Województwo warmińsko-mazurskie

województwo warmińsko-mazurskie
Herb województwa Flaga województwa
województwo warmińsko-mazurskie na mapie Polski
Siedziba wojewody Siedziba sejmiku	Olsztyn
Urząd Wojewódzki	al. Piłsudskiego 7/9 10-575 Olsztyn
Wojewoda	Marian Podziewski
Urząd Marszałkowski	ul. Emilii Plater 1 10-562 Olsztyn
Marszałek	Jacek Protas
Powierzchnia	24 173,17 km²
Ludność	1 426 155 mieszk. (2008)
Gęstość zaludnienia	59 mieszk./km²
Urbanizacja	60,0%
Tablica rejestracyjna	N
TERYT	28
Kod ISO	PL-WN
Podział administracyjny województwa warmińsko-mazurskiego powiaty grodzkie 2 ziemskie 19 gminy miejskie 16 miejsko-wiejskie 33 wiejskie 67
Adres urzędu wojewódzkiego	Al. J. Piłsudskiego 7/9 10-575 Olsztyn
Warmińsko-Mazurski Urząd Wojewódzki
Oficjalna strona województwa warmińsko-mazurskiego

Warmińsko - Mazurski Urząd Wojewódzki w Olsztynie

Województwo warmińsko-mazurskie – jednostka podziału administracyjnego Polski, jedno z 16 województw. Położone jest w północno-wschodniej części kraju. Stolicą województwa jest Olsztyn, w którym mieszczą się siedziby wojewody, marszałka województwa, zarządu województwa oraz sejmiku województwa.

Województwo warmińsko-mazurskie powstało w 1999 roku w wyniku regionalizacji kraju i objęło tereny dawnego województwa: olsztyńskiego oraz większe części województw elbląskiego i suwalskiego oraz fragmenty toruńskiego, ciechanowskiego i ostrołęckiego.

Władze województwa

Organ wykonawczy w województwie stanowi marszałek województwa, Jacek Protas wraz z pozostałymi członkami Zarządu Województwa: Urszulą Pasławską, Jarosławem Słomą, Anną Wasilewską i Witoldem Wróblewskim.

Organem stanowiącym i kontrolnym województwa jest sejmik województwa składający się z 30 radnych na czele z przewodniczącym – Julianem Osieckim.

Terenowym organem administracji rządowej w województwie i zwierzchnikiem zespolonej administracji rządowej na terenie województwa jest wojewoda – Marian Podziewski.

Geografia

Województwo zajmuje 24 tys. km², co stanowi 7,7% pow. kraju. Jest czwarte pod względem wielkości. Obejmuje ono historyczne krainy Warmii, Mazur, Prus Górnych, Ziemi lubawskiej, południowe części Natangii i Barcji, części Powiśla i Żuław Wiślanych oraz skrawki Suwalszczyzny.

Położenie

Województwo warmińsko-mazurskie graniczy z:

• Federacją Rosyjską (obwodem kaliningradzkim) (od północy) – na odcinku 212 km
• województwem podlaskim (na wschodzie) – na odcinku 225 km
• województwem mazowieckim (na południu) – na odcinku 218 km
• województwem kujawsko-pomorskim (na południowym zachodzie) – na odcinku 133 km
• województwem pomorskim (na zachodzie) – na odcinku 195 km
• Zalewem Wiślanym (na północnym zachodzie)

Podział administracyjny

• powiaty ziemskie:
  • Powiat bartoszycki
  • Powiat braniewski
  • Powiat działdowski
  • Powiat elbląski
  • Powiat ełcki
  • Powiat giżycki
  • Powiat gołdapski
  • Powiat iławski
  • Powiat kętrzyński
  • Powiat lidzbarski
  • Powiat mrągowski
  • Powiat nidzicki
  • Powiat nowomiejski
  • Powiat olecki
  • Powiat olsztyński
  • Powiat ostródzki
  • Powiat piski
  • Powiat szczycieński
  • Powiat węgorzewski

• powiaty grodzkie:
  • Elbląg
  • Olsztyn

Dane szczegółowe
Wsie	2139	9
Sołectwa	2381	6
Gminy	100	12
Miasta	49	8
Powiaty	19	11
Użytki rolne	1 305 000 ha	4
Gęstość dróg	50,6 km/100 km²	16
Dochód na mieszkańca	1178 zł	6
Dane z roku 2001. W trzeciej kolumnie podano miejsce jakie zajmuje województwo wśród wszystkich województw w tej dziedzinie.

