Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

Wrota Chałubińskiego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Wrota Chałubińskiego
Wrota chalubinskiego.jpg
Wrota Chałubinskiego znad Stawu Staszica
Wysokość 2022 m n.p.m.
Państwo  Polska /  Słowacja
Pasmo Tatry
Sąsiednie szczyty Kopa nad Wrotami, Szpiglasowa Grań
"Tło mapy lokalizacyjnej, z zaznaczonymi granicami"
"Wrota Chałubińskiego"
Wrota Chałubińskiego
49°11′30.4″N 20°02′41.9″E / 49.191778, 20.044972Na mapach: 49°11′30.4″N 20°02′41.9″E / 49.191778, 20.044972
Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Wrota Chałubińskiego, dawniej Zawracik (słow. Vráta Chałubińského, Chałubińského brána, niem. Chałubiński-Tor, węg. Chałubiński-kapu) – wąska przełęcz (2022 m n.p.m.) w głównej grani Tatr pomiędzy Kopą nad Wrotami (2075 m n.p.m.) a Szpiglasowym Wierchem. W kierunku południowo-wschodnim, za Kopą nad Wrotami umiejscowiona jest Ciemnosmreczyńska Turnia (2142 m n.p.m.) oddzielona od Kopy Przełęczą nad Wrotami. Pomiędzy Wrotami Chałubińskiego a Szpiglasowym Wierchem znajdują się Głaźna Czuba, Głaźne Wrótka, Dziurawa Czuba, Szpiglasowa Czuba i Wyżnie Szpiglasowe Wrótka.

Widok z Wrót Chałubińskiego na stronę słowacką (Wyżni Ciemnosmreczyński Staw)
Wrota Chałubińskiego i Szpiglasowa Przełęcz wyrastające nad Doliną za Mnichem, widziane z wierzchołka Mnicha

Przez Wrota Chałubińskiego prowadził szlak z Doliny Rybiego Potoku do Doliny Piarżystej – górnego piętra Doliny Ciemnosmreczyńskiej (Temnosmrečinská dolina). Ścieżka została przebudowana w latach 1889–1890 w łatwo dostępny szlak. Na wniosek Walerego Eljasza-Radzikowskiego zmieniono nazwę przełęczy, dla uczczenia zmarłego w 1889 r. Tytusa Chałubińskiego.

Po II wojnie światowej zlikwidowano szlak po słowackiej stronie (Dolina Piarżysta jest rezerwatem przyrody, szlak prowadzi tylko do Ciemnosmreczyńskiego Stawu). Po stronie polskiej Wrota Chałubińskiego dostępne są znakowanym szlakiem znad Morskiego Oka przez Dolinę za Mnichem. Szlak po wielu latach zamknięcia został otwarty w 1972 r., w 1996 r. został wyremontowany.

Pierwsze turystyczne wejścia letnie nie zostały odnotowane. Zimą pierwsi na przełęczy byli 7 lutego 1914 r. na nartach W. Skórczewski i przewodnik Stanisław Gąsienica-Byrcyn[1]. W rejonie tej przełęczy zginęła we wrześniu 1994 roku Maria Chałubińska (z domu Gerder) – żona wnuka Tytusa Chałubińskiego – Stefana[2].

We Wrotach Chałubińskiego rozpoczyna się niedostępna dla turystów droga przez Liptowskie Mury na Gładką Przełęcz.

Bogata flora. Z rzadkich roślin występują: wiechlina tatrzańska, skalnica odgiętolistna, ukwap karpacki i warzucha tatrzańska – gatunki w Polsce występujące tylko w Tatrach i to na nielicznych stanowiskach. Stwierdzono też występowanie bardzo rzadkiej sasanki wiosennej[3].

[edytuj] Szlaki turystyczne

POL Szlak żółty.svg POL Szlak czerwony.svg – najpierw żółtym szlakiem ("ceprostradą") od schroniska PTTK nad Morskim Okiem na Szpiglasową Przełęcz, potem szlakiem czerwonym prowadzącym Doliną za Mnichem na Wrota Chałubińskiego.
  • Czas przejścia od schroniska do rozstaju szlaków: 1:15 h, ↓ 1 h
  • Czas przejścia od rozstaju szlaków na przełęcz: 1 h, ↓ 45 min[4]

Przypisy

  1. Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Tom IV. Warszawa: Spółdzielczy Instytut Wydawniczy „Kraj”, 1951. 
  2. Chałubiński Stefan (pol.). Głos Seniora "Trawers", 2001-11. [dostęp 2011-12-19].
  3. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6. 
  4. Tatry. Zakopane i okolice. Mapa w skali 1:27 000. Warszawa: ExpressMap Polska, 2005. ISBN 83-88112-35-X. 

[edytuj] Bibliografia

  1. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1. 
  2. Józef Nyka: Tatry polskie. Przewodnik. Wyd. XIII. Latchorzew: Wyd. Trawers, 2003. ISBN 83-915859-1-3. 
  3. Tatry polskie. Mapa turystyczna 1:20 000. Piwniczna: Agencja Wyd. „Wit” S.c., 2004. ISBN 83-915-737-9-6. 
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wrota_Chałubińskiego&oldid=30851048
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty