Województwo łódzkie

województwo łódzkie
Herb województwa Flaga województwa
województwo łódzkie na mapie Polski
Siedziba wojewody Siedziba sejmiku	Łódź
Urząd Wojewódzki	Łódź, ul. Piotrkowska 104
Wojewoda	Jolanta Chełmińska
Urząd Marszałkowski	al. Marszałka J. Piłsudskiego 8, 90-051 Łódź
Marszałek	Witold Stępień
Powierzchnia	18 218,96 km²
Ludność	2 534 357 mieszk. (2010)
Gęstość zaludnienia	139 mieszk./km²
Urbanizacja	64,4%
Tablica rejestracyjna	E
TERYT	10
Kod ISO	PL-LD
Podział administracyjny województwa łódzkiego powiaty grodzkie 3 ziemskie 21 gminy miejskie 18 (miasta: 44) miejsko-wiejskie 26 wiejskie 133
Adres urzędu wojewódzkiego	Piotrkowska 104 90-926 Łódź
Łódzki Urząd Wojewódzki
Oficjalna strona województwa łódzkiego

Łódź

Zgierz

Sieradz

Piotrków Trybunalski

Skierniewice

Uniejów

Łęczyca

Pałac w Walewicach

Województwo łódzkie - jedno z 16 województw Polski, jest położone w centralnej części kraju – geometryczny środek Polski znajduje się we wsi Piątek w powiecie łęczyckim (ok. 35 km od Łodzi, w kierunku północnym).

Utworzone w 1999 roku z województw poprzedniego podziału administracyjnego:

• miejskiego łódzkiego (w całości)
• sieradzkiego (w całości)
• piotrkowskiego (oprócz gmin Fałków i Kluczewsko)
• skierniewickiego (oprócz gmin powiatów sochaczewskiego i żyrardowskiego)
• płockiego (tylko gminy powiatów kutnowskiego i łęczyckiego oraz gmina Kiernozia)
• kaliskiego (tylko gminy powiatu wieruszowskiego)
• częstochowskiego (tylko 5 gmin powiatów pajęczańskiego i radomszczańskiego)
• konińskiego (tylko gminy Uniejów, Grabów i Świnice Warckie)
• radomskiego (tylko gmina Drzewica)

Geografia

Położenie

Województwo łódzkie znajduje się na pograniczu dwóch dużych jednostek geomorfologicznych: Niżu Środkowoeuropejskiego i Wyżyn Polskich. W północnej części województwa dominują więc rozległe i prawie płaskie równiny, natomiast w południowej pagórki.

Pod względem fizycznogeograficznym przeważającą część województwa zajmuje Wysoczyzna Łódzka ograniczona od zachodu doliną Warty, od wschodu doliną Pilicy, od północy pradoliną Warszawsko-Berlińską, zaś od południa łącząca się ze strefą wyżyn Polski (Wzgórza Radomszczańskie).

Województwo łódzkie graniczy z województwami: wielkopolskim, kujawsko-pomorskim, mazowieckim, świętokrzyskim, śląskim i opolskim.

Miasta

W województwie łódzkim są 44 miasta, w tym 3 miasta na prawach powiatów. Miasta zostały uszeregowane według liczby mieszkańców. Liczba ludności i powierzchnia wg GUS z 31 grudnia 2010 r.

