Wybory prezydenckie w USA w 2008 roku

	Stany Zjednoczone;
	Ten artykuł jest częścią serii:; Ustrój i polityka; Stanów Zjednoczonych Ustrój polityczny; System prawny Konstytucja; Sąd Najwyższy Prezes: John G. Roberts; ; Sądy federalne; ; Prezydent Barack Obama; Kolegium Elektorów; ; Wiceprezydent Joe Biden; ; Gabinet; Kongres Senat Przewodniczący: Joe Biden; Pro tempore: Daniel Inouye; ; Izba Reprezentantów Spiker: John Boehner; ; ; Partie polityczne; Podział terytorialny; Wikiprojekt Polityka;

Głosy zaznaczone na niebiesko- Obama/Biden, Stany zaznaczone na czerwono- McCain/Palin, Jeden głos elektorski z dystryktu w Nebrasce który zagłosował na Baracka Obamę

Rozkład głosów elektorskich do zdobycia wedle stanów

Wybory na urząd prezydenta i wiceprezydenta w Stanach Zjednoczonych odbyły się we wtorek 4 listopada 2008^[1].

Nieoficjalnie, dane z 99% lokali wyborczych (stan z 7 listopada 2008) wskazują, że głosowanie przeprowadzone do 4 listopada 2008 przyznało kandydatom na elektorów popierających Baracka Obamę i Josepha Bidena 365 mandatów w 538-mandatowym Kolegium Elektorskim wobec 173 mandatów dla elektorów Johna McCaina i Sarę Palin. Pozostali kandydaci nie uzyskali głosów elektorskich. Podział ten odzwierciedla ordynację większościową z jednym zwycięzcą, we wszystkich stanach USA z wyjątkiem stanów Maine i Nebraska^[2].

Formalny wybór prezydenta i wiceprezydenta został dokonany w poniedziałek 15 grudnia 2008 głosami wybranych 4 listopada 2008 elektorów. Wówczas każdy z 538 elektorów w każdym ze stanów zagłosuje pisemnie na dwie osoby (prezydenta i wiceprezydenta). Głosy te przekazane zostaną do Senatu. Po czym w czwartek 8 stycznia 2009 przewodniczący Senatu (tj. urzędujący wiceprezydent) w obecności Senatu i Izby Reprezentantów zarządzi ich przeliczenie i ogłosi wynik wyborów na urzędy prezydenta i wiceprezydenta kolejnej kadencji.

Na prezydenta zostanie wybrana tylko ta osoba, która w głosowaniu elektorskim z 15 grudnia 2008 otrzymała bezwzględną większość głosów tj. przynajmniej 270. W innym wypadku to posłowie z Izby Reprezentantów głosując pisemnie dokonają wyboru prezydenta (zaś Senat wiceprezydenta).

Prezydent i wiceprezydent zostali zaprzysiężeni w południe 20 stycznia 2009 w Waszyngtonie.

Głosowanie elektorów jest swojego rodzaju ceremonią. Elektorzy tylko w wyjątkowych sytuacjach głosowali dotychczas niezgodnie z głosami obywateli, którzy ich wybierają i nigdy nie zmieniło to wyniku wyborów. System elektorski w odróżnieniu od głosowania bezpośredniego wywodzi się z historii i podziału politycznego Stanów Zjednoczonych. Odzwierciedla on zaprojektowanie systemu demokracji w republice w taki sposób, aby ani małe stany ani duże stany nie przeważały nad sobą nawzajem.

Stany Zjednoczone zaprosiły przedstawicieli Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka (ODIHR) OBWE do obserwacji przebiegu wyborów. W misji wzięło udział ok. 100 obserwatorów^[3].

[edytuj] Wyniki

Tradycyjnie, jako pierwsza, osada Dixville Notch w stanie New Hampshire, przeprowadza wybory tuż po północy i ogłasza natychmiastowo wyniki. Jest to uprawnione o ile wszyscy wyborcy zagłosowali. W 2008 wyniki te były następujące^[4]:

Obama 15,
McCain 6,
Ralph Nader 0.

Nieoficjalnie, dane z 99% lokali wyborczych (stan na 21 listopada 2008) wskazują, że głosowanie przeprowadzone do 4 listopada 2008 przyznało kandydatom na elektorów popierających Baracka Obamę 365 mandatów w 538-mandatowym Kolegium Elektorskim wobec 173 mandatów dla elektorów Johna McCaina. Pozostali kandydaci nie uzyskali głosów elektorskich. Podział ten odzwierciedla ordynację większościową z jednym zwycięzcą, we wszystkich stanach USA z wyjątkiem stanów Maine i Nebraska. ^[2].

Ok 21:05 czasu lokalnego w Phoenix w stanie Arizona, John McCain w towarzystwie Sary Palin i ich obojga rodzin wygłosił tradycyjne przemówienie przegranego kandydata, składając gratulacje Barackowi Obamie. Tylko 5 minut wcześniej zakończono głosowanie w stanie Kalifornia (wygranym przez Obamę). Obama wygrał w międzyczasie m.in. stany Pensylwania, Ohio, Nowy Meksyk, Wisconsin, Minnesota, New Hampshire, spośród tych, gdzie domniemany wynik miał przeważyć szalę całych wyborów^[2].

[edytuj] Sytuacja

Urzędujący prezydent, republikanin George W. Bush, zgodnie z konstytucją nie mógł ubiegać się o trzecią kadencję, zatem w łonie obu partii odbyła się otwarta walka o nominację, zwłaszcza, iż urzędujący wiceprezydent Dick Cheney oznajmił, że nie będzie kandydować. Były to pierwsze od 1952 w pełni otwarte wybory, w których udziału nie wzięli urzędujący prezydent lub jego zastępca (ani też nie ubiegali się o nominację swych partii).