Wyższa Szkoła Wojenna

Wyższa Szkoła Wojenna
Znak dyplomowanych oficerów Sztabu Generalnego
Historia
Państwo	II Rzeczpospolita
Sformowanie	1919
Rozformowanie	1946
Tradycje
Tradycje jednostki kontynuuje lub kontynuowały	Akademia Obrony Narodowej
Dowódcy
Pierwszy	gen. por. Stanisław Puchalski
Ostatni	płk dypl. Roman Szymański
Organizacja
Dyslokacja	Garnizon Warszawa
Podporządkowanie	Minister Spraw Wojskowych (1919-1920) Szef Sztabu Generalnego (1920-1928) Szef Sztabu Głównego (1928-1932) Generalny Inspektor Sił Zbrojnych (1932-1939)

Wyższa Szkoła Wojenna (W.S.Woj.) – wyższa szkoła wojskowa Sił Zbrojnych II RP szkoląca i dokształcająca oficerów sztabów. W latach 1923-1939 siedziba szkoły znajdowała się w Warszawie przy ul. Koszykowej 79.

Historia

Siedziba Wyższej Szkoły Wojennej od 1923, Warszawa, ul. Koszykowa 79

Współczesny widok siedziby Wyższej Szkoły Wojennej

Pierwszą wyższą uczelnią wojskową w armii przedwrześniowej była utworzona w czerwcu 1919 Wojenna Szkoła Sztabu Generalnego. Powstała ona na podstawie Dodatku Tajnego nr 10 do Dziennika Rozkazów Wojskowych. Komendantem Szkoły został wyznaczony generał porucznik Stanisław Puchalski, a jego doradcą francuski generał Spire. Wykładowców dla Uczelni dostarczyła Francuska Misja Wojskowa. W 1919 Uczelnia wykształciła 65 oficerów na pięciomiesięcznych kursach. W 1920 działalność Uczelni została przerwana ze względu na wojnę polsko-bolszewicką. Naukę wznowiono w styczniu 1921. Rozpoczęło ją 65 oficerów. Jesienią 1921 naukę w szkole przedłużono do dwóch lat.

Wyższa Szkoła Wojenna powstała latem 1922 w Warszawie na podstawie przemianowania Wojennej Szkoły Sztabu Generalnego, zgodnie z Tajnym Rozkazem Szkolnym z 16.08.1922. Tymczasowy Statut Wyższej Szkoły Wojennej był zawarty w Dzienniku Rozkazów Wojskowych nr 28 z 11.08.1922. Szkoła zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów była uznana za wyższy zakład naukowy. Uczelnia kontynuowała tradycje:

• Kursu wojennego oficerów Sztabu Generalnego w Warszawie (1917)
• Wojennej Szkoły Sztabu Generalnego w Warszawie (1919–1921)
• Szkoły Sztabu Generalnego w Warszawie (1921–1922)

Zadania Uczelni określono w następujący sposób; Celem szkoły jest wyłącznie fachowe wyszkolenie oficerów Sztabu Generalnego przez wpojenie szczególnie uzdolnionym i doświadczonym w służbie oficerom zawodowym o ustalonym silnym charakterze wyższego wojskowego wykształcenia teoretycznego i praktycznego, potrzebnego do służby w Sztabie Generalnym (z Tymczasowego Statutu). Na początku swojej działalności uczelnia kształciła i doszkalała w większości oficerów sztabowych i starszych (kapitan-rotmistrz). W kolejnych latach zwiększyła się liczba oficerów młodszych (poruczników). Porucznicy służby stałej, którzy ukończyli WSWoj byli mianowani kapitanami (rotmistrzami) przy najbliższych mianowaniach. Pozostałych oficerów, którzy ukończyli WSWoj można było mianować na kolejny stopień rok wcześniej aniżeli wymagała tego pragmatyka np. kapitan w korpusie oficerów broni by awansować na majora musiał przesłużyć w tym stopniu cztery lata, jeżeli w tym czasie ukończył wyższą szkołę wojskową mógł awansować po trzech latach służby w stopniu kapitana.

Do szkoły przyjmowano również hospitantów z innych armii, głównie Gruzinów, Ukraińców, Estończyków, Łotyszy oraz jednego Japończyka i Francuza.

Kurs normalny trwał dwa lata. Absolwenci uzyskiwali dyplom naukowy oficera Sztabu Generalnego, od 1929 dyplom naukowy oficera dyplomowanego, a od 1933 tytuł naukowy oficera dyplomowanego. Do 1939 szkołę ukończyło ponad tysiąc absolwentów, a w latach 1941–1946 wypromowano dalszych 296.

22 grudnia 1928 Minister Spraw Wojskowych zmienił dotychczasową nazwę "Sztab Generalny" na "Sztab Główny" oraz tytuł "Oficer Sztabu Generalnego" na "Oficer dyplomowany", a ponadto przyznał oficerom dyplomowanym wszystkich stopni prawo noszenia dotychczasowych oznak oficerów Sztabu Generalnego.

Początkowo program nauczania oparty był na wzorach francuskich. Olbrzymi wpływ na proces kształcenia miała francuska misja wojskowa, a szczególnie płk Ludwik Faury. W latach 1928–1939 komendantem WSWoj był generał Tadeusz Kutrzeba.

15 grudnia 1920 Minister Spraw Wojskowych przekazał "ogólne kierownictwo Szkołą Sztabu Generalnego i wszystkie z nią związane sprawy Szefowi Sztabu Generalnego. W sprawach kwaterunkowych, gospodarczych, sanitarnych i dyscypliny szkoła podlegała dowódcy Okręgu Korpusu nr I.

W roku 1923 do dawnych rosyjskich koszar przy Filtrach przy ul. Koszykowej 79 róg Suchej (dziś Krzywickiego), przeniesiono siedzibę szkoły z tymczasowej siedziby przy Al. J. Ch. Szucha 23 i z koszar kawalerii przy ówczesnej Huzarskiej 1/5, z wyjątkiem kursów doszkalających, które do 1925 prowadzono w gmachu Szkoły Podchorążych Piechoty, Al. Ujazdowskie 1/7.

