Wydział Etnologii i Nauk o Edukacji Uniwersytetu Śląskiego

Uniwersytet Śląski w Katowicach
Wydział Etnologii i Nauk o Edukacji
Państwo	Polska
Adres	ul. Bielska 62 43-400 Cieszyn
Dziekan	prof. dr hab. Halina Rusek
Strona internetowa

Wydział Etnologii i Nauk o Edukacji – jeden z wydziałów Uniwersytetu Śląskiego, mieszczący się w Cieszynie przy ul. Bielskiej 62. W obrębie struktury wydziału funkcjonują dwa instytuty: Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej oraz Instytut Nauk o Edukacji.

Oferta edukacyjna Wydziału Etnologii i Nauk o Edukacji w roku akademickim 2009/2010 obejmuje studia etnologiczne (w systemie stacjonarnym I i II stopnia oraz zaocznym I stopnia) oraz pedagogika (studia stacjonarne I i II stopnia, studia zaoczne I i II stopnia). Wszystkie prowadzone na wydziale kierunki posiadają pełną akredytację Państwowej Komisji Akredytacyjnej.

Program nauczania na kierunku etnologia realizowany przez Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej obejmuje wiedzę z zakresu kultury, historii myśli etnologicznej, etnologii Polski i Europy, etnologii Czech i Moraw, kultury społeczeństw pozaeuropejskich, sztuki ludowej i niezawodowej. Edukacja w zakresie etnologii obejmuje również problemy antropologicznej interpretacji zjawisk społeczno-kulturowych i antropologii kultury współczesnej. Celem kształcenia jest przygotowanie absolwenta do tego, by potrafił dostrzec i zrozumieć – nie tylko w pracy badawczej, ale także w praktyce – kulturowe podłoże każdej sytuacji społecznej.
Studia stacjonarne II stopnia umożliwiają poszerzenie wiedzy etnologicznej, antropologicznej i folklorystycznej, zgłębienie problemów metodologicznych współczesnej antropologii kultury. Wśród analizowanych zagadnień znaleźć można m.in. etnologię religii, kulturę mniejszości narodowych i grup etnicznych. Studia obejmują także kształcenie w zakresie antropologii stosowanej (muzealnictwo, edukacja regionalna, edukacja wielokulturowa).
Program studiów niestacjonarnych posiada szeroki zakres tematyki wykładów, które obejmują m.in. etnologię Polski i Europy, kulturę społeczeństw pozaeuropejskich (w tym szczególnie Bliskiego Wschodu i Afryki), antropologię miasta, antropologię wizualną, sztukę ludową, elementy etnolingwistyki, folklorystykę, folklor Polski i Europy, a także etnologię religii.
Zasadniczym kierunkiem badawczym cieszyńskiego ośrodka jest analiza funkcjonowania tradycji w społeczeństwie nowoczesnym oraz problematyka związana z pograniczem kulturowym i etnicznym. Rezultaty badań publikowane są w wydawnictwach krajowych i zagranicznych, także w wydawnictwie ciągłym Wydziału, zatytułowanym „Studia Etnologiczne i Antropologiczne”.

Program nauczania na kierunku pedagogika realizowany przez Instytut Nauk o Edukacji obejmuje wiedzę z zakresu pedagogiki, uzupełnioną elementami filozofii, psychologii i socjologii. Edukacja w tym zakresie pozwala na ukształtowanie umiejętności pedagogicznego myślenia, analizowania rzeczywistości wychowawczej, samodzielnego formułowania, klasyfikowania i rozwiązywania problemów pedagogicznych i sytuacji wychowawczych, daje podstawy teoretyczne do dalszego samokształcenia i doskonalenia zawodowego.