Miasto	Populacja	Powierzchnia [km²]
Łódź	737.098	293,25
Piotrków Trybunalski	77.383	67,24
Pabianice	68.550	32,99
Tomaszów Mazowiecki	65.210	41,3
Bełchatów	60.768	34,64
Zgierz	57.900	42,33
Skierniewice	49.044	34,88
Radomsko	48.220	51,43
Kutno	46.221	33,59
Zduńska Wola	43.854	24,57
Sieradz	43.286	51,22
Łowicz	29.567	23,42
Wieluń	23.731	16,87
Opoczno	22.685	24,75
Aleksandrów Łódzki	20.809	13,82
Ozorków	20.189	15,46
Łask	18.457	15,49
Konstantynów Łódzki	17.688	27,25
Rawa Mazowiecka	17.508	13,86
Łęczyca	15.113	8,95
Głowno	14.940	19,84
Koluszki	13.399	9,90
Brzeziny	12.309	21,58
Wieruszów	8.595	5,97
Żychlin	8.430	8,68
Zelów	7.952	10,75
Poddębice	7.781	5,87
Tuszyn	7.118	23,25
Pajęczno	6.723	20,23
Sulejów	6.418	26,26
Działoszyn	6.099	4,94
Krośniewice	4.603	2,96
Drzewica	3.946	4,81
Przedbórz	3.721	6,05
Stryków	3.530	8,15
Złoczew	3.449	13,79
Rzgów	3.416	16,26
Warta	3.357	10,85
Biała Rawska	3.101	9,53
Uniejów	2.922	12,23
Kamieńsk	2.867	11,99
Wolbórz	2.282	15,18
Błaszki	2.070	1,61
Szadek	2.002	17,93

Podział administracyjny

Ludność i powierzchnia (dane wg GUS, stan: 31 grudnia 2010 r.)

lp.	Herb	Powiat	stolica	powierzchnia (km²)	ludność	gęstość zaludnienia (osób/km²)
1		bełchatowski	Bełchatów	967,64	113076	116,86
2		brzeziński	Brzeziny	358,56	30625	85,41
3		kutnowski	Kutno	886,86	101279	114,20
4		łaski	Łask	618,23	50874	82,29
5		łęczycki	Łęczyca	772,75	52113	67,44
6		łowicki	Łowicz	988,17	80878	81,85
7		łódzki wschodni	Łódź	499,76	67398	134,86
8		opoczyński	Opoczno	1040,19	78268	75,24
9		pabianicki	Pabianice	492,18	119012	241,81
10		pajęczański	Pajęczno	803,77	52531	65,36
11		piotrkowski	Piotrków Trybunalski	1428,77	90624	63,43
12		poddębicki	Poddębice	881,21	41562	47,17
13		radomszczański	Radomsko	1442,48	116815	80,98
14		rawski	Rawa Mazowiecka	646,19	48898	75,67
15		sieradzki	Sieradz	1490,82	119550	80,19
16		skierniewicki	Skierniewice	755,11	37639	49,85
17		tomaszowski	Tomaszów Mazowiecki	1024,79	119742	116,84
18		wieluński	Wieluń	926,47	77650	83,81
19		wieruszowski	Wieruszów	577,21	42166	73,05
20		zduńskowolski	Zduńska Wola	369,24	67605	183,09
21		zgierski	Zgierz	855,18	162527	190,05
22		Łódź	-	293,25	737098	2513,55
23		Piotrków Trybunalski	-	67,24	77383	1150,85
24		Skierniewice	-	34,88	49044	1406,08
Razem	-	24	21	18 218,96	2 534 357	139,11

Demografia

Dane z 31 grudnia 2009 r.:

Opis	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
jednostka	osób	%	osób	%	osób	%
populacja	2 541 832	100	1 333 045	52,4	1 208 787	47,6
powierzchnia	18 218,96 km²
gęstość zaludnienia (mieszk./km²)	139,52		73,17		66,35

Administracja i polityka

Budynek Urzędu Marszałkowskiego w Łodzi

Siedziba Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi

Samorząd

Organem stanowiącym samorządu jest Sejmik Województwa Łódzkiego, składający się z 36 radnych. Siedzibą sejmiku województwa jest Łódź. Sejmik wybiera organ wykonawczy samorządu, którym jest zarząd województwa, składający się z 5 członków z przewodniczącym mu marszałkiem.

Marszałkowie Województwa Łódzkiego:

• Waldemar Matusewicz 1999–2001
• Mieczysław Teodorczyk 2001–2004
• Stanisław Witaszczyk 2004–2006
• Włodzimierz Fisiak 2006–2010
• Witold Stępień od 2010

Administracja rządowa

Terenowym organem administracji rządowej jest Wojewoda Łódzki, wyznaczany przez Prezesa Rady Ministrów. Siedzibą wojewody jest Łódź, gdzie znajduje się Łódzki Urząd Wojewódzki w Łodzi.