W 1932 uczelnia została podporządkowana Generalnemu Inspektorowi Sił Zbrojnych.

Powołany został Komitet Wyższej Szkoły Wojennej. W jego skład weszli:

• gen. Kazimierz Sosnkowski – przewodniczący
• gen Edward Rydz-Śmigły
• gen. Kazimierz Fabrycy – I wiceminister
• gen. Tadeusz Kutrzeba – komendant WSWoj
• gen. Janusz Gąsiorowski – szef Sztabu Głównego

W ramach uczelni funkcjonowała także:

• Wyższa Szkoła Intendentury – od 1 listopada 1921,
• Wyższa Szkoła Lotnicza – od 1936.

Szkoła prowadziła także kursy dokształcające i specjalistyczne oraz współpracowała z Centrum Wyższych Studiów Wojskowych.

Po wojnie budynek został przekazany Politechnice Warszawskiej i dziś mieści Szkołę Biznesu i część Wydziału Transportu Politechniki Warszawskiej.

Kadra W.S.Woj.

gen. bryg. Tadeusz Kutrzeba

Dyrektor nauk WSWoj płk Sztabu Generalnego Armii Francuskiej Louis Faury.

Dowódcy i komendanci:

• gen. por. Stanisław Puchalski (10 VI 1919–10 II 1920)
• gen. ppor. Stefan Majewski (10 II 1920–6 VII 1921)
• gen. dyw. Gustaw Zygadłowicz (6 VII 1921–2 X 1922)
• tyt. gen. dyw. w st. spocz. Aureli Serda-Teodorski (1 XI 1922–21 X 1925)
• gen. dyw. Kazimierz Dzierżanowski (21 X 1925–3 VIII 1926)
• gen. bryg. Edmund Kessler (20 IX 1926–30 X 1928)
• gen. dyw. Tadeusz Kutrzeba (1928–1939)
• płk dypl. Józef Smoleński (IX 1942–III 1943)
• płk dypl. Marian Korewo (III 1943–IX 1944)
• płk dypl. Roman Szymański (IX 1944–VII 1946)

Zastępcy komendanta:

• gen. bryg. Józef Kalicki (do 3 XII 1924)
• płk dypl. Adam Nałęcz Nieniewski (IV–X 1925)

Dyrektor nauk:

• płk Louis Faury

II dyrektorzy nauk:

• płk SG Franciszek Kleeberg (XI 1925–III 1927)
• ppłk SG Tadeusz Zieleniewski (p.o. od XI 1927)

Zastępcy dyrektora nauk:

• płk rez. powoł. do sł. czyn. SG Jan de Bezard
• ppłk SG Tadeusz Alf-Tarczyński (od X 1927)

Kierownicy kursów (roczników):

• ppłk dypl. Stefan Mossor
• płk dypl. Marian Porwit
• mjr dypl. Tadeusz Tomaszewski (do I 1930)

Kierownicy katedr:

• ppłk SG Roman Abraham (katedra taktyki ogólnej)
• płk dypl. Jerzy Grobicki (katedra taktyki kawalerii I 1930–XI 1931)
• ppłk dypl. Aleksander Pragłowski (katedra taktyki ogólnej 1926–1927 i 1927–1929)
• ppłk dypl. Władysław Frączek (katedra taktyki ogólnej 1929–1931)
• ppłk dypl. Stanisław Sosabowski (katedra taktyki operacyjnej służby sztabów)

Popiersie Napoleona przed wejściem do Wyższej Szkoły Wojennej. Obecnie w Muzeum Wojska Polskiego.

Wykładowcy i asystenci:

• Antoni Chruściel (taktyka)
• Wacław Dahlen (taktyka łączności)
• Orest Teodor Dżułyński
• Władysław Frączek (operacyjna służba sztabów)
• Stanisław Jasiński (taktyka lotnictwa)
• Juliusz Kleeberg (taktyka)
• Marian Kukiel (historia wojskowości)
• Stanisław Lityński (taktyka ogólna)
• Leon Mitkiewicz-Żółłtek
• Aleksander Myszkowski
• Julian Marian Piasecki
• Bronisław Rakowski (taktyka kawalerii)
• Stanisław Rola-Arciszewski (taktyka ogólna)
• Marian Romeyko (taktyka lotnictwa)
• Klemens Rudnicki
• Stanisław Sadowski (wykładowca)
• Wacław Stachiewicz
• Czesław Szystowski (asystent)
• mjr Andrzej Teslar (tłumacz jęz. franc.)

Słuchacze W.S.Woj.

Kurs wojenny oficerów Sztabu Generalnego w Warszawie w 1917

1. Marian Kukiel

I Kurs Wojenny Wojennej Szkoły Sztabu Generalnego 1919

kpt. piech. Władysław Bortnowski

kpt. piech. Ludwik de Laveaux

kpt. art. Antoni Durski-Trzaska

rtm. kaw. Antoni Jabłoński

II Kurs Normalny 1921– 1 X 1923

ppłk art. Wincenty Kowalski ppłk piech. Tadeusz Kwiatkowski ppłk art. Wojciech Pietras mjr piech. Jan Bigo mjr piech. Jerzy Englisch mjr piech. Alfred Fleszar mjr art. Seweryn Horoch mjr sap. Czesław Pawłowicz mjr piech. Tadeusz Pełczyński mjr kaw. Witosław Porczyński mjr piech. Zdzisław Przyjałkowski mjr kaw. Marian Słonimski mjr piech. Jarosław Szafran mjr piech. Zygmunt Szyszko-Bohusz kpt. piech. Zygmunt Borawski kpt. piech. Władysław Czyrko kpt. piech. Jan Duch

