Wysoka (Tatry)

Wysoka
Wysoka, widok z Wyżniej Koprowej Przełęczy
Państwo	Słowacja
Pasmo	Tatry, Karpaty
Wysokość	2547 m n.p.m.
Wybitność	292 m
Pierwsze wejście	1874 Mór Dechy, Ján Ruman Driečny (młodszy) i Martin Spitzkopf
Położenie na mapie Tatr Wysoka
49°10′22″N 20°05′39″E
Multimedia w Wikimedia Commons

Masyw Wysokiej od południa. Od lewej: Ciężki Szczyt, dwa wierzchołki Wysokiej, Smoczy Szczyt

Wysoka i Ciężki Szczyt ze zboczy Rysów

Wysoka (słow. Vysoká, niem. Tatraspitze, węg. Tátra-csúcs) – dwuwierzchołkowy szczyt o wysokości 2547 m położony w głównym grzbiecie Tatr, po stronie słowackiej. Wierzchołki mają prawie równą wysokość. Rozdziela je Przełączka w Wysokiej (Štrbina vo Vysokej).

Topografia

Masyw Wysokiej położony jest pomiędzy Rysami (rozdziela je przełęcz Waga – sedlo Váha) a Gankiem (Gánok – rozdziela je Rumanowa Przełęcz). W masywie Wysokiej znajduje się kilka innych szczytów. Bezpośrednio powyżej Wagi leży Ciężki Szczyt, zwany dawniej Czeskim Szczytem (Ťažký štít), a po drugiej stronie głównych wierzchołków – Smoczy Szczyt (Drači štít) oraz Szarpane Turnie (Ošarpance), z których najwyższa jest Wielka Szarpana Turnia (Veľký Ošarpanec, 2364 m).

Na południe od wierzchołka odchodzą dwie granie:

• Siarkańska Grań (Dračí hrebeň)
• południowo-wschodnia grań Wysokiej ze Smoczym Szczytem i Szarpanymi Turniami.

Masyw Wysokiej góruje nad dolinami:

• Ciężką (Ťažká dolina) – odgałęzienie Doliny Białej Wody (Bielovodská dolina)
• Mięguszowiecką (Mengusovská dolina) i należącą do jej systemu Dolinką Smoczą (Dračia dolinka). Dolinka Smocza jest bocznym odgałęzieniem Doliny Złomisk (Zlomisková dolina), która jest odnogą Doliny Mięguszowieckiej.
• Dolinką Rumanową (Rumanova dolinka) – północne odgałęzienie Doliny Złomisk.

Historia

Pierwsze odnotowane wejścia:

• wejście pierwsze (przez bulę) – Mór Déchy, Ján Ruman Driečny (młodszy) i Martin Spitzkopf 3 września 1874 r.
• wejście drugie (od Wagi) – Adam Asnyk, Jan Gwalbert Pawlikowski, Mieczysław Gwalbert Pawlikowski, Józef Fronek, Jakub Giewont, Józef Sieczka, Maciej Sieczka 27 lipca 1876 r.
• wejście zimowe – Harry Berceli, Károly Jordán, Johann Franz (senior) i Paul Spitzkopf 11 kwietnia 1903 r.
• do historii przeszło również przejście w 1908 r. północnych urwisk przez Aleksandra Znamięckiego i Romana Kordysa. Otworzyło ono w taternictwie nową epokę zdobywania wielkich i trudnych technicznie ścian.

W 1877 r. na szczycie był Kazimierz Przerwa-Tetmajer. Z uwagi na rosnącą popularność szczytu Towarzystwo Tatrzańskie ułatwiło wejście na szczyt, zakładając metalowe klamry (na drodze od Wagi, tzw. droga przez Pazdury). W 1958 r. umieszczono na północno-zachodnim wierzchołku żelazny krzyż. Potajemnie uczynili to chatarzy Schroniska pod Rysami.

Turystyka

Wysoka wg wyników polskiej ankiety uważana jest za najpiękniejszy szczyt Tatr. Jej ścianami poprowadzono wiele dróg taternickich. Nie jest on jednak dostępny dla turystów, nie prowadzi na niego znakowany szlak. Istnieje możliwość wejścia na ten jeden z najtrudniej dostępnych szczytów z uprawnionym przewodnikiem – raczej dla osób o aspiracjach taternickich. Grupa może liczyć nie więcej niż 5 osób, od jej uczestników wymagane jest obycie z przepaścistymi widokami i śniegami, na trasie znaczne trudności techniczne. Swojej wysokości i położeniu w grani Wysoka zawdzięcza bardzo rozległy widok. Tytus Chałubiński w 1879 pisał o niej: "Stąd jednocześnie i grupę Gierlachu i szczególniej Krywania doskonale opatrzysz, nie mówiąc już o zachodnich szczytach. Jeden tylko zarzut można zrobić temu punktowi, że z niego nie widzisz Wysokiej, bo ona istotnie każdej panoramie tatrzańskiej nadaje szczególny wdzięk wykwintnymi swoimi kształty.".

Dawniej nazwa Wysoka była używana w odniesieniu do Staroleśnego Szczytu.