Nazewnictwo miejscowości i regionów

W latach 1945 – 1950 Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych ponownie nazwała niektóre miejscowości i obiekty fizjograficzne (rzeki, jeziora) na terenie polskiej części Prus Wschodnich, aby przywrócić – lecz często nadać nową – polską nazwę. Istniejące wcześniej w polskim piśmiennictwie lub lokalnej mowie nazwy, przemianowano na nowe, wcześniej nie używane, związane m.in. z zasłużonymi dla regionu postaciami:

• Ządzbork – Mrągowo
• Lec lub Łuczany – Giżycko
• Rastembork – Kętrzyn
• Węgobork – Węgorzewo
• Dryfort – Srokowo
• Nibork – Nidzica
• Rudczane – Ruciane
• Jańsbork – Pisz
• Wartembork – Barczewo
• Zybork – Jeziorany
• Melzak – Pieniężno
• Braunsberga – Braniewo
• Pruski Holąd – Pasłęk
• Zełwałd – Zalewo
• Margrabowa – Olecko
• Barsztyn – Bartoszyce
• Barty – Barciany
• Lecbark – Lidzbark Warmiński
• Ostród – Ostróda

Potocznie (lecz niewłaściwie ze względów etnograficznych, kulturowych, historycznych i geograficznych) wyróżnia się "Mazury właściwe" i "Mazury Zachodnie" (właściwa nazwa: Prusy Górne), które rozdziela Warmia. "Mazury właściwe" (dawna Galindia i Ziemia Sasinów) utożsamiane są z Krainą Wielkich Jezior Mazurskich, a "Mazury Zachodnie" (Prusy Górne) z Pojezierzem Iławskim. Jest to jednak podział błędny, gdyż Mazury obejmują teren, który przed 1945 rokiem zamieszkiwała ludność polska wyznania ewangelickiego. Do Mazur zaliczamy więc: Giżycko, Mrągowo, Olecko, Ełk, Pisz, Ryn, Szczytno, Białą Piską, Ruciane, Nidzica, Mikołajki, Wielbark,Działdowo Pasym, Orzysz i Olsztynek. Do Mazur nie zalicza się: Iławy,Susza, Ostródy, Pasłęka, Morąga (Prusy Górne), Bartoszyc, Kętrzyna (Barcja), Węgorzewa, Gołdapi (część Litwy Mniejszej) oraz Górowa Iławeckiego (część Natangii).

Demografia

Dane z 31 grudnia 2007 r.:

Opis	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
jednostka	osób	%	osób	%	osób	%
populacja	1 426 155	100	731 116	51,3	695 039	48,7
powierzchnia	24 173,17 km²
gęstość zaludnienia (mieszk./km²)	59,0		30,2		28,8

Województwo warmińsko-mazurskie zamieszkuje nieco ponad 1,4 mln osób, co stanowi 3,8% ludności Polski. Średnia gęstość zaludnienia jest najniższa w kraju i wynosi 59 osób na km² (śr. gęstość zaludnienia w Polsce – 122 os./km²), a na obszarach wiejskich wynosi około 25 osób na km².

Województwo jest najbardziej zróżnicowanym etnicznie regionem Polski. Wśród mniejszości narodowych i etnicznych wyróżnić można: Ukraińców (ok. 100 000 – 85 000 osób), Niemców (30 000 – 25 000), Mazurów (ok. 15 000), Warmiaków (ok. 4 000), Białorusinów (5 000 – 3 000), Romów (1 000), Litwinów (300 – 400), Tatarów, Rosjan i in.

Miasta

Największymi miastami województwa są Olsztyn i Elbląg. Olsztyn jest głównym ośrodkiem przemysłu spożywczego, oponiarskiego i drzewnego oraz turystyki. Elbląg to ważny ośrodek przemysłu ciężkiego, port morski oraz ośrodek turystyki. Podkreślone zostały siedziby powiatów ziemskich a wytłuszczone siedziby powiatów grodzkich.