kpt. piech. Kazimierz Duch kpt. piech. Stanisław Grabiański kpt. piech. Józef Gruszka kpt. piech. Jan Grudzień kpt. piech. Lucjan Janiszewski kpt. piech. Alfred Krajewski kpt. piech. Władysław Krogulski kpt. art. Marian Kułakowski kpt. piech. Karol Lenczowski kpt. piech. Lucjan Michalik kpt. piech. Bolesław Mikiewicz kpt. piech. Antoni Miszewski kpt. piech. Zbigniew Osostowicz kpt. art. Jerzy Orski kpt. piech. Jerzy Pajączkowski-Dydyński kpt. piech. Henryk Rajchman-Floyar kpt. piech. Kazimierz Ring

kpt. pil. Marian Romeyko kpt. piech. Tadeusz Wasilewski kpt. piech. Stanisław Wiloch rtm. Zdzisław Chrząstowski rtm. Tadeusz Halik rtm. Edward Kalinowski rtm. Zdzisław Żórawski rtm. Włodzimierz Żuchowski por. piech. Janusz Czerwonka por. sap. kolej. Stanisław Gawroński por. piech. Władysław Harland por. piech. Edward Izdebski por. art. Józef Kaiser por. piech. Antoni Kolnarski por. piech. Juliusz Kozolubski por. piech. Tadeusz Tokarz

III Kurs Normalny 1922–1924

mjr piech. Kazimierz Dziurzyński mjr piech. Leopold Endel-Ragis mjr piech. Alojzy Horak mjr piech. Władysław Kaliński mjr piech. dr Władysław Kulma mjr piech. Bolesław Krzyżanowski mjr piech. Seweryn Łańcucki mjr piech. dr Kazimierz Putek mjr piech. Zygmunt Polak mjr piech. Adam Świtalski mjr piech. Władysław Winiarski kpt. piech. Marian Chodacki kpt. piech. Tadeusz Dekański kpt. piech. Stanisław Gano kpt. piech. Karol Jeżowski kpt. piech. Jan Kanty Zygmunt Janota kpt. piech. Franciszek Jachieć kpt. piech. Jan Kosina kpt. piech. Włodzimierz Krzyżanowski

kpt. piech. Ludwik Lepiarz kpt. piech. Adam Tadeusz Nadachowski kpt. piech. Bożesław Nieciengiewicz kpt. piech. Antoni Rosner kpt. piech. Jan Rzepecki kpt. piech. Stanisław Sienkiewicz kpt. piech. Roman Saloni kpt. piech. Stanisław Sadowski kpt. piech. Stanisław Wilimowski por. piech. Stefan Osika por. piech. Adam Przybylski por. piech. Zdzisław Szymański por. piech. Ludwik Szadowski por. piech. Leszek Leon Wernic por. piech. Kazimierz Zboiński mjr kaw. Witold Mikulicz-Radecki rtm. Janusz Albrecht rtm. Herman Bracławski rtm. Józef Pętkowski

rtm. Józef Smoleński rtm. Jerzy Skrzydlewski rtm. Antoni Witkowski por. kaw. Mateusz Iżycki ppłk art. Karol Hauke kpt. art. Stanisław Rola-Arciszewski kpt. art. Stefan Czerwiński kpt. art. Andrzej Czerwiński kpt. art. Ludwik Jacek Ciba kpt. art. Olgierd Giedroyć kpt. art. Władysław Gotfryd Łoś kpt. art. Jerzy Suzin kpt. art. Adam Studencki kpt. art. Tadeusz Żyborski por. art. Leon Nowosilski por. art. Roman Paulik mjr inż. Marian Wierzbiański kpt. sap. Tomasz Bondarczuk-Galiński kpt. Franciszek Heberek

IV Kurs Normalny 1923–1925

mjr piech. Antoni Żurakowski mjr piech. Antoni Wiktor Staich mjr piech. Franciszek Pokorny mjr piech. Zygmunt Berling mjr piech. Leon Kolbuszewski mjr piech. Roman Władysław Szymański mjr piech. Janusz Gaładyk mjr piech. Gwido Langer kpt. piech. Wacław Sosnkowski kpt. piech. Hipolit Słabicki kpt. piech. Leopold Ruszczyc kpt. piech. Jan Maksymilian Sokołowski kpt. piech. Franciszek Stanisław Demel kpt. piech. Jerzy Wądołkowski kpt. piech. Tadeusz Daniec kpt. piech. Jan Kozierowski kpt. piech. Felicjan Sterba kpt. piech. Leopold Okulicki kpt. piech. Mieczysław Pęczkowski kpt. piech. Tadeusz Wardejn-Zagórski kpt. piech. Ignacy Kazimierz Banach kpt. piech. Tadeusz Pawlik kpt. piech. Stanisław Pstrokoński kpt. piech. Franciszek Węgrzyn por. piech. Jan Becher por. piech. Zygmunt Morozewicz por. piech. Józef III Kaczorowski

por. piech. Aleksander Klotz vel Alfons Kloc por. piech. Władysław Steblik por. piech. Janusz Sopoćko por. piech. Wacław Berka por. piech. Antoni Ślusarczyk por. piech. Włodzimierz Mizger-Chojnacki por. piech. Stanisław Maleciński por. piech. Stanisław Karnibad por. piech. Mieczysław Słowikowski mjr kaw. Konstanty Drucki-Lubecki rtm. Witold II Święcicki rtm. Witold Gierulewicz rtm. Jerzy II Zaleski rtm. Stanisław Krogulski rtm. Stefan I Orłowski rtm. Ziemowit Tadeusz Grabowski rtm. Stefan Lasocki por. kaw. Jan Kazimierz Lasocki mjr art. Józef Hałaciński mjr art. Kazimierz Mieczysław Stefczyk mjr art. Edward Rudowicz mjr art. Józef Bobowski mjr art. Tadeusz Roman Tomaszewski kpt art. Stefan Józef Springer kpt art. Jan Heine por art. Aleksander Mudry kpt. uzbr. Władysław Kornel Slawiczek

