Województwo wileńskie (II Rzeczpospolita)

województwo wileńskie
Herb
województwo wileńskie na mapie Polski
Utworzone	20 stycznia 1926
Stolica województwa	Wilno
Urząd Wojewódzki	Wilno, ul. Marji Magdaleny 2
Wojewoda	ostatni: Artur Maruszewski
Powierzchnia w 1921	29 109 km²
Powierzchnia w 1939	29 011 km²
Ludność	1.005.565 mieszk. (1921) 1.276.000 mieszk. (1931)
Gęstość zaludnienia	34,5 mieszk./km² (1921) 44 mieszk./km² (1931)
Tablica rejestracyjna	WN
zobacz: szczegółowy podział administracyjny powiaty grodzkie 1 ziemskie 8 gminy miejskie 15 wiejskie 96

Województwo wileńskie w szczegółowych danych statystycznych spisu powszechnego z 30.IX.1921 i spisu powszechnego z 9. XII. 1931 r.

Okręg administracyjny wileński- część Ziemi Wileńskiej (powiaty Brasław, Duniłowicze, Dzisna i Wilejka) objęta spisem 1921 - oficjalne dane GUS spisu powszechnego 1921

 

Urząd Wojewódzki Wileński w Wilnie - widok współczesny

Polska, gęstość zaludnienia, 1931

Województwo wileńskie – województwo II Rzeczypospolitej istniejące w latach 1926–1939 ze stolicą w Wilnie.

Główne miasta: Wilno, Mołodeczno, Druja, Święciany.

Większość terytorium przyłączona została do Polski jako tzw. Litwa Środkowa, decyzją tamtejszego sejmu, wbrew woli marszałka Piłsudskiego, który chciał zachować pozory federacji. Formalnie powołane do życia dopiero w 1925 jako ostatnie województwo II RP (od 13 kwietnia 1922 do 20 stycznia 1926 terytorium to było znane jako Ziemia Wileńska).

Zamieszkane było w większości przez Polaków (59,7%) i Białorusinów (22,7%) z niewielką domieszką Żydów, Litwinów, Rosjan i Karaimów. Co do stosunków wyznaniowych 62,5% było wyznania rzymskokatolickiego, 25,4% prawosławnego, 8,7% mojżeszowego, 3,4% przypada na inne wyznania.

Wilno było piątym co do wielkości miastem w Polsce (w 1939 liczyło 195 tys. mieszkańców). Województwo wileńskie miało 14 miast, 103 gminy wiejskie i dzieliło się na 8 powiatów: brasławski (4 218 km kw.), dziśnieński (3 908 km kw.), mołodeczański (1 876 km kw.), oszmiański (2 352 km kw.), postawski (3 114 km kw.), święciański (4 037 km kw.), wilejski (3 421 km kw.), wileńsko-trocki (6 183 km kw.). Miasta powiatowe: Wilno (190 172 mieszk.), Brasław (1 587 mieszk.), Dzisna (4 413 mieszk.), Mołodeczno (1 997 mieszk.), Oszmiana (6 000 mieszk.), Postawy (974 mieszk.), Święciany (6000 mieszk.), Wilejka (3 417 mieszk.).

W 1939 r. województwo podzielono między ZSRR a Republikę Litewską, a polskie władze działały w podziemiu. Delegatem był od marca 1942 dr Zygmunt Fedorowicz Albin.

Wojewodowie wileńscy w II Rzeczypospolitej

13 kwietnia 1922 – 22 grudnia 1925 – jako Ziemia Wileńska – od 22 grudnia 1925 – województwo wileńskie

Delegaci Rządu

• Władysław Sołtan 4 lutego 1922 – 6 kwietnia 1922
• Walery Roman 6 kwietnia 1922 – 29 sierpnia 1924
• Władysław Raczkiewicz 29 sierpnia 1924 – 14 czerwca 1925
• Olgierd Malinowski 22 grudnia 1925 – 25 maja 1926 (p.o.)

Wojewodowie

• Władysław Raczkiewicz 18 maja 1926 – 20 czerwca 1931
• Stefan Kirtiklis 20 grudnia 1930 – 20 czerwca 1931
• Zygmunt Beczkowicz 20 czerwca 1931 – 27 stycznia 1933
• Marian Styczniakowski 27 stycznia 1933 – 16 lutego 1933 (p.o.)
• Władysław Jaszczołt 16 lutego 1933 – 13 października 1935
• Marian Styczniakowski 14 października 1935 – 4 grudnia 1935 (p.o.)
• Ludwik Bociański 4 grudnia 1935 – 19 maja 1939
• Artur Maruszewski 19 maja 1939 – 18 września 1939

Delegat rządu na okręg wileński

• dr Zygmunt Fedorowicz marzec 1942 - sierpień 1944

Zobacz też

• Kresy Wschodnie