Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyWysokość dźwięku. Ciała drgające wykonują więcej lub mniej drgań na sekundę, zależnie od rodzaju materiału i od wymiarów fizycznych. Struna (lub płytka) krótka i cienka (struny w skrzypcach, górne struny fortepianu, dzwonki itp.) wykonuje tysiące drgań na sekundę i wydaje dźwięk wysoki. Natomiast struna (lub płyta) gruba i długa (struny kontrabasu, basowe struny fortepianu itp.) wykazuje kilkadziesiąt drgań na sekundę, wydając dźwięk niski. A więc wysokość dźwięku zależna jest od ilości drgań na sekundę: im większa częstotliwość drgań, tym wyższy jest dźwięk i przeciwnie - im mniejsza częstotliwość drgań, tym dźwięk jest niższy. Dla przykładu podajemy częstotliwość drgań wszystkich dźwięków a na fortepianie, strojonych według obowiązującego obecnie stroju (a1=440 drgań na sekundę):
| Wysokość dźwięku | Częstotliwość (Hz) |
|---|---|
| A2 | 27,5 |
| A1 | 55 |
| A | 110 |
| a | 220 |
| a1 | 440 |
| a2 | 880 |
| a3 | 1760 |
| a4 | 3520 |
Na powyższym przykładzie widzimy, iż sąsiadujące ze sobą dźwięki posiadają częstotliwość w stosunku 1:2. Taki stosunek częstotliwości drgań odpowiada różnicy wysokości, którą nazywamy oktawą. Różnice wysokości dwóch dźwięków określamy ogólnie nazwą interwału. Określony interwał odpowiada zawsze określonemu stosunkowi częstotliwości, np.:
Dawniej obowiązywał tzw. Strój paryski, w którym dźwięk a1 posiadał nieco inną częstotliwość drgań, a mianowicie: a1=435Hz. Na mocy międzynarodowego porozumienia w roku 1939 przyjęto powszechnie jako ogólnie obowiązujący strój: a1=440Hz.
Spis treści |
Kamertonem, czyli widełkami strojowymi[1], nazywamy stalowy pręt dwuramienny, osadzony na trzonku. po uderzeniu kamerton wydaje dźwięk. Ustalenie wysokości kamertonu, a więc dźwięku, według którego strojono dawniej instrumenty do gry zespołowej, miało niemal doniosłe znaczenie, gdyż przedtem dźwięk a1 zależnie od kraju, a nawet miasta, posiadał różną częstotliwość drgań, wahającą się w granicach 390 do 490 drgań na sekundę, co tworzyło różnicę równą interwałowi tercji wielkiej.
W muzyce używa się dźwięków od C2 = 16 drgań na sekundę (osiągane tylko w wielkich organach) do c5 = 4186 drgań na sekundę, chociaż ucho ludzkie jest zdolne odróżniać dźwięki o częstotliwości ok. 20 000 drgań na sekundę.
