Wzgórza we Wrocławiu obejmują wzniesienia znajdujące się w obszarze administracyjnym miasta Wrocław. Są to usypiska i pagórki o stosunkowo niewielkiej wyniosłości. Brak jest we Wrocławiu, który położony jest w obszarze Niziny Śląskiej (w szczególności Pradoliny Wrocławskiej (318.52) i mniejszym stopniu Równiny Wrocławskiej (318.532) i Równy Oleśnickiej (318.56); najwyżej położonym, naturalnym punktem Wrocławia jest Kota 148 m n.p.m. leżąca już na Wysoczyźnie Średzkiej (318.531)[nota 1]), znaczących wzniesień czy wzgórz. Istnieją niewysokie wydmy pochodzenia eolicznego: w Lesie Osobowickim (127 m n.p.m.), w Lesie Rędzińskim – forma wałowa i owalna (112,0 m n.p.m., wybitność 2–3 m ponad teren). Większość wrocławskich wzniesień to nasypy powstałe podczas odgruzowywania miasta po zniszczeniach wojennych[nota 2] lub wysypiska odpadów komunalnych bądź przemysłowych. Wśród wzniesień znajdują się także kopce poświęcone pamięci bądź stanowiące miejsce pochówku i uhonorowania określonych osób lub upamiętnienia określonych wydarzeń. Ich wybitność nie przekracza zwykle 15–20 m ponad otaczający teren, najwyższym takim wzniesieniem jest zrekultywowane składowisko odpadów komunalnych na Maślicach[nota 3] – wybitność 40 m. Oprócz wyżej wspomnianych wzniesień występuje także wiele wyniosłości terenu stanowiących nasypy budowlane linii kolejowych, wałów przeciwpowodziowych i grobli[nota 4] oraz niewielkich górek parkowych i osiedlowych, czy też położonych na wydzielonych terenach przedszkoli i żłobków[1][2][3]. Część z wrocławskich wzgórz oceniana jest jako cenna przyrodniczo i ekologiczne. Stanowią one siedliska rzadkich roślin i zwierząt. Stawiane są postulaty ochrony tych siedlisk, np. poprzez tworzenie w oparciu o dane wzgórze użytku ekologicznego (np. Wzgórze Gajowe)[2][3]. Natomiast nie udało się jak dotąd zrealizować żadnego z planów dotyczących zagospodarowania wybranych wzgórz dla potrzeb budowy stoków narciarskich oraz ośrodków sportów zimowych. Takie plany wysuwane były oraz stworzono odpowiednie koncepcje między innymi wobec Wzgórza Gajowego[4] i Wzgórza Kilimandżaro[5].
Wzgórza we Wrocławiu
| nazwa |
rodzaj[t 1] |
osiedle |
wysokość bezwzględna |
wybitność |
uwagi |
fotografia |
| Wzgórze Andersa[t 2][1][6] |
wysypisko |
Huby |
142 m n.p.m. |
|
|
|
| Wzgórze Bendera[7] |
nasyp |
Borek – Park Południowy |
131 m n.p.m. |
|
pawilon von Wallenberga |
 |
| Cmentarz Żołnierzy Polskich[1][8] |
nekropolia |
Grabiszyn |
|
|
pomnik |
 |
| Wzgórze Gajowe[1][9] |
wysypisko |
Gaj |
152 m n.p.m. |
20 m |
|
 |
| Wzgórze Gajowickie[t 3][10] |
wysypisko |
Gajowice |
138 m n.p.m. |
|
tor saneczkowy |
 |
| Góra Sienicka |
naturalna wyniosłość |
Strachocin |
122 m n.p.m. |
2,6 m |
|
 |
| Wzgórze Kapliczne[3] |
nasyp |
Osobowice – Las Osobowicki |
120 m n.p.m. |
|