V Kurs Normalny 1 XI 1924 – 11 X 1926

ppłk piech. Alojzy Przeździecki ppłk piech. Stefan Kossecki ppłk piech. Wilhelm Fuhrmann mjr piech. Franciszek Polniaszek mjr piech. dr Aleksander Patejdla mjr piech. Kazimierz Aleksandrowicz mjr piech. Mieczysław Tasiecki mjr piech. Włodzimierz Scholze-Srokowski mjr piech. Józef Englicht mjr piech. Jerzy Płachta-Płatowicz mjr piech. Wiktor Pawłowicz mjr piech. Adam Zbijewski mjr piech. Eugeniusz Marian Dmochowski mjr piech. Stanisław Michał Lityński mjr piech. Jan Kornaus mjr piech. Tomasz Obertyński mjr piech. Teodor Jakub Tobik mjr piech. Józef I Wróblewski mjr art. Wiktor Alojzy Jakubowski mjr art. Aleksander Kędzior

mjr pil. Bohdan Józef Kwieciński mjr pil.-obs. Jerzy Wojciech Rychłowski mjr łączn. Stanisław Franciszek Jamka kpt. piech. Mikołaj Bogusław Górczewski kpt. piech. Edward Izydor Wojciechowski kpt. piech. Karol Hodała kpt. piech. Stefan Koeb kpt. piech. Jerzy Krubski kpt. art. Marian Jurecki kpt. art. Bolesław Ciążyński kpt. art. Modest Rastawiecki kpt. art. Andrzej Marecki kpt. art. Jerzy II Kamiński por. piech. Władysław Józef Skłodowski por. kaw. Mieczysław Łubieński por. art. Wielisław Bohdan Krajowski por. art. Piotr Borkowski por. art. Wacław Zielonka por. art. Bronisław Zygmunt Wiesiołowski por. art. Władysław Szczekowski

VI Kurs Normalny 1 XI 1925 – 28 X 1927

ppłk piech. Michał I Terlecki ppłk piech. Franciszek I Grabowski ppłk piech. Jan Korkozowicz mjr piech. Orest Teodor Dżułyński mjr piech. Julian Kulikowski mjr piech. Władysław Frączek mjr piech. Lucjan Piotr Stanek mjr piech. Stanisław Sylwester Pelc mjr kaw. Karol Krzysztof Bokalski

kpt. piech. Aleksander Dmytrak kpt. piech. Piotr Demkowski kpt. piech. Aleksander Hauke-Nowak kpt. piech. Marian Bartłomiej Kluska kpt. piech. Albin Leszczyński kpt. piech. Antoni Tadeusz Szymański kpt. piech. Seweryn Wilimowski kpt. piech. Tadeusz III Zakrzewski rtm. Jan Stanisław Antoni Erazm Schaitter kpt. sap. inż. Julian Marian Piasecki

VII Kurs Normalny (2 XI 1926 – 31 X 1928)

ppłk kaw. Jan Karcz ppłk kaw. Leon Strzelecki mjr piech. Józef Moszczeński mjr piech. Bolesław Ciechanowski mjr piech. Tadeusz Apolinary Klimecki mjr Piech. Zenon Wzacny mjr piech. Czesław Szymkiewicz mjr piech. Ignacy Benedykt Wądołkowski mjr piech. Adam II Rudnicki

mjr kaw. Władysław Chwalibogowski mjr kaw. Bronisław Rakowski mjr kaw. Jerzy Jan Jastrzębski mjr art. Andrzej Juliusz Uthke mjr art. Konstanty Kazimierz Ważyński rtm. Tadeusz Julian Nalepa rtm. Włodzimierz Kasperski kpt. piech. Franciszek Stanisław Junker kpt. piech. Józef Skrzydlewski por. samoch. dr Adam Twardowski

VIII Kurs Normalny 1927–1929

• ppłk piech. Zygmunt Wenda
• mjr łącz. Heliodor Cepa
• mjr art. Mikołaj Łapicki
• kpt. piech. Władysław Dec

IX Kurs Normalny (2 XI 1928 – 1 XI 1930)

ppłk piech. Stefan Broniowski ppłk piech. Stanisław Dworzak ppłk piech. Stanisław Grodzki ppłk kaw. Julian Filipowicz mjr piech. Jan Ciastoń mjr piech. Stanisław Sztarejko mjr piech. Stanisław Kempski mjr piech. Antoni II Dąbrowski mjr piech. Kazimierz Sabatowski mjr piech. Aleksander Bieniecki

mjr piech. Kazimierz Burczak mjr piech. Julian Grudziński mjr piech. Konstanty Zaborowski mjr kaw. Aleksander Józef Gulkowski kpt. piech. Wincenty Sobociński kpt. piech. Józef II Kowalik kpt. piech. Franciszek Buczek kpt. piech. Bolesław Krzyżewski kpt. piech. Stanisław Adam Zemanek kpt. piech. Stanisław II Bień

kpt. piech. Stanisław Antoni Koziejowski kpt. piech. Józef Bińkowski kpt. piech. Józef Czesław Klepaczko kpt. piech. Edward Józef Ombach kpt. piech. Adam Stanisław Morbitzer kpt. piech. Ludwik Domoń kpt. piech. Mieczysław Fularski por. piech. Piotr Woźniak por. piech. Władysław Michniewicz por. piech. Marian Czyżewski

X Kurs Normalny 1929–1931

Od 19 lutego 1929 kandydatów do W.S.Woj. obowiązywały "Tymczasowe warunki przyjęcia do Wyzszej Szkoły Wojennej na kurs 1929/31 i lata następne". Wytyczne zniosły egzamin. Przyjęcie następowało na podstawie opinii i wyboru oraz wyniku kursu próbnego. Kurs próbny przy W.S.Woj. miał być organizowany w terminie od 15 października do 15 grudnia. Kandydaci przed powołaniem na kurs próbny musieli odbyć trzymiesięczny staż w innych rodzajach broni. Szef Sztabu Głównego na podstawie wykazów kwalifikacyjnych powoływał na praktykę 120 oficerów. Kandydaci musieli mieć ukończone 27 lat i mieć nie więcej niż 36 lat w dniu wstąpienia do szkoły. Na kurs 1929/31 podpułkownicy przyjęci zostali wyjątkowo. Spośród kandydatów preferowani byli oficerowie z doświadczeniem wojennym, posiadający odznaczenia bojowe.

