Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Landskapet Åland Wyspy Alandzkie |
|||||
|
|||||
| Hymn: Ålänningens sång (Pieśń o Alandczykach) |
|||||
 |
|||||
| Państwo |  Finlandia |
||||
| Język urzędowy | szwedzki | ||||
| Stolica | Mariehamn | ||||
| Ustrój polityczny | republika parlamentarna | ||||
| Status terytorium | prowincja autonomiczna | ||||
| Zależne od | Finlandii | ||||
| Gubernator | Peter Lindbäck¹ | ||||
| Szef rządu | premier Viveka Eriksson (2007-) | ||||
| Powierzchnia • całkowita |
1552,56 km² |
||||
| Liczba ludności (2009) • całkowita • gęstość zaludnienia |
27 687 2,08 osób/km² 17,83² osób/km² |
||||
| Jednostka monetarna | euro (EUR) | ||||
| Nadanie autonomii | przez Finlandię 1921 |
||||
| Religia dominująca | luteranizm (88,5%[1]) | ||||
| Strefa czasowa | UTC +2 – zima UTC +3 – lato |
||||
| Kod ISO 3166 | AX | ||||
| Domena internetowa | .ax[2] | ||||
| Kod samochodowy | AX | ||||
| Kod telefoniczny | + 358 | ||||
 |
|||||
| ¹ Gubernator jest przedstawicielem rządu fińskiego, nie ma wpływu na autonomiczny parlament Wysp Alandzkich. ² Pierwsza liczba odnosi się do całego państwa (13324,0 km²), druga tylko do części lądowej (1552,56 km²). |
|||||
Wyspy Alandzkie, szw. Åland, fiń. Ahvenanmaa – szwedzkojęzyczny archipelag wysp politycznie należący do Finlandii, stanowiący jednak osobny podmiot z dużą autonomią, położony na Morzu Bałtyckim u wejścia do Zatoki Botnickiej. Status wysp jest gwarantowany międzynarodowo, ostatnio przez traktat akcesyjny do Unii Europejskiej.
Łączna powierzchnia archipelagu liczącego 6757 wysp wynosi 1552,56 km², a największa wyspa Aland – 650 km². Liczba ludności wynosi 27 687 (IX 2009). Około 60 wysp jest zamieszkanych, głównie przez ludność pochodzenia szwedzkiego, którzy stanowią 90% mieszkańców wysp. Ludność zajmuje się głównie rybołówstwem, hodowlą bydła i uprawą roli. Jedynym miastem i zarazem stolicą jest Mariehamn (Maarianhamina).
Na Wyspach Alandzkich występuje całkowity zakaz manewrów wojskowych oraz zakaz przelotów samolotów lotnictwa wojskowego – obszar Wysp Alandzkich jest strefą zdemilitaryzowaną.
Spis treści |
Wyspy Alandzkie na podstawie Aktu o Samorządzie Wysp Alandzkich z 28 grudnia 1951 są republiką parlamentarną będącą terytorium autonomicznym Finlandii. Wyspy Alandzkie posiadają własny parlament, zwany Lagting składający się z 30 posłów wybranych w głosowaniu demokratycznym. Odpowiedzialny przed nim jest rząd (Landskapsregering) składający się z sześciu ministrów (edukacji i kultury, finansów, spraw socjalnych i środowiska, administracji i współpracy z unią europejską, przemysłu i handlu oraz komunikacji), na którego czele stoi premier (lantråd), którym dziś, od wyborów w 2007 jest Viveka Eriksson. Archipelag ma też jednego posła w Eduskuncie i jednego delegata w Radzie Nordyckiej (od 1970). Są także członkiem Unii Europejskiej w ramach Finlandii. W polityce zagranicznej Wyspy Alandzkie są całkowicie uzależnione od rządu fińskiego, którego reprezentantem jest gubernator, obecnie Peter Lindbäck sprawuje tę funkcję. Wyspy Alandzkie posiadają własną flagę, policję, własne linie lotnicze oraz wydają własne znaczki. Obywatele Wysp Alandzkich są zwolnieni z obowiązku służby wojskowej w fińskiej armii.
Wyspy Alandzkie posiadają system wielopartyjny z klasycznym podziałem na lewicę, prawicę i centrum. Ostatnie wybory odbyły się 21 października 2007. Wygrała je Partia Liberalna, uzyskała jednak tylko 1/3 miejsc w parlamencie. Wśród nich istnieją partie mające poglądy separatystyczne, chcące odłączyć się od Republiki Fińskiej.
Prowincja podzielona jest na 16 gmin. Głównym miastem i stolicą jest Maarianhamina. Ludność wszystkich gmin podano wg stanu na koniec września 2009 roku[3].
|
|
uwaga: * dane dot. ludności wg stanu na 30 września 2009 r.
źródło: Urząd Statystyczny Wysp Alandzkich
Dla ponad 90% mieszkańców Wysp Alandzkich ojczystym jest język szwedzki, a dla 5% język fiński. Szkoły finansowane przez rząd są szkołami szwedzkojęzycznymi.
Na zamku Kastelholm na Wyspach Alandzkich na suficie jednej z sal wywieszone są herby wszystkich właścicieli twierdzy. Wśród nich znajduje się orzeł biały w czerwonym polu zaznaczający, że właścicielką zamku była najmłodsza córka króla Polski Zygmunta I Starego Katarzyna Jagiellonka, która była żoną króla Szwecji Jana III Wazy.
Promy pomiędzy Finlandią, Szwecją i Estonią zawijają do portów na Wyspach Alandzkich
Östra Hamnen (Wschodni Port) – dla żaglówek i żaglowców
Mapa Wysp Alandzkich
Żaglowiec Pommern po zachodniej stronie Mariehamn i motorowa łódź wyczynowa
Wzgórze Knutsbodaberget
Kanał Lemströms i ruchomy most nad nim
|
|||||||||||
|
|||||||
|
||||||||
|
|||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||
