Złoty Niedźwiedź

Złoty Niedźwiedź (niem. Goldener Bär) – nagroda przyznawana corocznie na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Berlinie dla najlepszego filmu w konkursie międzynarodowym. Nagroda pierwszy raz została przyznana w 1951 roku. Od 2007 roku przyznawany jest Złoty Niedźwiedź dla najlepszego filmu krótkometrażowego.

Nagroda jest statuetką przedstawiającą niedźwiedzia – symbol Berlina, który znajduje się we fladze i herbie miasta. Statuetka została zaprojektowana przez berlińsą rzeźbiarkę Renée Sintenis (1888-1965) i jest odlewana w Noack Foundry. Nagrodę przyznaje jury złożone z międzynarodowych filmowców. Jest uważana za najważniejszą nagrodę festiwalu.

Laureaci

Film fabularny

rok	film	reżyser	państwo
2011	Rozstanie (Jodaeiye Nader az Simin)	Asghar Farhadi	Iran
2010	Miód (Bal)	Semih Kaplanoğlu	Niemcy / Turcja
2009	Gorzkie mleko (La Teta asustada)	Claudia Llosa	Peru / Hiszpania
2008	Elitarni (Tropa de Elite)	José Padilha	Brazylia
2007	Małżeństwo Tui (Tu ya de hun shi)	Quanan Wang	Chińska Republika Ludowa
2006	Grbavica	Jasmila Žbanić	Bośnia i Hercegowina
2005	Czarna Carmen (U-Carmen e-Khayelitsha)	Marc Dornford-May	Republika Południowej Afryki
2004	Głową w mur (Gegen die Wand)	Fatih Akın	Niemcy / Turcja
2003	Na tym świecie (In This World)	Michael Winterbottom	Wielka Brytania
2002	Spirited Away: W krainie bogów (Sen to Chihiro no kamikakushi)	Hayao Miyazaki	Japonia
	Krwawa niedziela (Bloody Sunday)	Paul Greengrass	Wielka Brytania / Irlandia
2001	Intymność (Intimité)	Patrice Chéreau	Francja
2000	Magnolia	Paul Thomas Anderson	Stany Zjednoczone
1999	Cienka czerwona linia (The Thin Red Line)	Terrence Malick	Stany Zjednoczone
1998	Dworzec nadziei (Central do Brasil)	Walter Salles	Brazylia
1997	Skandalista Larry Flynt (The People vs. Larry Flynt)	Miloš Forman	Stany Zjednoczone
1996	Rozważna i romantyczna (Sense and Sensibility)	Ang Lee	Stany Zjednoczone
1995	Przynęta (L'Appât)	Bertrand Tavernier	Francja
1994	W imię ojca (In the Name of the Father)	Jim Sheridan	Wielka Brytania / Irlandia
1993	Kobiety znad Jeziora Pachnących Dusz (Xiang hu nu)	Xie Fei	Chińska Republika Ludowa
	Przyjęcie weselne (Xi yan)	Ang Lee	Republika Chińska
1992	Wielki Kanion (Grand Canyon)	Lawrence Kasdan	Stany Zjednoczone
1991	Dom uśmiechów (La Casa del sorriso)	Marco Ferreri	Włochy
1990	Pozytywka (Music Box)	Costa Gavras	Stany Zjednoczone
	Skowronki na uwięzi (Skrivánci na niti)	Jiří Menzel	Czechosłowacja
1989	Rain Man	Barry Levinson	Stany Zjednoczone
1988	Czerwone sorgo (Hong gao liang)	Zhang Yimou	Chińska Republika Ludowa
1987	Temat (Tema)	Gleb Panfiłow	ZSRR
1986	Stammheim	Reinhard Hauff	RFN
1985	Kobieta i obcy (Die Frau und der Fremde)	Rainer Simon	NRD
	Wetherby	David Hare	Wielka Brytania
1984	Strumienie miłości (Love Streams)	John Cassavetes	Stany Zjednoczone
1983	Przewaga (Ascendancy)	Edward Bennett	Wielka Brytania
	Ul (La Colmena)	Mario Camus	Hiszpania
1982	Tęsknota Veroniki Voss (Die Sehnsucht der Veronika Voss)	Rainer Werner Fassbinder	RFN
1981	Szybciej, szybciej (Deprisa, deprisa)	Carlos Saura	Hiszpania
1980	Heartland	Richard Pearce	Stany Zjednoczone
	Palermo oder Wolfsburg	Werner Schroeter	RFN
1979	David	Peter Lilienthal	Niemcy
1978	Pstrągi (Las Truchas)	José Luis García Sánchez	Hiszpania
	Las Palabras de Max	Emilio Martínez Lázaro	Hiszpania
	Ascensor (film krótkometrażowy)	Tomás Muñoz	Hiszpania
1977	Wniebowstąpienie (Восхождение)	Łarisa Szepitko	ZSRR
1976	Buffalo Bill i Indianie (Buffalo Bill and the Indians)	Robert Altman	Stany Zjednoczone
1975	Adopcja (Örökbefogadás)	Márta Mészáros	Węgry
1974	Kariera Duddy Kravitza (The Apprenticeship of Duddy Kravitz)	Ted Kotcheff	Kanada
1973	Odległy grom (Ashani Sanket)	Satyajit Ray	Indie
1972	Opowieści kanterberyjskie (I racconti di Canterbury)	Pier Paolo Pasolini	Włochy
1971	Ogród Finzi-Continich (Il giardino dei Finzi-Contini)	Vittorio De Sica	Włochy / Niemcy
1970	nie przyznano	nie przyznano	nie przyznano
1969	Młode lata (Rani Radovi)	Zelemir Zilnik	Jugosławia
1968	Na kogo wypadnie (Ole dole doff)	Jan Troell	Szwecja
1967	Start (Le départ)	Jerzy Skolimowski	Belgia
1966	Matnia (Cul-de-sac)	Roman Polański	Wielka Brytania
1965	Alphaville	Jean-Luc Godard	Francja / Włochy
1964	Upalne lato (Susuz Yaz)	Ismail Metin	Turcja
1963	Szatan (Il Diavolo)	Gian Luigi Polidoro	Włochy
	Bushido - saga o samurajach (Bushidô zankoku monogatari)	Tadashi Imai	Japonia
1962	Rodzaj miłości (A Kind of Loving)	John Schlesinger	Wielka Brytania
1961	Noc (La notte)	Michelangelo Antonioni	Włochy
1960	Żywot Łazika z Tormesu (EL Lazarillo de Tormes)	César Ardavin	Hiszpania
1959	Kuzyni (Les cousins)	Claude Chabrol	Francja
1958	Tam, gdzie rosną poziomki (Smultronstället)	Ingmar Bergman	Szwecja
1957	Dwunastu gniewnych ludzi (Twelve Angry Men)	Sidney Lumet	Stany Zjednoczone
1956	Zaproszenie do tańca (Invitation To The Dance)	Gene Kelly	Stany Zjednoczone
1955	Szczury (Die Ratten)	Robert Siodmak	RFN
1954	Wybór Hobsona (Hobson's Choice)	David Lean	Wielka Brytania
1953	Cena strachu (Le salaire de la peur)	Henri-Georges Clouzot	Francja / Włochy
1952	Ona tańczyła jedno lato (Hon dansade en sommar)	Arne Mattsson	Szwecja
1951	Beaver Valley	James Algar	Stany Zjednoczone
	Kopciuszek (Cinderella)	Wilfred Jackson Hamilton Luske Clyde Geronimi	Stany Zjednoczone
	Sprawiedliwości stało się zadość (Justice est faite)	André Cayatte	Francja
	Bez adresu (Sans laisser d'adresse)	Jean-Paul Le Chanois	Francja
	Die Vier im Jeep	Leopold Lindtberg	Szwajcaria