kaplica, grodzisko |
 |
| Wzgórze Kilimandżaro[t 4][11] |
nasyp |
Zalesie |
127 m n.p.m. |
|
tor motokrosowy, rowerowy |
|
| Kota 148 m n.p.m. |
naturalna wyniosłość |
Mokra – Las Mokrzański |
148 m n.p.m. |
|
las |
|
| Mała Sobótka[t 5][1][12] |
nasyp |
Grabiszynek |
154 m n.p.m. |
|
tor saneczkowy |
 |
| Wzgórze Mikołajskie[1][13] |
wysypisko |
Szczepin – Popowice |
|
|
zlikwidowane w latach 2003–2007 |
 |
| Wzgórze Partyzantów[t 6][1][14] |
budowla |
Stare Miasto |
|
|
kluby, restauracje |
 |
| Wzgórze Polskie[t 7][1][15] |
budowla |
Stare Miasto |
|
|
ruiny |
 |
| Skórnik[t 8][16] |
nasyp |
Partynice |
129 m n.p.m. |
|
|
 |
| Szaniec Pandurów |
nasyp |
Nowa Karczma |
114 m n.p.m. |
|
|
 |
| Szaniec Szwedzki[17] |
nasyp[t 9][1][3] |
Osobowice – Las Osobowicki |
126 m n.p.m. |
|
las, tor saneczkowy, grodzisko |
 |
| Wzgórze Słowiańskie[1][18] |
nasyp |
Nadodrze – Ołbin |
|
|
Pomnik Obrońców Wrocławia |
|
| Wzgórze przy ulicy Ziębickiej[19] |
wysypisko |
Tarnogaj |
|
10 m |
|
 |
| składowisko odpadów Maślice[1][3][20] |
wysypisko |
Maślice Wielkie |
155 m n.p.m. |
40 m |
zamknięte |
|
| Wzgórze przy ulicy Wilczej[3][21] |
|
Wilczy Kąt |
|
|
|
|
| Górka Szczepińska |
|
Szczepin |
|
|
|
|
| Wzgórze przy ulicy Ceglanej[t 10][1][3][22] |
wysypisko |
Swojczyce |
134 m n.p.m. |
12 m |
zamknięte |
 |
| Wzgórze przy ulicy Jaracza[1] |
nasyp |
Ołbin |
|
|
|
|
| Józefinka |
|
Opatowice |
121 m n.p.m. |
|
|
 |
| Sośnik[23] |
wydma |
Rędzin – Las Rędziński |
118 m n.p.m. |
6 m |
las |
|
| Górka Wiatraczna[24] |
wzniesienie morenowe |
Grabiszyn |
|
|
bloki mieszkalne |
|
[edytuj] Przypisy rzeczowe do tablicy
- ↑ Rodzaj:
nasyp – sztuczne usypisko z gruntu, którego niweleta znajduje się powyżej powierzchni terenu
wysypisko – sztuczne usypisko z gruzu lub odpadów komunalnych ewentualnie poprzemysłowych
naturalna wyniosłość – naturalna, istniejąca w terenie, nie utworzona w wyniku działalności człowieka
budowla – nasyp oraz określona budowla inżynierska stanowiące całość techniczno–użytkową
- ↑ Wzgórze Andersa – wcześniejsza nazwa: Wzgórze Władysława Gomułki
- ↑ Wzgórze Gajowickie – mieszkańcy Wrocławia stosuję też potoczną nazwę: Górka Pafawag; wcześniejsza nazwa: Hardenberghügel
- ↑ Wzgórze Kilimandżaro – wcześniejsza nazwa: Leerbeutelberg
- ↑ Mała Sobótka – mieszkańcy Wrocławia stosuję też potoczne nazwy: Górka Miłości, Górka Skarbowców; poprzednia nazwa: Kinder Zobten
- ↑ Wzgórze Partyzantów – inne nazwy: Taschenbastion, Liebichs Höhe (wzgórze Liebicha), Wzgórze Miłości
- ↑ Bastion Ceglarski – inne nazwy: Holtei Höhe (Wzgórze Holteia), Wzgórze Polskie
- ↑ Skórnik – wcześniejsza nazwa: Riemannhöhe; inna nazwa: Górka Partynicka
- ↑ Szaniec Szwedzki to nasyp wykonany na istniejącym, naturalnym wzniesieniu terenu – wydmie pochodzenia eolicznego o kulminacji 127,57 m n.p.m.