1. Olsztyn – 176.463 (87,89 km²)
2. Elbląg – 126.439 (80 km²)
3. Ełk – 57.129 (21,70 km²)
4. Iława – 33.775 (21,88 km²)
5. Ostróda – 33.191 (14,15 km²)
6. Giżycko – 29.304 (13,80 km²)
7. Kętrzyn – 28.351 (10,34 km²)
8. Szczytno – 25.562 (10,26 km²)
9. Bartoszyce – 25.164 (11,00km²)
10. Mrągowo – 22.272 (14,80 km²)
11. Działdowo – 21.644 (13,35 km²)
12. Pisz – 19.423 (10,04 km²)
13. Braniewo – 18.068 (12,36 km²)
14. Lidzbark Warmiński – 16.597 (14,34 km²)
15. Olecko – 16.028 (11,42 km²)
16. Nidzica – 14.697 (6,86 km²)
17. Morąg – 14.147 (10,70 km²)
18. Gołdap – 13.514 (17,20 km²)
19. Pasłęk – 12.195 (11,39 km²)
20. Węgorzewo – 11.541 (10,87 km²)
21. Nowe Miasto Lubawskie – 11.077 (11,61 km²)
22. Dobre Miasto – 10.579 (5,00 km²)
23. Biskupiec – 10.343 (4,86 km²)
24. Orneta – 9.837 (9,63 km²)
25. Lubawa – 9.417 (16,84 km²)
26. Lidzbark – 9.351 (5,70 km²)
27. Barczewo – 7779 (4,58 km²)
28. Olsztynek – 7.648 (7,69 km²)
29. Orzysz – 5.998 (8,16 km²)
30. Susz – 5.606 (6,67 km²)
31. Reszel – 5.411 (3,81 km²)
32. Ruciane-Nida – 5.013 (17,07 km²)
33. Korsze – 4.724 (4,03 km²)
34. Górowo Iławeckie – 4.844 (3,32 km²)
35. Biała Piska – 4.027 (3,24 km²)
36. Mikołajki – 3.851 (8,85 km²)
37. Jeziorany – 3.441 (3,41 km²)
38. Ryn – 3.139 (4,09 km²)
39. Tolkmicko – 2.725 (2,28 km²)
40. Miłakowo – 2.685 (8,68 km²)
41. Bisztynek – 2.552 (2,16 km²)
42. Pasym – 2.552 (15,18 km²)
43. Frombork – 2.528 (7,59 km²)
44. Miłomłyn – 2.348 (12,40 km²)
45. Kisielice – 2.222 (3,37 km²)
46. Sępopol – 2.201 (4,63 km²)
47. Zalewo – 2.108 (8,22 km²)
48. Pieniężno – 2.095 (3,83 km²)
49. Młynary – 1.844 (2,76 km²)

Ochrona przyrody

Na terenie województwa planowane jest utworzenie Mazurskiego Parku Narodowego. Obecnie istnieje 8 parków krajobrazowych oraz 104 rezerwaty przyrody.

Główne obszary leśne w województwie

• Puszcza Borecka
• Puszcza Napiwodzko-Ramucka
• Puszcza Nidzicka
• Puszcza Piska
• Lasy Iławskie
• Puszcza Romincka

Parki krajobrazowe

Park Krajobrazowy	Rok powstania	Powierzchnia
Brodnicki Park Krajobrazowy	1985	13 674 ha
Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy	1990	27 764 ha
Mazurski Park Krajobrazowy	1977	53 655 ha
Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego	1993	25 045 ha
Park Krajobrazowy Puszczy Rominckiej	1998	14 620 ha
Park Krajobrazowy Wzgórz Dylewskich	1994	7151 ha
Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej	1985	13 460 ha
Welski Park Krajobrazowy	1995	24 237 ha

