Województwo kieleckie

Województwo kieleckie – województwo istniejące w okresie II Rzeczypospolitej, PRL oraz III Rzeczypospolitej. Utworzone 2 sierpnia 1919 na mocy ustawy tymczasowej o organizacji władz administracyjnych II instancji. Granice tego województwa zmieniały się w 1938, 1945, 1950 i 1975 roku. W czasie reformy administracyjnej w 1999 zostało zlikwidowane. Po reformie większa część jego obszaru znalazła się w województwie świętokrzyskim.

Województwo kieleckie w okresie II Rzeczypospolitej (1918-1939)

Utworzenie województwa kieleckiego w dniu 2 sierpnia 1919 roku.

• Stolica województwa: Kielce
• Powiaty: m. Częstochowa, m. Radom, m. Sosnowiec, będziński, częstochowski, iłżecki, jędrzejowski, kielecki, konecki, kozienicki, miechowski, olkuski, opatowski, opoczyński, pińczowski, radomski, sandomierski, stopnicki, włoszczowski, zawierciański.
• Główne miasta: Będzin, Częstochowa, Dąbrowa Górnicza, Ostrowiec Świętokrzyski, Radom, Skarżysko-Kamienna, Sosnowiec, Wierzbnik-Starachowice, Zawiercie

Województwo kieleckie w latach 1945-1950

Granice powojennego województwa kieleckiego zostały ustalone dekretem PKWN z dnia 21 sierpnia 1945 r. W 1946 roku województwo kieleckie miało 1 701 800 mieszkańców. Zajmowało obszar 17 804 km². Na jego terenie znajdowało się 26 miast.

W skład województwa wchodziło 13 powiatów: Częstochowa miasto, częstochowski, iłżecki, jędrzejowski, kielecki, kozienicki, opatowski, pińczowski, Radom miasto, radomski, sandomierski, stopnicki i włoszczowski.

Województwo kieleckie w latach 1950-1975

Powierzchnia: 19 476 km² (6,2% powierzchni kraju). Zachodnia i północna granica województwa znajdowała się na rzece Pilicy. Granicę południowo-wschodnią i wschodnią stanowiła Wisła.

• Główne miasta: Radom, Kielce, Ostrowiec Świętokrzyski, Starachowice, Skarżysko-Kamienna, Sandomierz, Końskie, Opoczno
• Powiaty: białobrzeski, buski, chmielnicki (do 1962), iłżecki, jędrzejowski, kazimierski, Kielce m., kielecki, konecki, kozienicki, lipski, opatowski, opoczyński, Ostrowiec Świętokrzyski m., pińczowski, przysuski, Radom m., radomski, sandomierski, Skarżysko-Kamienna m., Starachowice m., staszowski, szydłowiecki, włoszczowski, zwoleński

Powierzchnia i ludność według powiatów
Stan z dn. 31 lipca 1959

Powiaty	Powierzchnia w km²	Ludność w tys.	%% ludności w miastach
Województwo kieleckie	19 476	1 859	26,4
białobrzeski	654	38	10,6
buski	941	91	9,0
chmielnicki	618	41	9,6
iłżecki	1 010	84	4,5
jędrzejowski	1 252	100	12,2
kazimierski	545	63	12,8
Kielce miasto	41	88	100,0
kielecki	1 824	167	6,5
konecki	1 442	107	15,9
kozienicki	1 096	77	22,8
lipski	810	51	4,4
opatowski	1 480	130	7,3
opoczyński	1 428	102	9,6
Ostrowiec Świętokrzyski miasto	48	38	100,0
pińczowski	547	45	11,5
przysuski	642	42	6,7
Radom miasto	65	130	100,0
radomski	1 040	85	6,4
sandomierski	682	79	16,6
Skarżysko-Kamienna miasto	43	35	100,0
Starachowice miasto	19	35	100,0
staszowski	784	59	9,7
szydłowiecki	493	43	12,0
włoszczowski	1 396	87	16,7
zwoleński	576	42	13,0

Województwo kieleckie w latach 1975-1998

Województwo kieleckie
Położenie na mapie kraju
Stolica	Kielce
Powierzchnia	9211 km²
Populacja (1998) • liczba ludności • gęstość	1 131 700 122,9 osób/km²
Tablice rejestracyjne	KI, KE, KJ

28 maja 1975 weszła w życie ustawa o dwustopniowym podziale administracyjnym państwa. Polska została podzielona na 49 województw. W 1993 województwo kieleckie miało 1 135 500 mieszkańców. Składało się wówczas z 80 gmin, a na jego terenie znajdowało się 19 miast.

