Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Województwo poznańskie | |||
|
|||
 Województwo poznańskie na mapie I Rzeczypospolitej |
|||
| Nazwa łacińska | Palatinatus posnaniensis | ||
| Istniało | XIV wiek–1793 | ||
| Prowincja | wielkopolska | ||
| Stolica | Poznań | ||
| Sejmik | Środa Wielkopolska | ||
| Wojewoda | zobacz: wojewodowie poznańscy | ||
| Powierzchnia | 15 015 km² | ||
| Liczba powiatów | 4 | ||
| Liczba senatorów | 9 | ||
Województwo poznańskie – jednostka terytorialna Rzeczypospolitej Obojga Narodów, tworząca prowincję wielkopolską, obejmująca powierzchnię 15 015 km²[potrzebne źródło], posiadająca 4 powiaty. Siedzibą wojewody był Poznań, a sejmiki ziemskie odbywały się w Środzie Wielkopolskiej. Województwo poznańskie wspólnie z woj. kaliskim obierały starostę generalnego Wielkopolski.
Województwo poznańskie (Wielkopolska Zachodnia[potrzebne źródło]) wraz z województwem kaliskim (Wielkopolska Wschodnia)[potrzebne źródło] i Kujawami stanowiło pierwotną ziemię Polan. Ziemia poznańska miewała oddzielnych wojewodów za czasów Bolesława Chrobrego. Po założeniu biskupstwa poznańskiego, w 968 r., Poznań stał się siedzibą biskupów Polski.
Spis treści |
W czasie rozbicia dzielnicowego dzielnica poznańska stanowiła księstwo poznańskie. Przemysł II wskrzesił tytuł królów polskich, w roku 1295. Władysław I Łokietek w 1314 włączył dzielnicę poznańską do składu Korony, w której stała się województwem.
Król układem w Namysłowie w 1346 r. odzyskał na książętach śląskich ziemię wschowską, która od książąt głogowskich miała nadane prawo bicia własnej monety, i przyłączył ją do województwa. Władysław II Jagiełło.
Województwo poznańskie stanowiło zachodnią część Wielkopolski. Rozciagało się na 294 mile², posiadało 4 powiaty: poznański (162 mil²), kościański (92 mil²), wałecki za Notecią (30 mil²) i ziemię wschowską (9 mil²). W 1791 r. zniesiono powiat wałecki i utworzono jednocześnie powiat międzyrzecki[1].
| Powiat | Powierzchnia w mil² | Powierzchnia w km² |
|---|---|---|
| powiat kościański | 92,27 | 5080,93 |
| powiat poznański | 162,35 | 8939,83 |
| powiat wałecki | 30,08 | 1656,41 |
| powiat wschowski (ziemia wschowska) | 8,91 | 489,62 |
| Razem (województwo) Σ | 293,61 | 16166,72 |
Miało 9 senatorów, w tym 3 krzesłowych (większych), (których krzesła stały w senacie podług zawarowanego uchwałami porządku i miejsca). Byli to: biskup, wojewoda i kasztelan poznańscy. Mniejszych, potocznie nazywanych drążkowymi, było 6, a mianowicie kasztelanowie: międzyrzecki, rogoziński, śremski, przemęcki, krzywiński i santocki.
Województwo miało dwa komplety urzędników ziemskich: poznańskich i wschowskich. Ze względu na istnienie starosty generalnego Wielkopolski obejmującego swoją kompetencją obydwa wielkopolskie województwa, powiaty, z wyjątkiem później przyłączonej do województwa ziemi wschowskiej, nie miały starostów grodowych.
Sejmiki ziemskie województwo poznańskie odbywało razem z województwem kaliskim w Środzie, gdzie oba województwa obierały 12 posłów na sejm obojga narodów i 4 deputatów na Trybunał, po połowie z każdego województwa. Sejm konwokacyjny z 1764 r. postanowił, że Trybunał Koronny prowincji wielkopolskiej, zasiadający w Piotrkowie, będzie zjeżdżał na jedną kadencję do Poznania. Popisy pospolitego ruszenia odbywała szlachta województwa pod Poznaniem.
Herbem województwa był orzeł biały bez korony w czerwonym polu, czyli pierwotny herb Piastów. Gdy na sejmie 1776 uchwalono dla posłów mundury wojewódzkie, poznańskie wybrało sobie jasnoszafirowy kontusz z wyłogami szkarłatnymi i biały żupan.
|
||||||||||||||||