Rezerwaty przyrody

rezerwat przyrody Bagna Nietlickie rezerwat przyrody Bagno Koziana rezerwat przyrody Bagno Mostki rezerwat przyrody Bagno Nadrowskie rezerwat przyrody Bajory rezerwat przyrody Boczki rezerwat przyrody Buki Wysoczyzny Elbląskiej rezerwat przyrody Bukowy rezerwat przyrody Cielętnik rezerwat przyrody Cisowy Jar rezerwat przyrody Czapliniec Werski rezerwat przyrody Czapliniec rezerwat przyrody Czaplisko - Ławny Lasek rezerwat przyrody Czerwica rezerwat przyrody Czerwona Struga rezerwat przyrody Dębowa Góra rezerwat przyrody Dębowo rezerwat przyrody Dęby Napiwodzkie rezerwat przyrody Dęby w Krukach Pasłęckich rezerwat przyrody Dolina Rzeki Wałszy rezerwat przyrody Dolina Stradanki rezerwat przyrody Dylewo rezerwat przyrody Dziki Kąt rezerwat przyrody Galwica rezerwat przyrody Gązwa rezerwat przyrody Jar Brynicy rezerwat przyrody Jasne rezerwat przyrody Jeziorko koło Drozdowa rezerwat przyrody Jezioro Borki rezerwat przyrody Jezioro Czarne (Kliniak) rezerwat przyrody Jezioro Dobskie rezerwat przyrody Jezioro Drużno rezerwat przyrody Jezioro Francuskie rezerwat przyrody Jezioro Gaudy rezerwat przyrody Jezioro Iłgi rezerwat przyrody Jezioro Karaś

rezerwat przyrody Jezioro Kośno rezerwat przyrody Jezioro Kożuchy rezerwat przyrody Jezioro Lisunie rezerwat przyrody Jezioro Łuknajno rezerwat przyrody Jezioro Martwe rezerwat przyrody Jezioro Mokre rezerwat przyrody Jezioro Neliwa rezerwat przyrody Jezioro Nidzkie rezerwat przyrody Jezioro Orłowo Małe rezerwat przyrody Perkuny rezerwat przyrody Jezioro Pogubie Wielkie rezerwat przyrody Jezioro Siedmiu Wysp rezerwat przyrody Jezioro Warnołty rezerwat przyrody Jezioro Zdedy rezerwat przyrody Kadyński Las rezerwat przyrody Kałeckie Błota rezerwat przyrody Kamienna Góra rezerwat przyrody Klonowo rezerwat przyrody Kociołek rezerwat przyrody Koniuszanka I rezerwat przyrody Koniuszanka II rezerwat przyrody Królewska Sosna rezerwat przyrody Krutynia Dolna rezerwat przyrody Krutynia rezerwat przyrody Kulka rezerwat przyrody Las Warmiński rezerwat przyrody Lenki rezerwat przyrody Lipowy Jar rezerwat przyrody Łabędź rezerwat przyrody Małga rezerwat przyrody Mazury rezerwat przyrody Mechacz Wielki rezerwat przyrody Mokradła Żegockie rezerwat przyrody Mszar w Olsztynie rezerwat przyrody Niedźwiedzie Wielkie rezerwat przyrody Nowinka rezerwat przyrody Osiek II rezerwat przyrody Ostoja Bobrów Bartosze

rezerwat przyrody Ostoja bobrów na rzece Pasłęce rezerwat przyrody Ostrów Tarczyński rezerwat przyrody Piekiełko rezerwat przyrody Pierwos rezerwat przyrody Piłackie Wzgórza rezerwat przyrody Piłaki rezerwat przyrody Pióropusznikowy Jar rezerwat przyrody Półwysep i Wyspy na Jeziorze Rydzewskim rezerwat przyrody Pupy rezerwat przyrody Redykajny rezerwat przyrody Rzeka Drwęca rezerwat przyrody Sołtysek rezerwat przyrody Sosny Taborskie rezerwat przyrody Struga Żytkiejmska rezerwat przyrody Strzałowo rezerwat przyrody Świńskie Bagno rezerwat przyrody Torfowisko Spytkowo rezerwat przyrody Ujście Nogatu rezerwat przyrody Uroczysko Kramnik rezerwat przyrody Uroczysko Piotrowice rezerwat przyrody Ustnik rezerwat przyrody Wyspa Lipowa na Jeziorze Szwałk Wielki rezerwat przyrody Wyspa Lipowa rezerwat przyrody Wyspa na Jeziorze Partęczyny Wielkie rezerwat przyrody Wyspy na Jeziorach Mamry i Kisajno rezerwat przyrody Zabrodzie rezerwat przyrody Zakręt rezerwat przyrody Zatoka Elbląska rezerwat przyrody Zielony Mechacz rezerwat przyrody Źródła Rzeki Łyny rezerwat przyrody Żurawie Bagno