ppłk piech. Bronisław Bolesław Duch ppłk piech. Kazimierz Jan Galiński ppłk piech. Henryk Kazimierz Gorgoń ppłk piech. Stanisław Antoni Habowski ppłk piech. Szymon Kocur ppłk piech. Wiktor Adam Majewski ppłk piech. Jan Naspiński ppłk piech. Władysław Ryszanek mjr piech. Jan Berka mjr piech. Antoni Chruściel mjr piech. Aleksander Ruchaj-Taczanowski mjr piech. Marian Zdon

kpt. piech. Bronisław Chruściel kpt. piech. Albin Piotr Habina kpt. piech. Kazimierz Iranek-Osmecki ppłk kaw. Andrzej Paweł Kunachowicz mjr kaw. Klemens Stanisław Rudnicki ppłk art. Mikołaj Alikow mjr srt. Stanisław Podkowiński mjr art. Stanisław Tatar kpt. art. Stanisław Mayer mjr pil. Mieczysław Justyn Artur Marian Szczudłowski kpt. pil. Olgierd Tuskiewicz por. lek. Stefan Pieńczykowski (hispitant)

Został powołany ale nie ukończył kursu:

ppłk piech. Eugeniusz Żongołłowicz

XI Kurs Normalny 5 I 1931 – 1 XI 1932

Był to najliczniejszy kurs w historii szkoły. Ukończyło go 116 słuchaczy, w tym kilku oficerów kontraktowych.

ppłk piech. Jan Kruk-Śmigla mjr piech. Juliusz Bischof mjr piech. Kazimierz Wiśniowski mjr piech. Marian Leon Jadwiński mjr piech. Stefan August Loth mjr piech. Paweł Zagórowski mjr piech. Ludwik Zych mjr piech. Adam Jan Lewicki mjr piech. Karol Jan Ziemski mjr piech. Czesław Henryk Kopański mjr piech. Stanisław Bobrowski kpt. piech. Tadeusz Majewski kpt. piech. Henryk Piątkowski mjr kaw. Janusz Bokszczanin mjr art. Mieczysław Garliński

mjr art. Stanisław Marian Wojtowicz kpt. art. Jan Gorzko kpt. art. Stefan Longin Izdebski kpt. art. Kazimierz Stanisław Szpądrowski kpt. art. Ksawery Floryanowicz kpt. art. Stanisław Fieldorf kpt. art. Kazimierz IV Sokołowski kpt. art. Jerzy Younga de Lenie kpt. art. Jan Rómmel kpt. art. Adam Witold Chorzewski kpt. art. Franciszek Rosner kpt. art. Kazimierz Stanisław Skrzywan kpt. art. Artemi Andzaurow kpt. art. Stanisław Dziewiszek kpt. art. Jerzy Maria Kirchmayer

kpt. art. Andrzej Molenda kpt. art. Stanisław II Namysłowski kpt. art. Marian Ogórkiewicz kpt. art. Aleksander Sulewski kpt. art. Józef Szerwiński kpt. art. Józef Maliszewski por. art. Stanisław Cypryk mjr sap. Leon Bianchi mjr łączn. Józef Łukomski mjr łączn. Mieczysław Hieronim Załęski kpt. pil. Stanisław Szczekowski kpt. pil. Ludwik Szul kpt. pil. Józef Jasiński

XII Kurs Normalny 1931–1933

• ppłk piech. Bronisław Warzybok
• ppłk kaw. Józef Szostak
• mjr piech. Aleksander Aleksandrowicz
• mjr piech. Jan Lamers
• mjr art. Mieczysław Kominkowski
• mjr art. Kazimierz Kuś
• kpt. art. Józef Konrad Gorski
• kpt. obs. Adam Kurowski
• kpt. art. Juliusz Szostak
• por. pil. Eugeniusz Sylwester Wyrwicki
• kpt. Petro Samutin (oficer kontraktowy)
• kpt. Aleksander Walijski (oficer kontraktowy)

XIII Kurs Normalny 1932–1934

1. mjr piech. Wilhelm Władysław Heinrich
2. mjr art. Tadeusz Tabiszewski
3. kpt. piech. Edmund Ginalski
4. kpt. piech. Antoni Rawicz-Szczerbo
5. rtm. Tadeusz Grzeżułko
6. rtm. Michał Gulcz
7. kpt. łącz. Władysław Jamka
8. por. kaw. Andrzej Hlawaty
9. kpt. Petro Diaczenko (oficer kontraktowy)
10. kpt. Mykoła Palijenko (oficer kontraktowy)

XIV Kurs Normalny 1933–1935

• kpt. art. Stanisław Kuniczak
• rtm. Franciszek Skibiński
• por. art. Marian Utnik

XV Kurs Normalny 3 XI 1934 – 1936

kpt. piech. Stanisław Jachnik por. piech. Franciszek Herman por. piech. Józef Kuropieska por. piech. Stanisław Piwowarczyk por. piech. Jan Wollak por. piech. Wiesław Janusz Cygański rtm. Leon Bittner por. kaw. Eugeniusz Czarnecki por. kaw. Zygmunt Julian Dobrowolski por. kaw. Witold Piotr Sokolnicki

por. kaw. Bogusław Jerzy Kłoss por. kaw. Ludwik Pawlikowski por. kaw. Sławomir Zarzycki por. kaw. Janusz Łoś por. kaw. Jerzy Kern kpt. art. Marian Zajączkowski por. art. Adam Ziętkowski por. art. Stefan Marian Jędrzejewski por. art. Albert Szaad por. art. Lech Marian Biały

por. art. Antoni Bolesław Lewiński por. art. Leon Reinhold Madaliński por. art. Wacław Tym por. art. Rudolf Antoni Schreiber por. art. Tadeusz Deska por. sap. Felicjan Majorkiewicz por. pil. Franciszek Jan Kalinowski mjr Wiktor Małeć (oficer kontraktowy)

Pod koniec I roku studiów por. Franciszek Herman przeniesiony został do École Supérieure de Guerre w Paryżu.

