ZETO

ZETO - czyli Zakład Elektronicznej Techniki Obliczeniowej - pierwotna nazwa najstarszych przedsiębiorstw informatycznych w Polsce. Od ich powstania nastąpiło wyraźne przyspieszenie w rozwoju zastosowań informatyki w przemyśle i gospodarce i rozpoczęła się historia komercyjnej, czyli biznesowej polskiej informatyki.

22 stycznia 1964 r. Rada Ministrów podjęła uchwałę nr 18/64 w sprawie rozwoju elektronicznej techniki obliczeniowej. W oparciu o tę uchwałę zarządzeniem nr 71 Przewodniczącego Komitetu Nauki i Techniki z dn. 26.10.1964 r. utworzono jednostkę budżetową - Zakłady Elektronicznej Techniki Obliczeniowej przy ul. Krzywickiego 34 w Warszawie podległe Biuru Pełnomocnika Rządu ds. Elektronicznej Techniki Obliczeniowej (PRETO) przy ul. Wawelskiej 1-3 w Warszawie. Następnie przystąpiono do tworzenia w największych miastach kraju Zakładów Obliczeniowych będących oddziałami Zakładów Elektronicznej Techniki Obliczeniowej (ZETO), a w dalszej kolejności do tworzenia zakładów obliczeniowych będących z kolei filiami Oddziałów.

Pierwszy Zakład Obliczeniowy ZETO powstał 1 grudnia 1964 roku we Wrocławiu, w 1965 kolejne siedem - w Katowicach, Warszawie, Gdańsku, Krakowie, Łodzi, Poznaniu i Szczecinie, w styczniu 1966 r. w Bydgoszczy, a z czasem sukcesywnie w kolejnych miastach. Wyposażano je wówczas w komputery rozmaitej proweniencji. Były wśród nich komputery do przetwarzania danych: importowane IBM 1440 i ICT 1904, Mińsk 22 i Mińsk 32, a także krajowe Odra 1304 i ZAM 41 oraz komputery obliczeniowe - Odra 1003, Odra 1204, Odra 1013.

Z dniem 1 stycznia 1971 r. powstało Krajowe Biuro Informatyki, któremu podporządkowano powołane jednocześnie Zjednoczenie Informatyki w Warszawie, któremu podlegały wszystkie ZETO przekształcone w tym dniu w przedsiębiorstwa państwowe. W roku 1973 Zjednoczenie Informatyki składało się z 11 przedsiębiorstw państwowych ZETO (Białystok, Bydgoszcz, Gdynia, Kielce, Katowice, Kraków, Łódź, Poznań, Szczecin, Warszawa, Wrocław), 12 oddziałów (Częstochowa, Jelenia Góra, Kalisz, Koszalin, Legnica, Lublin, Olsztyn, Opole, Świdnica, Tarnów, Rzeszów, Zielona Góra) oraz Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Informatyki (OBRI) w Warszawie. W tzw. sieci ZETO pracowało wówczas 29 komputerów obliczeniowych. W tym czasie informatyka w Polsce rozwijała się głównie, czyli prawie wyłącznie poprzez i przy udziale tzw.”Sieci ZETO”, gdzie projektanci i programiści stanowili odpowiednio 13% i 17% zatrudnionych. Sam tylko OBRI będący zapleczem naukowo-badawczym Sieci w 1973 roku zatrudniał 310 osób. W połowie lat osiemdziesiątych, gdy zaczynała się era mikrokomputerów i komputerów osobistych, Zjednoczenie Informatyki przekształcono w Zrzeszenie Informatyki.

Z początkiem lat dziewięćdziesiątych na fali przemian ustrojowych rozpoczęły się w przedsiębiorstwach ZETO procesy prywatyzacyjne, które doprowadziły w ciągu kilku lat do sprywatyzowania się wszystkich przedsiębiorstw państwowych ZETO oraz niektórych ich oddziałów. Rozpadła się tzw. "Sieć ZETO". Powstało 20 niezależnych już od siebie prywatnych spółek prawa handlowego (akcyjnych lub z ograniczoną odpowiedzialnością): w Białymstoku, Bydgoszczy, Częstochowie, Jeleniej Górze, Kaliszu, Katowicach, Kielcach, Koszalinie, Lublinie, Łodzi, Olsztynie, Opolu, Poznaniu, Rzeszowie, Szczecinie, Świdnicy, Tarnowie, Warszawie, Wrocławiu i Zielonej Górze. Jedynie ZETO Gdynia stała się spółką skarbu gminy, a następnie znalazła się w grupie spółek zależnych od Prokom Software.

W 2007 r. uległy likwidacji ZETO-ZOWAR SA w Warszawie oraz ZETO Sp. z o.o. w Gdyni. Obecnie, w r. 2009 działa 19 prywatnych spółek informatycznych, których korzenie to Zakłady Elektronicznej Techniki Obliczeniowej i których nazwy wprost lub pośrednio nawiązują do "zeto".

Ważną rolę w ich działalności nadal odgrywają usługi przetwarzania danych realizowane w ośrodkach obliczeniowych (centrach danych) na systemach mainframe.