Wojska Obrony Powietrznej Kraju

Wojska Obrony Powietrznej Kraju (WOPK) - jeden z czterech, obok wojsk lądowych, wojsk lotniczych i marynarki wojennej, rodzajów Sił Zbrojnych PRL w latach 1962-1990.

WOPK przeznaczone były do obrony ludności, wojsk oraz ważnych ekonomicznie i strategicznie obiektów wojskowych i administracyjno-państwowych, znajdujących się na terytorium kraju, przed działaniami środków napadu powietrznego przeciwnika. Ich model organizacyjny powstał w siłach zbrojnych Związku Radzieckiego.

W 1990 WOPK weszły wraz z Wojskami Lotniczymi w skład Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej Kraju. Obecnie, po kolejnej reorganizacji i zmianie nazwy zadania tych wojsk pełnią jednostki włączone w skład Sił Powietrznych.

Struktura organizacyjna WOPK

Dowództwo Wojsk Obrony Powietrznej Kraju

• Centralne Stanowisko Dowodzenia Dowódcy Wojsk Obrony Powietrznej Kraju
• Jednostka Zabezpieczenia WOPK
• 4 Baza Lotnicza
• Węzeł Łączności WOPK
• 3 pułk zakłóceń radioelektronicznych OPK - Lidzbark Warmiński

• 1 Korpus OPK Warszawa
• 2 Korpus OPK Bydgoszcz
• 3 Korpus OPK Wrocław

Szkoły WOPK

• CSS Artylerii i Radiotechniki WOPK w Bemowie Piskim
• CSS Radiotechniki WOPK w Chorzowie
• Wyższa Oficerska Szkoła Radiotechniczna w Jeleniej Górze
• Szkoła Chorążych WOPK - Jelenia Góra

Wojska Rakietowe i Artyleria WOPK

• 1 Dywizja Artylerii OPK w Bytomiu
• 26 Brygada Artylerii OPK w Gryficach
• 3 Łużycka Dywizja Artylerii OPK w Warszawie
• 4 Brygada Rakietowa OPK w Gdyni
• 78 Samodzielny Pułk Rakietowy OPK w Mrzeżynie (S-200 "Wega") 79 i 80 Dywizjon
• 79 Samodzielny Pułk Rakietowy OPK w Poznaniu
• 81 Samodzielny Pułk Rakietowy OPK w Nowej Hucie

Wojska Lotnicze WOPK

• 1 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego OPK "Warszawa" - Mińsk Mazowiecki
• 10 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego OPK - Łask
• 11 Brandenburski Pułk Lotnictwa Myśliwskiego OPK im. Osadników Ziemi Dolnośląskiej - Wrocław
• 13 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego OPK - Łęczyca
• 26 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego OPK - Zegrze Pomorskie
• 28 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego OPK - Słupsk
• 34 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego OPK im. Bohaterów Kępy Oksywskiej - Babie Doły
• 39 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego OPK - Mierzęcice
• 62 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego OPK im. Powstańców Wielkopolskich 1918/1919 - Poznań

Wojska Radiotechniczne WOPK

• w latach 1966-1973
• 2 Pułk Radiotechniczny w Warszawie
• 12 Pułk Radiotechniczny w Gdyni
• 13 Pułk Radiotechniczny w Choszcznie
• 17 Pułk Radiotechniczny w Poznaniu
• 19 Pułk Radiotechniczny w Chorzowie
• 3 Batalion Radiotechniczny w Sandomierzu
• 7 Batalion Radiotechniczny w Łodzi
• w latach 1973-1990
• 1 Brygada Radiotechniczna w Warszawie
• 2 Brygada Radiotechniczna w Bydgoszczy
• 3 Brygada Radiotechniczna we Wrocławiu
• 3 Batalion Radiotechniczny w Sandomierzu

Umundurowanie, stopnie

Żołnierze WOPK nosili mundury wyjściowe w kolorze stalowym, buty i pas skórzany w kolorze czarnym, orzeł na czapce - wg kroju używanego w lotnictwie. MoRo i hełm w kolorze zielonym z odcieniem czarnego. Korpusówki zgodnie z odbytym przeszkoleniem. W oddziałach rakietowych w korpusie szeregowych i podoficerów obowiązywało nazewnictwo jak w jednostkach artyleryjskich, a więc: kanonier, bombardier, ogniomistrz.

Dowódcy WOPK

• 1962-1967 - gen. dyw. pil. Czesław Mankiewicz
• 1967-1976 - gen. dyw. pil. Roman Paszkowski
• 1976-1990 - gen. broni Longin Łozowicki

Bibliografia

• miesięcznik "Lotnictwo", nr 3-5, 2002
• "Leksykon wiedzy wojskowej", Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1979 s.485