- ↑ Składowisko odpadów Swojczyce – zajmuje obszar 9,3 ha; eksploatowane było w latach 1977–1996
|
[edytuj] Przypisy rzeczowe
- ↑ w nawiasach podano numerację mezoregionów wg J. Kondrackiego, 2001 r.
- ↑ zabudowa śródmiejska została, podczas oblężenia Festung Breslau w 1945 roku przez Armię Czerwoną, w zależności od rejonu, zniszczona w od 60 do 100%, cały Wrocław w około 70%, znaczna część cegieł z rozbiórki zniszczonych budynków została wywieziona na odbudowę stolicy – Warszawy; część pozostałego gruzu została zużyta na zasypanie piwnic zrujnowanych domów, część składowano na wysypiskach, które dziś stanowią wzgórza; zobacz też: Historia Wrocławia
- ↑ składowisko zajmujące około 14 ha zostało zamknięte i poddane rekultywacji po powodzi tysiąclecia
- ↑ wzdłuż biegu wrocławskich rzek w większości istnieją obwałowania, występują także groble rozdzielające ramiona i kanały oraz otaczające tereny zalewowe
Przypisy
- ↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 zespół pod kierunkiem mgr Jerzego Goldsztejna: BAZA DANYCH GEOLOGICZNO-INŻYNIERSKICH WRAZ Z OPRACOWANIEM ATLASU GEOLOGICZNO-INŻYNIERSKIEGO AGLOMERACJI WROCŁAWSKIEJ (pol.). W: PRZEDSIĘBIORSTWO GEOLOGICZNE we WROCŁAWIU PROXIMA Spółka Akcyjna, PAŃSTWOWY INSTYTUT GEOLOGICZNY [on-line]. Ministerstwo Środowiska, maj 2009. [dostęp 2010-03-26]. s. 92.
- ↑ 2,0 2,1 Adam Guziak: Raport 2002 – Środowisko, Biosfera (pol.). W: Biosfera [on-line]. www.eko.org.pl. [dostęp 2010-03-26].
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 POWIATOWY PROGRAM ZWIĘKSZENIA LESISTOŚCI MIASTA WROCŁAWIA (pol.). W: Załacznik do uchwały Nr LII/3183/06 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 8 czerwca 2006 roku [on-line]. wrosystem.um.wroc.pl, 2006-06-08. [dostęp 2010-03-26]. s. 107.
- ↑ NARCIARSKA TRASA ZJAZDOWA – GAJ (pol.). huby.seo.pl. [dostęp 2010-04-14].
- ↑ 3. Analiza rozwoju Gminy Wrocław (pol.). energoekspert sp. z o.o.. [dostęp 2010-04-14]. s. 50.
- ↑ Wzgórze Władysława Andersa (pol.). Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-03-26].
- ↑ Wzgórze Bendera (pol.). Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-03-26].
- ↑ Cmentarz żołnierzy Polskich (pol.). Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-03-26].
- ↑ Wzgórze Gajowe (pol.). Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-03-26].
- ↑ Górka "Pafawag" (pol.). Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-03-26].
- ↑ Wzgórze "Kilimandżaro" (pol.). Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-03-26].
- ↑ Górka Skarbowców (pol.). Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-03-26].
- ↑ Wzgórze Mikołajskie (pol.). Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-03-26].
- ↑ Wzgórze Partyzantów (pol.). Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-03-26].
- ↑ Wzgórze Polskie/Bastion Ceglarski (pol.). Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-03-26].
- ↑ Górka Partynicka (pol.). Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-03-26].
- ↑ Etablisement Schwedenschanze (Szwedzki Szaniec) (dawne) Etablisement Schwedenschanze (pol.). Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-03-26].
- ↑ Wzgórze Słowiańskie (pol.). Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-03-26].
- ↑ Wzgórze Tarnogajskie (pol.). Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-03-26].
- ↑ Wysypisko Śmieci (nieczynne) (pol.). Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-03-29].
- ↑ Wzgórze przy Wilczej (pol.). Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-03-29].
- ↑ Stare Wysypisko (pol.). Wratislaviae Amici. [dostęp 2010-03-29].
- ↑ Encyklopedia Wrocławia, Sośnik, s. 819
- ↑ Encyklopedia Wrocławia, Górka Wiatraczna (Mühlberg), s. 245
[edytuj] Bibliografia