Turystyka i wypoczynek

Turystyka ma decydujące znaczenie dla bardzo wielu ludzi zamieszkujących te słabo zaludnione tereny. Wynika to z faktu, iż jest to obszar bardzo słabo uprzemysłowiony. Nie bez znaczenia jest to, iż znajduje się tu wiele uroczych, zalesionych obszarów, a także jezior (Mazury nazywane są często Krainą Tysiąca Jezior), co w sposób oczywisty sprzyja czerpaniu dochodów z wynajmu kwater prywatnych, pensjonatów, jak również agroturystyki. Bogata sieć kanałów sprzyja turystyce jachtowej i kajakowej. Od lat tereny te należą do ulubionych miejsc wypoczynku ludzi zamieszkujących duże aglomeracje – przede wszystkim mieszkańców Warszawy i Łodzi, jak również z zagranicy, głównie z Niemiec, Wielkiej Brytanii, Czech, Rosji. Swoje posiadłości ma tutaj wiele gwiazd rodzimej rozrywki.

źródło http://www.ziemiaprzyszlosci.pl/samochody//w/pl/Mazury

Kultura

Instytucje kultury samorządu województwa

• Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych w Olsztynie Strona
• Centrum Spotkań Europejskich Światowid w Elblągu Strona
• Centrum Polsko-Francuskie Côtes d'Armor Warmia i Mazury w Olsztynie Strona
• Muzeum Budownictwa Ludowego Park Etnograficzny w Olsztynku Strona
• Muzeum Kultury Ludowej w Węgorzewie Strona
• Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku Strona
• Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie Strona
• Muzeum Bitwy pod Grunwaldem w Stębarku Strona
• Teatr im. Aleksandra Sewruka w Elblągu Strona
• Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie Strona
• Warmińsko-Mazurska Filharmonia im. Feliksa Nowowiejskiego w Olsztynie Strona
• Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Emilii Sukertowej-Biedrawiny w Olsztynie Strona

Media

• Gazeta Olsztyńska
• Telewizja Polska Olsztyn
• Polskie Radio Olsztyn
• Radio Planeta Olsztyn

Nauka i oświata

Państwowe uczelnie wyższe

• Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie
• Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Elblągu
• Uniwersytet Gdański, zamiejscowy ośrodek dydaktyczny w Elblągu (Wydział Nauk Społecznych)
• Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie – Szkoła podlega MSWiA

Niepubliczne uczelnie wyższe

• Elbląska Uczelnia Humanistyczno-Ekonomiczna
• Olsztyńska Szkoła Wyższa im. Józefa Rusieckiego
• Olsztyńska Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania im. Tadeusza Kotarbińskiego
• Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych "Regent College" w Elblągu
• Szkoła Wyższa im. Bogdana Jańskiego w Warszawie – Ośrodek zamiejscowy w Elblągu
• Szkoła Wyższa im. Pawła Włodkowica w Płocku ,filia w Iławie
• Wyższa Szkoła Informatyki i Ekonomii TWP w Olsztynie
• Wyższa Szkoła Pedagogiczna TWP w Warszawie – Wydział Nauk Humanistyczno-Społecznych w Olsztynie.
• Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania w Białymstoku filia w Ełku
• Wszechnica Mazurska w Olecku
• Prywatna Wyższa Szkoła Zawodowa w Giżycku

Seminaria duchowne

• Wyższe Seminarium Duchowne Metropolii Warmińskiej "Hosianum" w Olsztynie
• Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Elbląskiej w Elblągu
• Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Ełckiej w Ełku [1]

Placówki naukowe

Instytuty naukowe:

• Instytut Mazurski w Olsztynie
• Instytut Rybactwa Śródlądowego w Olsztynie i Giżycku
• Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie

Stacje badawcze:

• Obserwatorium astronomiczne w Olsztynie
• Stacja Hydrobiologiczna w Mikołajkach
• Stacja Badawcza Rolnictwa Ekologicznego i Hodowli Zachowawczej Zwierząt PAN w Popielnie
• Stacji Obserwacji Sztucznych Satelitów – Obserwatorium satelitarne w Lamkówku
• Stacja Limnologiczna UMK w Iławie

Gospodarka

W 2008 r. produkt krajowy brutto woj. warmińsko-mazurskiego wynosił 35,4 mld zł, co stanowiło 2,8% PKB Polski. Produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca wynosił 74,2% średniej krajowej, co plasowało warmińsko-mazurskie na 12. miejscu względem innych województw.

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie mieszkańca woj. warmińsko-mazurskiego w 1. kwartale 2011 r. wynosiło 2949,61 zł, co lokowało je na ostatnim miejscu względem wszystkich województw.

W końcu czerwca 2011 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w województwie obejmowała ok. 97,9 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 18,6% do aktywnych zawodowo.

Transport i komunikacja

Transport drogowy

Drogi międzynarodowe

• E77 – w województwie na odcinku drogi krajowej 7
• E28 – w województwie na odcinku dróg krajowych 7 22 54

Drogi ekspresowe

Planowane drogi ekspresowe
w województwie warmińsko-mazurskim

droga ekspresowa nr S7

 

• S7 – Gdańsk – Elbląg- Olsztynek – Warszawa – ... – Rabka
• S16 – Grudziądz – Olsztyn – Mrągowo – Augustów – droga nie objęta planami GDDKiA
• S22 – Elbląg – przejście granicz. Grzechotki
• S51 – Olsztyn – Olsztynek

Drogi krajowe

• 7 – (Żukowo – Gdańsk) – Elbląg – Pasłęk – Miłomłyn – Ostróda – Olsztynek Nidzica – (Warszawa – ... – Rabka-Zdrój – przejście granicz. Chyżne)
• 15 – (Trzebnica – Gniezno – Inowrocław – Toruń) – Nowe Miasto Lubawskie – Lubawa – Ostróda
• 16 – (Dolna Grupa – Grudziądz – Łasin) – Kisielice – Iława – Ostróda – Olsztyn – Barczewo – Biskupiec – Mrągowo – Nikutowo – Mikołajki Orzysz – Ełk – (Augustów – przejście granicz. Ogrodniki )
• 22 – przejście granicz. Grzechotki – Braniewo – Chruściel – Elbląg – (Malbork – ... – Gorzów Wielkopolski – Tudnica – przejście granicz. Kostrzyn nad Odrą )
• 51 – Olsztynek – Gryźliny – Stawiguda – Olsztyn – Dywity – Dobre Miasto – Lidzbark Warmiński – Plęsy – Bartoszyce – przejście granicz. Bezledy
• 53 – Olsztyn – Klewki – Pasym – Szczytno – Rozogi – Dąbrowy – (Myszyniec – Wydmusy – Kadzidło – Dylewo – Ostrołęka)
• 54 – Chruściel- Braniewo – przejście granicz. Gronowo
• 57 – Bartoszyce – Bisztynek – Biskupiec – Dźwierzuty – Szczytno – Wielbark – (Chorzele – Przasnysz – Maków Mazowiecki)
• 58 – Olsztynek – Zgniłocha – Jedwabno – Szczytno – Babięta – Stare Kiełbonki – Zgon – Ruciane-Nida – Pisz – Biała Piska – (Szczuczyn)
• 59 – Giżycko – Ryn – Mrągowo – Nikutowo – Piecki – Nawiady – Stare Kiełbonki – Spychowo – Rozogi
• 63 – Granica państwa - Rudziszki - Węgorzewo – Giżycko – Orzysz – Pisz – (Kolno – Łomża – ... – przejście granicz. Sławatycze )
• 65 – przejście granicz. Gołdap – Olecko – Ełk – Grajewo – Mońki – Białystok – przejście granicz. Bobrowniki

Drogi wojewódzkie

Łączna długość dróg wojewódzkich w województwie warmińsko-mazurskim wynosi 1870,250 km.

• 503 – Elbląg – Tolkmicko – Pogrodzie
• 504 – Elbląg – Pogrodzie – Braniewo
• 505 – Frombork – Młynary – Pasłęk
• 506 – Chruściel – Stare Siedlisko – Nowica
• 507 – Braniewo – Pieniężno – Orneta – Dobre Miasto
• 508 – Jedwabno – Wielbark
• 509 – Elbląg – Młynary – Drwęczno
• 510 – Pieniężno – Lelkowo – Granica państwa
• 511 – Olsztyn – Lidzbark Warmiński – Górowo Iławeckie – przejście granicz. Bezledy
• 512 – Szczurkowo – Bartoszyce – Górowo Iławeckie – Pieniężno
• 513 – Pasłęk – Orneta – Lidzbark Warmiński – Kiwity – Wozławki
• 515 – (Malbork – Dzierzgoń) – Susz
• 519 – (Stary Dzierzgoń) – Zalewo – Małdyty – Morąg
• 520 – (Prabuty) – Kamieniec
• 521 – (Kwidzyn – Prabuty) – Susz – Iława
• 522 – (Górki – Prabuty – Trumieje) – Sobiewola
• 526 – Pasłęk – Śliwice – (Lepno – Myślice – Przezmark)
• 527 – (Dzierzgoń) – Rychliki – Pasłęk – Morąg – Łukta – Olsztyn
• 528 – Orneta – Miłakowo – Morąg
• 530 – Ostróda – Łukta – Dobre Miasto
• 531 – Łukta – Podlejki
• 536 – Iława – Sampława
• 537 – Lubawa – Frygnowo – Pawłowo
• 538 – (Radzyń Chełmiński – Łasin) – Nowe Miasto Lubawskie – Uzdowo – Rozdroże
• 541 – Lubawa – Lidzbark – (Żuromin – Dobrzyń)
• 542 – Rychnowo – Działdowo
• 544 – (Brodnica) – Lidzbark – Działdowo – (Mława – Przasnysz – Ostrołęka)
• 545 – Działdowo – Nidzica – Jedwabno
• 590 – Barciany – Korsze – Reszel – Biskupiec
• 591 – Mrągowo – Kętrzyn – Barciany – Michałkowo – przejście granicz.
• 592 – Bartoszyce – Kraskowo – Kętrzyn – Giżycko
• 593 – Miłakowo – Dobre Miasto – Jeziorany – Lutry – Reszel
• 594 – Bisztynek – Robawy – Kętrzyn
• 595 – Jeziorany – Barczewo
• 596 – Mnichowo – Bęsia – Biskupiec
• 598 – Olsztyn – Butryny – Zgniłocha
• 600 – Mrągowo – Kałęczyn - Szczytno
• 601 – Babięta – Nawiady
• 604 – Nidzica – Wielbark
• 609 – Mikołajki – Ukta
• 610 – Piecki – Ruciane-Nida
• 642 – Sterławki Wielkie – Ryn – Woźnice
• 643 – Wilkasy – Olszewo
• 650 – Barciany – Węgorzewo – Banie Mazurskie – Gołdap
• 651 – Gołdap – Żytkiejmy – (Szypliszki – Sejny)
• 652 – Kowale Oleckie – (Suwałki)
• 653 – Sedranki – (Bakałarzewo – Suwałki – Poćkuny)
• 655 – Kąp – Wydminy – Olecko – (Raczki – Suwałki -Tartak)
• 656 – Staświny – Zelki – Ełk
• 657 – Nowa Wieś Ełcka – Drygały – Biała Piska
• 661 – Cimochy – Kalinowo

Drogowe przejścia graniczne

Funkcjonujące

• Gronowo – Świętomiejsce (ros. Мамоново (Mamonowo))
• Bezledy – Iławka (ros. Багратионовск (Bagrationowsk))
• Gołdap – Gusiew (ros. Гусев)

Projektowane

• Grzechotki – Świętomiejsce II (Mamonowo II)
• Perły – Kryłowo (ros. Крылово)
• Rapa – Oziorsk (ros. Озёрск)
• Piaski – Bałtijsk (ros. Балтийск)

Transport kolejowy

Wskaźnik gęstości linii kolejowych w województwie wynosi 5,5 na 100 km².