XVI Kurs Normalny 1935–1937

• por. piech. Antoni Olechnowicz
• por. piech. Józef Szyrmer vel Schirmer

XVII Kurs Normalny 1936–1938

• kpt. obs. Roman Czerniawski
• kpt. pil. Stefan Łaszkiewicz
• kpt. art. Bohdan Zieliński
• kpt. uzbr. Władysław Zaborowski (hospitant)
• kpt. lek. dr Michał Józef Bereza (lekarz)
• kpt. lek. dr Antoni Marian Firlej (lekarz)
• mjr kontr. piech. Pawło Szandruk (oficer kontraktowy)
• mjr kontr. art. Włodzimierz Łagidze (oficer kontraktowy)

XVIII Kurs Normalny 1937–1939

Kurs XVIII ukończyło 57 oficerów Wojska Polskiego i dwóch oficerów armii zagranicznych. Wśród absolwentów szkoły znalazło się dwudziestu oficerów piechoty, siedemnastu oficerów artylerii, ośmiu oficerów kawalerii, czterech oficerów lotnictwa, trzech oficerów broni pancernych, czterech oficerów saperów i jeden oficer łączności.

kpt. piech. Stefan III Dobrowolski kpt. piech. Kazimierz Różycki kpt. piech. Tadeusz Zachara kpt. piech. Jan Mirowski kpt. piech. Zygmunt Szydłowski kpt. piech. Ludwik Józef Hodakowski kpt. piech. Julian Serwatkiewicz kpt. piech. Zygmunt Pietrzak kpt. piech. Tadeusz Wojciech Wojciechowski kpt. piech. Marian Gabriel Sokołowski kpt. piech. Aleksander Stanisław Ratuszny por. piech. Henryk Pohoski por. piech. Jan Ksawery Rześniowiecki por. piech. Witold Stefan Wróblewski por. piech. Jan Kamieński por. piech. Jan Józef Sochacki por. piech. Włodzimierz Jerzy Lisiecki por. piech. Józef Chomiuk por. piech. Zygmunt Ludwik Stanisław Zawadzki rtm. Tadeusz Radziukinas

rtm. Jan Piotrowski por. kaw. Zdzisław Eugeniusz Gadomski por. kaw. Zbigniew Bukowski por. kaw. Stanisław Kaczyński por. kaw. Marian Mieczysław Rozwadowski por. kaw. Jerzy Klimkowski por. kaw. Henryk Breza kpt. art. Witold Julian Kopytyński kpt. art. Witold Jacek Marian Kirchmayer kpt. art. Tadeusz Eugeniusz Kankofer kpt. art. Edward Jan Hełczyński kpt. art. Stefan Biernacki kpt. art. Roman Józef Kosiński kpt. art. Mieczysław Kazimierz Szczawiński kpt. art. Jan Konkorski kpt. art. Adam Jaworski-Sas-Choroszkiewicz por. art. Bogusław Michał Sęk por. art. Czesław Roman por. art. Wojciech Borzobohaty por. art. Zygmunt Janke

por. art. Oskar Marian Grzeczkowski por. art. Wiesław Aleksander Denker por. art. Aleksander Blum por. art. Piotr Harcaj kpt. Michał Filipkowski por. obs. Stanisław Poziomek por. Ludwik Kózka por. Franciszek Kusek kpt. br. panc. Marian Kowalczyk kpt. br. panc. Marian Górski kpt. br. panc. Ludwik Antoni Stankiewicz por. sap. Adam Julian Szugajew por. sap. Stanisław Olgierd Jaskold-Gabszewicz por. sap. Jan Wojciech Kiwerski por. sap. Stefan Rychter por. łącz. Mieczysław Potocki por. kontr. Wasyl Tatarski (hospitant) mjr armii estońskiej Juhan Madise (hospitant) por. armii łotewskiej Heinrich Voldemar Bruners (hospitant)

XIX Kurs Normalny 1938–1940

• kpt. sap. inż. Maciej Kalenkiewicz
• por. kaw. Zbigniew Kiedacz
• por. kaw. Grzegorz Cydzik
• por. art. Aleksander Rode
• por. sap. Paweł Sulmicki vel Paweł Szynkaruk
• por. obs. Wacław Zacharewicz
• rtm. kontr. Iwan Zwaryczuk (oficer kontraktowy)
• kpt. Robert de Winter (oficer armii francuskiej)

I Kurs Doszkolenia 1921–1922

płk piech. Jerzy Wołkowicki płk piech. Wacław Przeździecki płk jazdy Mieczysław Pożerski ppłk piech. Henryk Pomazański ppłk piech. Radosław Dzierżykraj-Stokalski ppłk piech. Stanisław Wecki ppłk piech. Stanisław Borowiec ppłk piech. Ludwik Lichtarowicz ppłk piech. Wilhelm Lawicz-Liszka ppłk jazdy Tadeusz Grabowski ppłk jazdy Marian Mochnacki ppłk jazdy Roman Abraham ppłk art. Tadeusz Kurcyusz ppłk art. Antoni Durski-Trzaska ppłk sap. Franciszek Arciszewski ppłk sap. Eugeniusz Kordzik ppłk sap. Stanisław Miniewski ppłk sap. Henryk Bagiński

ppłk lot. Jarosław Okulicz-Kozaryn mjr piech. Wincenty Lekki mjr piech. Mikołaj Freund-Krasicki mjr piech. Ludwik de Laveaux mjr piech. Walery Jasiński mjr piech. Stefan Rowecki mjr piech. Modest Ratuszyński mjr piech. Ludwik Rudka mjr piech. Władysław Smolarski mjr piech. Jan Włodarski mjr piech. Jan Rudolf Gabryś mjr piech. Józef Zborzil mjr piech. Zygmunt Durski mjr piech. Janusz Dżugay mjr piech. Teodor Furgalski mjr piech. Tadeusz Różycki-Kołodziejczyk mjr piech. Piotr Bartak mjr piech. Aleksander Myszkowski

mjr piech. Kazimierz Florek mjr piech. Mikołaj Bołtuć mjr piech. Ludwik Bociański mjr piech. Tadeusz Lubicz-Niezabitowski mjr piech. Piotr Kończyc mjr piech. dr Bolesław Pikusa mjr jazdy Stanisław Lubiński mjr art. Artur Pepłowski mjr art. Leon Zubrzycki mjr pil. Sergiusz Abżółtowski kpt. piech. Witold Kirschenstein kpt. piech. Jan Moroński vel Niemiec kpt. piech. Stanisław Rutkowski rtm. Tadeusz Machalski kpt. art. Stanisław Sokołowski kpt. sap. Konrad Pokorny