Gospodarka

W 2008 r. produkt krajowy brutto woj. łódzkiego wynosił 81,9 mld zł, co stanowiło 6,1% PKB Polski. Produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca wynosił 32,2 tys. zł (91,3% średniej krajowej), co plasowało łódzkie na 6. miejscu względem innych województw.

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie mieszkańca woj. łódzkiego w 3. kwartale 2011 r. wynosiło 3316,60 zł, co lokowało je na 9. miejscu względem wszystkich województw.

W końcu marca 2012 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w województwie obejmowała ok. 152,8 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 13,8% do aktywnych zawodowo.

Zasoby surowców mineralnych

• węgiel brunatny – Bełchatów (największa kopalnia w Europie),

Przemysł

Elektrownia Bełchatów

Największe ośrodki:

• Łódzki Okręg Przemysłowy (dawniej włókienniczy)
• Piotrkowsko-Bełchatowski Okręg Przemysłowy (Bełchatów – energetyka, górnictwo, Piotrków Trybunalski - przemysł precyzyjny, logistyka)

Największe przedsiębiorstwa przemysłowe (wg przychodów ogółem):

• Elektrownia Bełchatów w Rogowcu
• Zakład Energetyczny Łódź – Teren SA (obecnie część PGE)
• Dalkia Łódź SA (dawniej Zespół Elektrociepłowni w Łodzi)
• Łódzki Zakład Energetyczny SA (obecnie część PGE)