Kolejowe przejścia graniczne

• Braniewo
• Bartoszyce
• Skandawa

Projektowane

• Gołdap

Transport wodny

Jedyny w województwie port morski znajduje się w Elblągu nad Zalewem Wiślanym. Port elbląski posiada 2,5 km nabrzeży. Obecnie realizowany jest projekt budowy kanału żeglugowego przez Mierzeję Wiślaną w oparciu o współpracę z Ukrainą.

Morskie przejścia graniczne

• Elbląg
• Frombork

Transport lotniczy

• port lotniczy Szczytno-Szymany (EPSY/SZY) – nieczynny międzynarodowy port lotniczy koło Szczytna
• lotnisko Elbląg (EPEL/ZBG) – sportowe lotnisko w Elblągu
• lotnisko Olsztyn-Dajtki (EPOD/QYO) – sportowe lotnisko z nowo wybudowanym, oświetlonym asfaltobetonowym 800 m pasem w Olsztynie
• lotnisko Gryźliny (lotnisko Łańsk) – wielofunkcyjne lotnisko powojskowe/rządowe z trawiastym pasem 860 × 60 m koło Olsztynka
• lotnisko Olecko – lotnisko rekreacyjne
• lotnisko Wilamowo – sportowe lotnisko (poniemieckie wojskowe) koło Kętrzyna
• lotnisko Lidzbark – lotnisko powojskowe miało 46 ha, okolice Lidzbarka
• lotnisko Muszaki – nieczynne wojskowe lotnisko z 500 m asfaltowym pasem koło Nidzicy
• lotnisko Orneta – lotnisko powojskowe z 2000 m betonowym pasem koło Ornety
• lotnisko Rostki – dawna wojskowa baza lotnicza z zarośniętym trawą 2000 m pasem koło Orzysza
• lotnisko Wielbark – nieczynny drogowy, wojskowy odcinek lotniskowy koło Nidzicy
• lotnisko Grajwo – lotnisko rekreacyjne koło Giżycka

Ludzie związani z Warmią i Mazurami

Maria Zientara-Malewska – urodzona w Brąswałdzie na Warmii poetka, nauczycielka i działaczka warmińska.

Dziennikarz roku Warmii i Mazur

Tytuł "Dziennikarza roku" przyznawany jest przez Kapitułę, w skład której wchodzą przedstawiciele olsztyńskiego Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich i Stowarzyszenia Dziennikarzy Rzeczypospolitej Polskiej, za profesjonalizm, promowanie wysokich standardów pracy w mediach oraz za przestrzeganie etycznych kanonów zawodu.

• 2002 – Marek Książek, Gazeta Olsztyńska
• 2003 – Jacek Panas, Polskie Radio Olsztyn
• 2004 – Tamara Jesionowska, Gazeta Olsztyńska
• 2005 – Andrzej Mielnicki, Gazeta Olsztyńska
• 2006 – Joanna Wojciechowska, Gazeta Wyborcza

Ciekawostki

Południowa i wschodnia granica województwa warmińsko-mazurskiego pokrywa się, w niemal większości miejsc, z dawnymi granicami Prus Wschodnich, Prus Książęcych i Prus Królewskich.

Województwo graniczy w jednym punkcie z Litwą jest to trójstyk Polski,Rosji i Litwy, a jednocześnie czwórstyk województw Województwa warmińsko-mazurskiego i Podlaskiego z Rosją i Litwą.

Zobacz też

• Warmia, Mazury, Prusy Górne, Barcja, Natangia, Powiśle, Żuławy Wiślane, Suwalszczyzna, Galindia, Ziemia Sasinów
• Mazurski Park Krajobrazowy, Pojezierze Mazurskie
• Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego, Pojezierze Iławskie
• Welski Park Krajobrazowy, Garb Lubawski

Linki zewnętrzne

• Serwis informacyjny Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Wojewódzkiego w Olsztynie
  • Biuletyn Informacji Publicznej Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Wojewódzkiego w Olsztynie
• Serwis informacyjny Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Marszałkowskiego w Olsztynie
  • Biuletyn Informacji Publicznej Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Marszałkowskiego w Olsztynie