Wyśmierzyce

Wyśmierzyce
Herb Wyśmierzyc
Państwo	Polska
Województwo	mazowieckie
Powiat	białobrzeski
Gmina	Wyśmierzyce gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie	1338
Burmistrz	Władysław Jasiński
Powierzchnia	16,84 km²
Ludność (2009) • liczba • gęstość	858 51,9 os./km²
Strefa numeracyjna	+48 48
Kod pocztowy	26-811
Położenie na mapie Polski Wyśmierzyce
51°37′27″N 20°48′48″E
TERC (TERYT)	1142101064
Urząd miejski ul. Mickiewicza 75 26-811 Wyśmierzyce
Hasło Wyśmierzyce w Wikisłowniku
Strona internetowa

Wyśmierzyce – miasto w woj. mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, położone w Dolinie Białobrzeskiej, na prawym brzegu Pilicy; siedziba gminy miejsko-wiejskiej Wyśmierzyce.

Wyśmierzyce są najmniejszym pod względem ludności miastem Polski; Wg danych z 31 grudnia 2008 liczyły 858 mieszkańców. Dla porównania Kozy, największa pod względem ludności wieś Polski, liczy 11 920 mieszkańców _(31.12.2008). Wyśmierzyce są zarazem najmniej ludnym miastem Polski położonym na obszarze gminy miejsko-wiejskiej.

Lokalny ośrodek rolniczo-usługowy. Przez miasto przebiega droga krajowa nr 48 (Tomaszów Mazowiecki – Kock).

Położenie

Według danych z 1 stycznia 2009 powierzchnia miasta wynosi 16,84 km².

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. radomskiego, zaś przed 1976 r. do woj. kieleckiego.

Demografia

Liczba mieszkańców: 858 (31.12.2008)

Toponimia

Do końca XVII wieku nazwa brzmiała Wyszemierzyce, o czym świadczą zapiski z 1398 (Vyszemierzice) i 1576 (Wyssemierzyce). Nazwa ta pochodziła od imienia Wyszemir, nosiła ją osoba poświadczona przez źródła historyczne. Zmiana nazwy na obecną nastąpiła poprzez zanik nieakcentowanego -e-, i przejście grupy spółgłoskowej -szm'- w -śm'-.

Historia

Osada otrzymała prawa miejskie 12 grudnia 1338, które utraciła po upadku powstania styczniowego w 1869.

W 1378 powstała parafia wyśmierzycka. W 1657 wojska Siedmiogrodzkie księcia Jerzego II Rakoczego zniszczyły doszczętnie Wyśmierzyce. W 1808 ówczesny zaborca austriacki sprzedał Wyśmierzyce Józefowi Teodorowi Makomaskiemu. W 1809 zostają włączone do departamentu radomskiego Księstwa Warszawskiego. 19 grudnia 1889 urodził się tutaj błogosławiony ks. prof. dr hab. Franciszek Rosłaniec (obecny patront miasta). Wyśmierzyce odzyskały prawa miejskie po I wojnie światowej w 1922.

Zabytki

• Kościół z drugiej połowy XIX wieku.
• Organistówka z połowy XIX wieku
• Dzwonnica z XIX wieku (rekonstrukcja)

Edukacja

• Publiczna Szkoła Podstawowa,
• Publiczne Gimnazjum im. Władysława Reymonta,
• Publiczne Przedszkole

Zobacz też

• Cmentarz żydowski w Wyśmierzycach
• Ostrówek – prawdopodobnie najmniejsze miasto I Rzeczypospolitej

Linki zewnętrzne

• Wyśmierzyce w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XIV (Worowo – Żyżyn) z 1895 r.