Łódzka Specjalna Strefa Ekonomiczna

Transport

Transport drogowy

Fragment autostrady A2 w pobliżu Strykowa

Fragment ulicy Warszawskiej (droga nr 8) w Wieluniu

Drogi krajowe w województwie łódzkim

Droga	Trasa	Obecna długość w województwie	Uwagi
1E75	Gdańsk – Toruń – Łódź – Częstochowa – Dąbrowa Górnicza – Tychy – Bielsko-Biała – Cieszyn – granica państwa z Czechami	?	–
A1	S6 Gdańsk – Toruń – Łódź – Piotrków Trybunalski – Częstochowa – Gliwice – Gorzyczki – granica państwa z Czechami	?
2E30	granica państwa z Niemcami – Świecko – Nowy Tomyśl – Poznań – Konin – Warszawa – Siedlce – Terespol - granica państwa z Białorusią	?
A2	granica państwa z Niemcami – Świecko – Poznań – Łódź – Warszawa (węzeł "Konotopa") – ... – Warszawa (węzeł "Lubelska") – Biała Podlaska – Kukuryki – granica państwa z Białorusią	?	Istniejący odcinek: Nowy Tomyśl – Stryków k. Łodzi.
8E67	granica państwa z Czechami – Kudowa-Zdrój – Kłodzko – Wrocław – Oleśnica – Syców – Kępno – Wieluń – Bełchatów – Piotrków Trybunalski – Rawa Mazowiecka – Warszawa – Radzymin – Wyszków – Ostrów Mazowiecka – Zambrów – Białystok – Augustów – Budzisko – granica państwa z Litwą	?
S8	Wrocław (Psie Pole) – Kępno – Sieradz – A1 (Łódź) – ... – A1 (Piotrków Trybunalski) – Rawa Mazowiecka – Warszawa – Ostrów Mazowiecka – Zambrów – Choroszcz S19	?	W województwie brak odcinków w eksploatacji
12	granica państwa z Niemcami – Łęknica – Drożów 3 – Głogów – Leszno – Jarocin – Kalisz – Sieradz – Piotrków Trybunalski – Sulejów – Radom – Zwoleń – Puławy – Lublin – Dorohusk – granica państwa z Ukrainą	?
S12	A1 Piotrków Trybunalski – Sulejów – Radom – Puławy – Kurów – Lublin – Piaski – Chełm – Dorohusk – granica państwa z Ukrainą	?	W województwie brak odcinków w eksploatacji
14	Łowicz – Stryków – Łódź – Pabianice – Zduńska Wola – Sieradz – Złoczew – Walichnowy	?
S14	Zachodnia Obwodnica Łodzi A2 – S8	?	W województwie brak odcinków w eksploatacji
42	Namysłów – Kluczbork – Praszka – Rudniki – Działoszyn – Pajęczno – Nowa Brzeźnica – Radomsko – Przedbórz – Ruda Maleniecka – Końskie – Skarżysko-Kamienna – Rudnik	?
43	Wieluń 45 - Rudniki - Kłobuck - Częstochowa	?	–
45	Zabełków 78 – Krzyżanowice – Racibórz – Krapkowice – Opole – Bierdzany – Kluczbork – Praszka – Wieluń – Złoczew	?
48	Tomaszów Mazowiecki – Inowłódz – Klwów – Potworów – Białobrzegi – Głowaczów – Kozienice – Nowe Słowiki – Sieciechów – Opactwo – Dęblin – Moszczanka – Kock	?
60	Łęczyca – Kutno – Gostynin – Łąck – Płock – Bielsk – Drobin – Ciechanów – Różan – Ostrów Mazowiecka	?
70	Łowicz – Skierniewice – Huta Zawadzka	?
71	Stryków – Zgierz – Konstantynów Łódzki – Pabianice – Rzgów	?
72	Konin – Turek – Łódź – Rawa Mazowiecka	?
74	Sulejów – Żarnów – Ruda Maleniecka – Kielce – Łagów – Opatów – Ożarów – Annopol – Kraśnik – Janów Lubelski – Frampol – Gorajec – Szczebrzeszyn – Zamość – Hrubieszów – Zosin – granica państwa z Ukrainą	?
S74	S12 (Sulejów) – Kielce – Opatów – Tarnobrzeg – Stalowa Wola – S19 (Nisko)	?	W województwie brak odcinków w eksploatacji
83	Turek – Sieradz	?
91	Gdańsk – Tczew – 1 (węzeł "Nowe Marzy") – ... – Głuchów – Piotrków Trybunalski – Kamieńsk – Radomsko – Kłomnice – Częstochowa	?	–

Na terenie województwa przebiega 1179 km dróg wojewódzkich, 7975 km powiatowych i 13380 km gminnych (2008 rok).

Transport kolejowy

Stacja kolejowa w Koluszkach (przed remontem)

Czynne linie kolejowe na obszarze województwa:

• linia kolejowa nr 1 Warszawa Centralna → Katowice
• linia kolejowa nr 3 Warszawa Zachodnia → Frankfurt nad Odrą
• linia kolejowa nr 4 Grodzisk Mazowiecki) → Zawiercie
• linia kolejowa nr 11 Skierniewice (stacja kolejowa) → Łowicz Główny
• linia kolejowa nr 12 Skierniewice (stacja kolejowa) → Łuków
• linia kolejowa nr 14 Łódź Kaliska → Forst-Baršć
• linia kolejowa nr 15 Bednary → Łódź Kaliska
• linia kolejowa nr 16 Łódź Widzew → Kutno
• linia kolejowa nr 17 Łódź Fabryczna → Koluszki
• linia kolejowa nr 18 Kutno → Piła Główna
• linia kolejowa nr 22 Tomaszów Mazowiecki → Radom
• linia kolejowa nr 24 Piotrków Trybunalski (stacja kolejowa) → Bełchatów → Zarzecze
• linia kolejowa nr 25 Łódź Kaliska → Dębica
• linia kolejowa nr 33 Kutno → Brodnica
• linia kolejowa nr 53 Tomaszów Mazowiecki → Spała
• linia kolejowa nr 131 Chorzów Batory → Tczew
• linia kolejowa nr 181 Herby Nowe → Oleśnica
• linia kolejowa nr 458 Łódź Fabryczna → Łódź Widzew
• Kolej Wąskotorowa Rogów – Rawa – Biała

Planowana jest budowa szybkiej kolei łączącej Łódź z Warszawą, Poznaniem i Wrocławiem, tzw. linii "Y".

Terminal II portu lotniczego Lublinek

Transport lotniczy

Na obszarze województwa zlokalizowane są następujące lotniska:

• Lotnisko Goszczanów - wielofunkcyjne o nawierzchni trawiastej
• Lotnisko Kamieńsk-Orla Góra - przemysłowe o nawierzchni asfaltobetonowej
• Lotnisko Łęczyca-Leźnica Wielka - wojskowa baza lotnicza
• Port lotniczy Łódź-Lublinek - port lotniczy o międzynarodowym regularnym ruchu pasażerskim
• Port lotniczy Łódź-Łask - wojskowa baza lotnicza mogąca przyjmować samoloty cywilne
• Lotnisko Piotrków Trybunalski - wielofunkcyjne o nawierzchni asfaltobetonowej

Ochrona środowiska

Załęczański Park Krajobrazowy - Warta w okolicy Lisowic.

System ochrony krajobrazu obejmuje prawie 9% powierzchni województwa (ok. 1800 km²). Istnieje 89 rezerwatów i 7 parków krajobrazowych:

• Załęczański Park Krajobrazowy,
• Przedborski Park Krajobrazowy,
• Sulejowski Park Krajobrazowy,
• Spalski Park Krajobrazowy,
• Park Krajobrazowy Międzyrzecza Warty i Widawki,
• Park Krajobrazowy Wzniesień Łódzkich,
• Bolimowski Park Krajobrazowy.

Nauka i oświata

Wyższe uczelnie państwowe (Akademia Sztuk Pięknych, Akademia Muzyczna, Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna, Politechnika Łódzka, Uniwersytet Medyczny w Łodzi i największa uczelnia regionu – Uniwersytet Łódzki) oraz 22 uczelnie niepaństwowe w samej Łodzi, w tym największa w Polsce uczelnia prywatna WSHE. Istnieje także wiele oddziałów filialnych w większych miastach regionu (Tomaszów Mazowiecki, Piotrków Trybunalski, Skierniewice, Radomsko, Bełchatów, Sieradz, Kutno, Wieluń).

Historia

1946-1950

Województwo łódzkie w latach 1946-1950

• Stolica województwa: Łódź
• Główne miasta:

1950-1975

Województwo w latach 1950-1975

• Stolica województwa: Łódź
• Główne miasta:

1975-1998

Województwo łódzkie 1975-1998
Położenie na mapie kraju
Stolica	Łódź
Powierzchnia	1524 km²
Populacja (1998) • liczba ludności • gęstość	1 099 700 721,6 osób/km²
Tablice rejestracyjne	LD, LZ, LF, LW

• Stolica województwa: Łódź
• Główne miasta:

Ludność:

• Łódź – 767 628
• Pabianice – 71 313
• Zgierz – 58 351
• Ozorków – 20 731
• Aleksandrów Łódzki – 20 342
• Konstantynów Łódzki – 17 569
• Głowno – 15 282

Ludność w latach

• 1975 - 1 079 200
• 1980 - 1 127 800
• 1985 - 1 149 100
• 1990 - 1 139 500
• 1995 - 1 116 300
• 1998 - 1 099 700

Zobacz też

Informacje w siostrzanych projektach

 Wiadomości  w Wikinews

• Podział administracyjny Polski 1944-1946
• Podział administracyjny Polski 1944-1950
• Podział administracyjny Polski 1950-1957
• Podział administracyjny Polski 1957-1975
• Reforma administracyjna w Polsce (1975)
• Podział administracyjny Polski 1975-1998
• Reforma administracyjna w Polsce (1999)
• polskie tablice rejestracyjne (wikisource)

Linki zewnętrzne

• Wikitravel.org