Film krótkometrażowy

rok	film	reżyser	państwo
2010	Händelse vid bank	Ruben Östlund	Szwecja
2009	Please Say Something	David O’Reilly	Irlandia
2008	O zi buna de plaja	Bogdan Mustata	Rumunia
2007	Kontakt (Raak)	Hanro Smitsman	Holandia

Nagroda Honorowa

• 2012: Meryl Streep
• 2011: Armin Mueller-Stahl
• 2010: Wolfgang Kohlhaase i Hanna Schygulla
• 2009: Maurice Jarre
• 2008: Francesco Rosi
• 2007: Arthur Penn
• 2006: Andrzej Wajda i Ian McKellen
• 2005: Im Kwon-taek i Fernando Fernán Gómez
• 2004: Fernando Solanas
• 2003: Anouk Aimée
• 2002: Robert Altman i Claudia Cardinale
• 2001: Kirk Douglas
• 2000: Jeanne Moreau
• 1999: Shirley MacLaine
• 1998: Catherine Deneuve
• 1997: Kim Novak
• 1996: Elia Kazan i Jack Lemmon
• 1995: Alain Delon
• 1994: Sophia Loren
• 1993: Gregory Peck i Billy Wilder
• 1990: Oliver Stone
• 1989: Dustin Hoffman
• 1988: Alec Guinness
• 1982: James Stewart

Linki zewnętrzne

• Informacje o nagrodzie na oficjalnej stronie festiwalu (ang.)