Od wschodu graniczyło z województwem tarnobrzeskim, od południa z tarnowskim i krakowskim, od zachodu z katowickim, częstochowskim i piotrkowskim, a od północy z województwem radomskim.

Z obszarem 9,2 tys km² województwo kieleckie zajmowało szóste miejsce w kraju pod względem powierzchni.

Urzędy Rejonowe

• Urząd Rejonowy w Busku-Zdroju dla gmin: Bejsce, Busko-Zdrój, Chmielnik, Czarnocin, Gnojno, Kazimierza Wielka, Kije, Koszyce, Michałów, Nowy Korczyn, Oleśnica, Opatowiec, Pacanów, Pińczów, Solec-Zdrój, Stopnica, Szydłów, Tuczępy, Wiślica i Złota
• Urząd Rejonowy w Jędrzejowie dla gmin: Imielno, Jędrzejów, Krasocin, Małogoszcz, Nagłowice, Oksa, Sędziszów, Słupia, Sobków, Włoszczowa i Wodzisław
• Urząd Rejonowy w Kielcach dla gmin: Bieliny, Bodzentyn, Chęciny, Daleszyce, Górno, Łagów, Łączna, Łopuszno, Masłów, Miedziana Góra, Morawica, Nowa Słupia, Piekoszów, Pierzchnica, Raków, Sitkówka-Nowiny, Słupia (Konecka), Strawczyn, Suchedniów i Zagnańsk oraz miasta Kielce
• Urząd Rejonowy w Końskich dla gmin: Bliżyn, Końskie, Mniów, Radoszyce, Ruda Maleniecka, Smyków i Stąporków
• Urząd Rejonowy w Miechowie dla gmin: Charsznica, Działoszyce, Kozłów, Książ Wielki, Miechów, Pałecznica, Racławice, Skalbmierz i Słaboszów
• Urząd Rejonowy w Starachowicach dla gmin: Bałtów, Bodzechów, Brody, Kunów, Mirzec, Pawłów, Skarżysko Kościelne, Waśniów i Wąchock oraz miast: Ostrowiec Świętokrzyski, Skarżysko-Kamienna i Starachowice

Miasta

Ludność (stan na 31.12.1998 r.)

• Kielce – 212 383
• Ostrowiec Świętokrzyski – 79 173
• Starachowice – 57 083
• Skarżysko-Kamienna – 50 799
• Końskie – 22 353
• Busko-Zdrój – 18 255
• Jędrzejów – 17 459
• Pińczów – 12 405
• Miechów – 11 935
• Włoszczowa – 11 067
• Suchedniów – 8 337
• Sędziszów – 6 167
• Stąporków – 6 036
• Kazimierza Wielka – 5 474
• Chęciny – 4 258
• Chmielnik – 4 056
• Małogoszcz – 3 155
• Kunów – 3 136
• Wąchock – 2 755
• Bodzentyn – 2 276
• Skalbmierz – 1 302
• Działoszyce – 1 163

Ludność w latach

• 1975 – 1 037 100
• 1980 – 1 068 700
• 1985 – 1 107 900
• 1990 – 1 126 700
• 1995 – 1 136 600
• 1998 – 1 131 700

Bibliografia

• Jarosław Swajdo, Między Wisłą a Pilicą. Dzieje podziałów administracyjnych w regionie kielecko-radomskim do 1975 roku, Kielce 2005
• Jerzy Z. Pająk, Dzieje podziałów administracyjnych a granice regionu świętokrzyskiego, (w) Region świętokrzyski. Mit czy rzeczywistość?, Kielce 2001
• Teresa Koba-Ryszewska, Przeszłość administracyjna ziem województwa kieleckiego, (w) Z dziejów ziemi kieleckiej (1918-1944), Warszawa 1970

Zobacz też

• Podział administracyjny Polski 1944-1946
• Podział administracyjny Polski 1944-1950
• Podział administracyjny Polski 1950-1957
• Podział administracyjny Polski 1957-1975
• Polska reforma administracyjna (1975)
• Podział administracyjny Polski 1975-1998
• Polska reforma administracyjna (1999)
• województwo świętokrzyskie