Specjalności w ramach studiów I stopnia:

• zintegrowana edukacja wczesnoszkolna i wychowanie przedszkolne
• zintegrowana edukacja wczesnoszkolna i terapia pedagogiczna
• animacja społeczno-kulturalna
• edukacja filozoficzno-społeczna
• pedagogika opiekuńczo-wychowawcza
• asystent osoby niepełnosprawnej
• wychowanie ekologiczne z etyką środowiskową

Specjalności w ramach studiów II stopnia:

• zintegrowana edukacja wczesnoszkolna i wychowanie przedszkolne
• pedagogika opiekuńczo-wychowawcza
• animacja społeczno-kulturalna z turystyką kulturalną
• edukacja filozoficzno-społeczna
• asystent osoby niepełnosprawnej
• wychowanie ekologiczne z etyką środowiskową

Kalendarium

• 1971 – powołano do życia Wyższe Studium Nauczycielskie jako Filię Uniwersytetu Śląskiego. Stanowisko kierownika Filii objął doc. dr hab. Józef Chlebowczyk. Nowopowstała jednostka dydaktyczna ma prowadzić działalność edukacyjną w zakresie filologii polskiej, historii wraz z wychowaniem obywatelskim, nauczania początkowego wraz z wychowaniem muzycznym.
• 1972 – doc. dr hab. Józef Chlebowczyk został prorektorem ds. Filii.
• 1975 – na stanowisko prorektora ds. Filii w Cieszynie powołano doc. dr hab. Antoniego Gładysza; powstał Społeczny Komitet ds. Filii w Cieszynie, któremu przewodniczył wojewoda bielski.
• 1976 – zamiejscowa jednostka dydaktyczna Uniwersytetu Śląskiego otworzyła nowy kierunek studiów - pedagogikę przedszkolną.
• 1977 – Filia UŚ zostaje przekształcona w Wydział Pedagogiczno-Artystyczny. W skład struktury jednostki weszły dwa Instytuty: Wychowania Przedszkolnego i Kulturalno-Oświatowego oraz Wychowania Muzycznego i Plastycznego. Utworzono także samodzielny Zakład Nauk Społeczno-Politycznych, Studium Języków Obcych, Studium Wychowania Fizycznego i Studium Wojskowe. Prorektorem ds. Filii został prof. dr hab. Józef Chlebowczyk, doc. dr hab. Antoni Gładszy objął stanowisko dziekana Wydziału.
• 1978 – oferta edukacyjna została poszerzona, powstaje zaoczne studium kształcące w zakresie wychowania przedszkolnego.
• 1980 – w listopadzie miał miejsce dwudniowy strajk okupacyjny studentów. Miejscem wydarzeń był żeński akademik Filii UŚ.
• 1981 – w pierwszych demokratycznych wyborach dziekanów na stanowisko dziekana Wydziału powołano doc. Janusza Seligmana, zniesiono funkcję prorektora ds. Filii, jednocześnie pełnomocnikiem rektora ds. Filii został prof. dr hab. Michał Staszków.
• 1982 – w wyniku reorganizacji Wydziału w miejsce dotychczasowych 3 instytutów i niektórych zakładów powstało 7 katedr.
• 1983 – Filia UŚ w Cieszynie otworzyła nowy kierunek studiów – nauczanie początkowe. Następuje ponowna reorganizacja Wydziału, jednostka uzyskała strukturę instytutową.
• 1984 – prorektorem ds. Filii w Cieszynie został prof. dr hab. Wojciech Kojs, stanowisko dziekana Wydziału objęła doc. dr hab. Helena Daniel- Bobrzyk
• 1988 – powstanie Orkiestry Salonowej Filii Uniwersytetu w Cieszynie, twórcą zespołu był prof. Hilary Drozd
• 1990 – dotychczasowy Zakład Teorii Kształcenia został przekształcony w samodzielną katedrę. Nowym prorektorem ds. Filii został doc. dr hab. Kazimierz Ślęczka, na stanowisko dziekana Wydziału została powołana doc. dr hab. Katarzyna Olbrycht.
• 1991 – dotychczasowa Katedra Teorii Kształcenia uzyskała status instytutu. W październiku ukazał się pierwszy numer czasopisma „Filia”, gazety wydawanej przez cieszyńską jednostkę dydaktyczną.
• 1992 – reorganizacja kierunków nauczania oraz struktury organizacyjnej Wydziału przyniosła kolejne zmiany: powstał jeden kierunek pedagogiki oraz wychowanie muzyczne i wychowanie plastyczne; Instytut Wychowania Plastycznego został przemianowany na Instytut Kształcenia Plastycznego, natomiast Instytut Wychowania Muzycznego na Instytut Pedagogiki Muzycznej. Powołany do życia został Międzyinstytutowy Zakład Metodyki Wychowania Muzycznego.
• 1993 – stanowisko prorektora ds. Filii w Cieszynie objął prof. dr hab. Kazimierz Ślęczka, dziekanem Wydziału Pedagogiczno-Artystycznego została prof. dr hab. Katarzyna Olbrycht. Następują kolejne zmiany struktury organizacyjnej wydziału, dotychczasowy Instytut Nauk Pedagogicznych i Społecznych został przekształcony na Instytut Nauk Społecznych i Nauk o Kulturze, Instytut Teorii Kształcenia zyskał nazwę Instytutu Pedagogiki.
• 1995 – I Zjazd Absolwentów Filii Uniwersytetu Śląskiego w Cieszynie. Tego roku cieszyńska jednostka dydaktyczna obchodzi jubileusz 25-lecia istnienia.
• 1996 – prorektorem ds. Filii został prof. dr hab. Alojzy Kopoczek, dziekanem Wydziału prof. dr hab. Andrzej Wójtowicz. Instytut Kształcenia Platycznego został przekształcony w Instytut Sztuki, działalność zakończył Międzyinstytutowy Zakład Psychologii.
• 1997 – spotkanie Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego z władzami uczelni, pracownikami oraz studentami Filii. W tym samym roku w Filii odbyło się posiedzenie Konferencji Rektorów Uniwersytetów Polskich, czasie którego dyskutowano między innymi na temat odpłatności za studia, systemu pomocy stypendialnej, ochronie własności intelektualnej oraz posiedzenie Konferencji Rektorów ds. Kształcenia Uniwersytetów Polskich, którego gościem była pełnomocnik ECTS Zuzanna Toeplitz.
• 1998 – w Filii zorganizowano międzynarodową konferencję naukową na temat „Unia Europejska – szansa czy zagrożenie dla polskiego pogranicza”. Honorowy patronat nad tym wydarzeniem objęli: ks. bp Tadeusz Rakoczy – ordynariusz diecezji bielsko-żywieckiej, ks. bp Paweł Anweiller z diecezji cieszyńskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego , prorektor UŚ prof. dr hab. Alojzy Kłopczek oraz wojewoda bielski Andrzej Sikora.
• 2002 - zmiana w obrębie struktury Wydziału. Od tego momentu wydział składa się z dwóch jednostek organizacyjnych: Międzynarodowej Szkoły Nauk o Edukacji i Kulturze oraz Wydziału Artystycznego.
• 2005 – zniesiono Filię w Cieszynie, jako zamiejscową jednostkę organizacyjną. Odtąd Wydziały: Artystyczny i Wydział Etnologii i Nauk o Edukacji stają się integralną częścią uczelni.
• 2009 - kierunek etnologia otrzymuje certyfikat Uniwersyteckiej Komisji Akredytacyjnej.

Struktura

• Instytut Nauk o Edukacji
  • Zakład Historii i Teorii Wychowania
  • Zakład Pedagogiki Ogólnej
  • Zakład Edukacji Kulturalnej
  • Zakład Edukacji Humanistycznej i Nauk Pomocniczych Pedagogiki
  • Zakład Pedagogiki Specjalnej
  • Zakład Dydaktyki i Pedagogiki Wczesnoszkolnej i Przedszkolnej
  • Zakład Edukacji Integralnej i Obywatelskiej
  • Zakład Edukacji Filozoficzno-Społecznej
• Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej
  • Zakład Teorii i Badań Kultury Współczesnej
  • Zakład Etnologii i Geografii Kultury
  • Zakład Antropologii Pogranicza i Społeczności Lokalnych

Czasopisma

„Studia Etnologiczne i Antropologiczne”

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona Wydziału Etnologii i Nauk o Edukacji Uniwersytetu Śląskiego
Oficjalna strona Uniwersytetu Śląskiego

Bibliografia

1. „Mądrość zbudowała sobie dom…”. Uniwersytet Śląski 1968–2008. Dzieje, dokumentacja, źródła. Red. A. Barciak. Katowice 2008.
2. „Wyrósł z dobrego drzewa…”. Uniwersytet Śląski 1968–1998. Fakty, dokumenty, relacje. Red. A. Barciak. Katowice 1998.
3. Universitas Studiorum Silesia Anno MMIII. Red. Z. Kadłubek. Katowice 2003.