbudowanie 180 torpedowców i 120 okrętów podwodnych. Główną bazę postanowiono wybudować w Rewlu. Kronsztad miał być bazą tyłową. Funkcje administracyjno-gospodarcze realizował Główny Sztab Morski, jako organ Morskiego Ministra. W l. 1910–1912 uznano za konieczne posiadanie na Bałtyku 3 eskadr w składzie: 24 okrętów liniowych, 12 krążowników liniowych, 27 krążowników, 108 niszczycieli (program do 1920 r.). W 1910 i 1912 Morski Sztab Generalny przedstawiał nowe koncepcje wojny na Bałtyku. Działania miały charakter obronny i obrona składać się miała z dwóch pozycji. Główną bazą miał być Rewel (przebudowany do 1917), Kronsztad miał być bazą tyłową. Bazy miały być dodatkowo dozbrojone w artylerię (Rewel – 7 baterii artylerii ciężkiej nabrzeżnej, w tym działa 356 mm, 8 dział 305 mm, 16 haubic 280 mm. W sumie 98 dział kalibru od 120 mm – 356 mm.90.
Przed I wojną światową Marynarka Wojenna Rosji składała się z trzech flot: Bałtyckiej, Czarnomorskiej i Oceanu Spokojnego. Miała 7 okrętów liniowych, 14 krążowników, 71 niszczycieli, 23 łodzie podwodne. Był budowany pierwszy podwodny stawiacz min "Krab". Rosyjscy konstruktorzy zbudowali okręty typu "Sewastopol", mające na uzbrojeniu 12 szt. 203 mm armat na 4 wieżach. Był zbudowany nowy typ niszczyciela "Nowik" i pierwsze na świecie trałowce, nowe wzory i typy min i trałów morskich.
W czasie I wojny światowej flota rosyjska została dozbrojona 7 okrętami liniowymi, 29 niszczycielami, 35 łodziami podwodnymi. Po raz pierwszy pojawiło się lotnictwo morskie. Była utworzona Flotylla Oceanu Północnego. Okręty Flot Bałtyckiej i Czarnomorskiej w czasie działań wojennych atakowali przeciwnika na komunikacjach morskich, bronili swoich komunikacji, bronili wybrzeże, wspomagali walczące armie z morza na kierunkach nadmorskich. Dużym sukcesem było postawienie przez Flotę Bałtycką morskich pól minowych w 1914-1915, obrona Zalewu Ryżkiego. Przez Flotę Czarnomorską współdziałanie z Armią Kaukaską w 1916 i przeprowadzenie blokady cieśniny Bosfor. Po raz pierwszy we flocie rosyjskiej były utworzone związki operacyjne – eskadry, składające się z jednorodnych związków taktycznych i posiadające lotnictwo tzw. awiatransporty. Taktyka morska została wzbogacona o doświadczenia związane z wykorzystaniem okrętów minowania i łodzi podwodnych.
W czasie I wojny pod wpływem działalności bolszewików rosło niezadowolenie w Marynarce. W lutym 1917 marynarze przeszli na stronę rewolucji. W czasie rewolucji październikowej marynarze Floty Bałtyckiej stali się awangardą rewolucji.
Marynarka Wojenna ZSRR funkcjonowała w latach 1922-1992.
Marynarka wojenna Rosji składa się z pięciu związków operacyjnych: Floty Bałtyckiej, Floty Czarnomorskiej, Flotylli Kaspijskiej oraz Floty Oceanu Spokojnego i Floty Północnej. Flota Północna oraz Oceanu Spokojnego, stanowią najsilniejsze związki organizacyjne WMFR. Siły morskie podlegają bezpośrednio naczelnemu dowódcy Marynarki, który jest także zastępcą ministra obrony[3]. Podlegający dowódcy Główny Sztab Marynarki odpowiedzialny jest za planowanie operacji morskich oraz przygotowanie długo-okresowych planów rozwoju floty. Podstawowymi sekcjami sztabu są:
Szef Sztabu marynarki jest jednocześnie pierwszym zastępcą dowódcy marynarki. Marynarka wojenna Rosji liczy ok. 180 000 oficerów, chorążych, podoficerów i marynarzy. W piechocie morskiej oraz artylerii nadbrzeżnej służy ok. 17 000 żołnierzy. W lotnictwie morskim ok. 25 000 ludzi, a w morskich siłach strategicznych ok. 13 000 żołnierzy.
Skład:[potrzebne źródło]
| Projekt | Liczba jednostek |
|---|---|
| 667BDR | 5 |
| 667BDRM | 6 |
| 941 | 1 (wykorzystywany do testów) |
| 955 | 3 (w budowie) |
Obecnie, trwa budowa trzech jednostek nowego projektu typu Borei, które zastąpić mają wycofane z czynnej służby okręty typu Tajfun, a w przyszłości być może także projektu 667BDR, których proces wycofywania ze składu floty również się już rozpoczął[a]. 22 października 2011 roku druga jednostka Aleksander Newski po raz pierwszy wyszła na stoczniowe próby morskie. Ma ona w przyszłości zasilić szeregi Floty Oceany Spokojnego[4].
W grudniu 2011 roku w Petersburgu rozpoczęto prace nad możliwościami przezbrojenia okrętów podwodnych Oscar II. Modernizacja zakłada montaż nowych wyrzutni i systemu rakietowego[5].
20 grudnia 2011 położono stępkę budowanego w stoczni Zwiezdoczka okrętu typu Akadiemik Kowalow (projekt 20180TW). Jego wyporność ma wynosić 6300 ton, a długość 107,6 m[5].
Zawiera informacje dotyczące wejścia do służby ważniejszych okrętów, ich wycofania ze służby, bądź też inne ważne wydarzenia z życia Marynarki Wojennej Federacji Rosyjskiej.
|
||||||||||
|
|||||||