II Kurs Doszkolenia 3 XI 1922 – 15 X 1923

płk SG Emil Przedrzymirski-Krukowicz płk SG Marian Przybylski płk SG Stanisław Wieroński ppłk SG Roland Bogusz ppłk SG Eugeniusz Chilarski ppłk SG Zygmunt Dzwonkowski ppłk SG Janusz Gąsiorowski ppłk SG Gwido Karol Kawiński ppłk SG Izydor Modelski ppłk SG Stefan Rotarski ppłk SG Walery Sławek ppłk SG Jan Pryziński ppłk SG Tadeusz Szałowski ppłk SG Alfons Wojtkielewicz ppłk SG Władysław Zachorowski mjr SG Zygmunt Cetnerowski mjr SG Wacław Dahlen mjr SG Franciszek Dudziński mjr SG Olgierd Górka

mjr SG Rudolf Jagielski mjr SG Stanisław Jasiński mjr SG Tadeusz Kadyi de Kadyihaza mjr SG Alfred Mitschke mjr SG Władysław Powierza mjr SG Stanisław Rostworowski mjr SG Edward Rudowicz mjr SG Lucjan Ruszczewski mjr SG Karol Schramm mjr SG Stanisław Sosabowski mjr SG Czesław Szystowski mjr SG Tadeusz Śmigielski mjr SG Stanisław Świtalski mjr SG Tadeusz Trapszo mjr SG Stanisław Ujejski mjr SG Juliusz Ulrych kpt. SG Mieczysław Biernacki rtm. SG Zygmunt Borkowski kpt. SG Władysław Gadomski

kpt. SG Kazimierz Glabisz kpt. SG Józef Grodecki kpt. SG Władysław Heller kpt. SG Ignacy Izdebski kpt. SG Bohdan Kwieciński rtm. SG Karol Maciejowski kpt. SG Fryderyk Mally kpt. SG Andrzej Nałęcz-Korzeniowski kpt. SG Adolf Nykulak kpt. SG Włodzimierz Onacewicz kpt. SG Józef Jan Stanisław Sierosławski kpt. SG Mieczysław Skulski rtm. SG Józef Świerczyński kpt. SG Stanisław Turek kpt. SG Roman Umiastowski kpt. SG Zygmunt Zalewski kpt. SG Mieczysław Zatłokal

III Kurs Doszkolenia 2 XI 1923 – 15 X 1924

płk piech. Tadeusz Malinowski płk kaw. Sergiusz Zahorski ppłk piech. Marian Czerniewski ppłk piech. Juliusz Drapella ppłk piech. Stefan Iwanowski ppłk piech. Adam Koc ppłk piech. Marian Kijowski ppłk piech. Antoni Kamiński ppłk piech. Ignacy Matuszewski ppłk piech. Stanisław Ostrowski ppłk piech. Bronisław Pieracki ppłk piech. Florian Smykal ppłk piech. Romuald Wolikowski ppłk piech. Witold Wartha ppłk piech. Jan Zakrzewski ppłk kaw. Bronisław Wzacny ppłk art. Tadeusz Schaetzel ppłk sap. kol. Wiktor Batycki ppłk sap. kol. Aleksander Bobkowski ppłk sap. kol. Aleksander Szychowski mjr piech. Benedykt Chłusewicz mjr piech. Zygmunt Grabowski mjr piech. Ernest Giżejewski mjr piech. Gwidon Kawiński mjr piech. Stanisław Kara mjr piech. Zygmunt Kuczyński mjr piech. Aleksander Misiurewicz mjr piech. Stanisław Maczek

mjr piech. Kazimierz Południowski mjr piech. Edward Perkowicz mjr piech. Władysław Sokołowski mjr piech. Michał Stefanicki mjr piech. Józef Urbanek mjr piech. Adam Werschner mjr kaw. Mieczysław Grużewski mjr kaw. Hilary Kossak mjr art. Zdzisław Adamczyk mjr art. Wiktor Czarnocki mjr art. Jan Kulczycki mjr aer. Stanisław Kuźmiński kpt. piech. Leon Bączkiewicz kpt. piech. Stanisław Jan Kucharski kpt. piech. Konrad Libicki kpt. piech. Andrzej Liebich kpt. piech. Karol Lilienfeld-Krzewski kpt. piech. Jan Maliszewski kpt. piech. Tadeusz Rudnicki kpt. piech. Jan Radoliński kpt. piech. Seweryn Elterlein rtm. Mieczysław Biernacki rtm. Roman Cieszyński rtm. Medard Cibicki rtm kaw. Kazimierz Dworak rtm. Leon Kniaziołucki kpt. art. Stefan Brzeszczyński kpt. art. Władysław II Rozwadowski

IV Kurs Doszkolenia 3 XI 1924 – 15 X 1925

płk sap. Marian I Kozłowski płk piech. Władysław Pieniążek płk rez. pow. do sł. czyn. Emil Zawadzki płk kaw. Marian Przewłocki płk kaw. Bolesław Wieniawa-Długoszowski płk aer. Ludomił Rayski ppłk piech. Mieczysław Wyżeł-Ścieżyński ppłk piech. Maksymilian Milan-Kamski ppłk kaw. Adam Korytowski ppłk kaw. Ludwik Kmicic-Skrzyński ppłk kaw. Kazimierz Stamirowski ppłk kaw. Jerzy Grobicki ppłk art. Józef Beck ppłk sap. Ignacy Boerner mjr piech. Witold Stankiewicz mjr piech. Józef Sas-Hoszowski mjr piech. Stanisław Walawski mjr kaw. Adam Mniszek mjr kaw. Antoni Jan Bogusławski mjr art. Tadeusz Kawecki mjr art. Tadeusz Procner

mjr art. Tadeusz Leon Sheybal mjr art. Tadeusz Feliks Skwarczyński mjr sap. Maciej Romer mjr łącz. Kazimierz Jackowski kmdr ppor. inż. Karol Firich kpt. piech. Mirosław Józef Kalinka rtm. Leon Mitkiewicz-Żółłtek rtm. Adam Remigiusz Grocholski rtm. Wiktor Brodkiewicz rtm. Aleksander Jan Łubieński kpt. art. Karol Rychter kpt. art. Aleksander Poncet de Sandon kpt. art. Marian Kandl kpt. art. Eugeniusz Hinterhoff kpt. art. Jan Durski kpt. art. Henryk Juliusz Przedrzymirski-Krukowicz kpt. art. Zdzisław Grzymirski kpt. art. Tadeusz Niezabitowski kpt. art. Józef Rytel kpt. art. Jan Barański kpt. sap. inż. Boerner

Kurs doskonalący dla oficerów dyplomowanych przy W.S.Woj. 1938-1939

Kurs doskonalący dla oficerów dyplomowanych zorganizowany został w listopadzie 1938 przy Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie i przerwany w trzeciej dekadzie marca 1939, po rozpoczęciu mobilizacji alarmowej. Jeden ze słuchaczy widział w nim "pierwszą próbę uruchomienia trzeciego roku wyższych studiów wojskowych dla absolwentów dwuletniej Wyższej Szkoły Wojennej" natomiast Marian Utnik postrzegał kurs jako "uzupełnienie kwalifikacji oficerów dyplomowanych wyższych stopni, wytypowanych na szefów sztabów i kwatermistrzów w dowództwach armii, po smutnych doświadczeniach akcji na Zaolziu". W kursie uczestniczyło 12 słuchaczy, z których jeden był absolwentem dwuletniego kursu we francuskiej Wyższej Szkole Wojennej (Kopański), dwóch ukończyło roczny kurs doszkolenia w W.S.Woj. (Borkowski, Świtalski), a dziewięciu dwuletni kurs W.S.Woj. Na kurs powołano wyłącznie oficerów broni głównych i jednego oficera lotnictwa. Większość wśród kursantów stanowili oficerowie piechoty, których było siedmiu. Kawalerię i artylerię reprezentowało po dwóch oficerów. W nawiasach podano rok ukończenia wyższej uczelni wojskowej i stanowisko zajmowane w chwili powołania na kurs.

1. płk dypl. piech. Kazimierz Aleksandrowicz (V Kurs Normalny 1924-1926) → szef sztabu DOK I
2. płk dypl. piech. Bolesław Stanisław Borkowski (IV Kurs Doszkolenia 1924-1925, dowódca 21 pp) → kwatermistrz Armii "Poznań"
3. płk dypl. kaw. Witold Gierulewicz (IV Kurs Normalny 1923-1925, dowódca 6 psk) → kwatermistrz DOK IV (we IX 1939 kwatermistrz Frontu Południowego)
4. płk dypl. piech. Stanisław Edward Grodzki (IX Kurs Normalny 1928–1930, dowódca 57 pp) → szef sztabu Armii "Modlin"
5. płk dypl. art. Stanisław Kopański (Kurs Normalny École Supérieure de Guerre 1927-1929, dowódca 1 pamot) → szef Oddziału III Sztabu Głównego WP
6. płk dypl. piech. Stanisław Świtalski (II Kurs Doszkolenia 1922-1923, dowódca 16 DP) → dowódca 16 DP
7. płk dypl. piech. Franciszek Tomsa-Zapolski (VIII Kurs Normalny 1927-1929) → kwatermistrz Armii "Kraków"
8. ppłk dypl. kaw. Janusz Bohdan Bokszczanin (XI Kurs Normalny 1930-1932, szef Wydziału Wyszkolenia w Departamencie Kawalerii M.S.Wojsk.) → kwatermistrz Armii "Modlin" (od 4 VIII 1939 dowódca 10 psk)
9. ppłk dypl. piech. Czesław Henryk Kopański (XI Kurs Normalny 1930-1932) → kwatermistrz Armii "Pomorze"
10. ppłk dypl. art. Stanisław Podkowiński (X Kurs Normalny 1929–1931) → szef sztabu SGO "Narew"
11. ppłk dypl. piech. Stanisław Pstrokoński (IV Kurs Normalny 1923-1925) → zastępca szefa Oddziału III Sztabu Armii "Kraków" (od VIII kwatermistrz Armii "Karpaty")
12. ppłk dypl. obs. Felicjan Sterba (IV Kurs Normalny 1923-1925, zastępca dowódcy 2 plot) → szef sztabu lotnictwa i OPL Armii "Kraków"

Kursy Wojenne 1940–1946

• kpt. dypl. Marian Długołęcki
• pil. Zdzisław Krasnodębski

Bibliografia

• Chocianowicz Wacław, W 50-lecie powstania Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, Londyn 1969,
• W 50-lecie Powstania Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie – uzupełnienia i poprawki, Londyn 1972,
• Stawecki Piotr, Oficerowie dyplomowani wojska Drugiej Rzeczypospolitej, Wrocław – Warszawa – Kraków 1997,
• Kuropieska Józef, Wspomnienia oficera sztabu, Krajowa Agencja Wydawnicza, Kraków 1984, ISBN 83-03-00670-3)
• Stanisław Kopański, Wspomnienia wojenne 1939-1945, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 1990, ISBN 83-11-07819-X
• Marian Utnik, Sztab Polskiego Naczelnego Wodza w latach II wojny światowej. Szkic historyczny, część I, Wojskowy Przegląd Historyczny, Nr 2 (57), Warszawa 1971

Linki zewnętrzne

• http://www1.aon.edu.pl/zen2/images/stories/ON/BIULETYN4_5.pdf
• http://www1.aon.edu.pl/zen2/images/stories/ON/Biuletyn6.pdf