Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| ZSU-23-4 | |
 Eksponat muzeum Yad la-Shiryon |
|
| Dane podstawowe | |
| Państwo |  ZSRR |
| Typ pojazdu | samobieżne działo przeciwlotnicze |
| Trakcja | gąsienicowa |
| Załoga | 4 |
| Dane techniczne | |
| Silnik | silnik wysokoprężny, 4-suwowy W-6R i turbina gazowa DG4M-1 do napędu prądnic zasilających urządzenia pokładowe o mocy 280 KM |
| Transmisja | mechaniczna |
| Pancerz | spawany z płyt walcowanych |
| Długość | 6,30 m |
| Szerokość | 2,90 m |
| Wysokość | 2,20 m |
| Prześwit | 0,35 m |
| Masa | bojowa: 14 ton |
| Moc jedn. | 20 KM/t |
| Nacisk jedn. | 0,52 kg/cm² |
| Osiągi | |
| Prędkość | 44 km/h |
| Pokonywanie przeszkód | |
| Brody (głęb.) | bez przygotowania: 100 cm |
| Rowy (szer.) | 2,80 m |
| Ściany (wys.) | 1,10 m |
| Kąt podjazdu | 30 |
| Dane operacyjne | |
| Uzbrojenie | |
| 4 sprzężone, automatyczne armaty przeciwlotnicze AZP-23 kal. 23 mm | |
| Użytkownicy | |
| ZSRR/Federacja Rosyjska, Polska, Afganistan, Angola, Algieria, Bułgaria, Kongo, Kuba, Egipt, Etiopia, NRD, Węgry, Indie, Iran, Irak, Izrael, Jordania, Libia, Nigeria, Peru, Somalia, Syria, Wietnam, Jemen | |
| Rzuty | |
 |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
ZSU-23-4 "Szyłka" – poczwórnie sprzężone samobieżne działo przeciwlotnicze, opracowane w latach 1957-1961 w Związku Radzieckim przez biuro projektowe Astrowa. Skrót ZSU pochodzi od rosyjskiej nazwy Zenitnaja samochodnaja ustanowka (ros. Зенитная самоходная установка - przeciwlotnicze działo samobieżne), a Szyłka to nazwa rosyjskiej rzeki, lewego dopływu Amuru. Dalsza część oznaczenia zestawu to kaliber działek - 23 mm i ich liczba - 4. W kodzie NATO system ten otrzymał oznaczenie Awl (ang. szydło) prawdopodobnie z powodu pomyłki lub skojarzenia z rosyjskim słowem szyło oznaczającym właśnie to narzędzie.
Spis treści |
W latach 50. używane przez Armie Radziecką przeciwlotnicze działo samobieżne ZSU-57-2 nie odpowiadało już wymaganiom stawianym przed tego typu sprzętem. Wyposażone wyłącznie w celownik optyczny, który ograniczał zdolność prowadzenia celnego ognia tylko do warunków dobrej widoczności i charakteryzujące się niską prędkością naprowadzania armat, nie stanowiły skutecznej broni przeciwko poruszającym się z dużą szybkością celom. Ponadto, pojazd nie posiadał stabilizacji uzbrojenia, przez co skuteczność ognia w ruchu była niewielka, a odkryty przedział bojowy uniemożliwiał działanie w terenie skażonym bronią ABC.
Pod koniec lat 50. w biurze konstrukcyjnym Astrowa rozpoczęto intensywne prace nad skonstruowaniem nowego typu działa, którego podwozie pochodziło z wozu bojowego piechoty GM-575, który z kolei został zbudowany na podstawie czołgu pływającego PT-76, a armaty AZP-23 z holowanego dwulufowego zestawu artyleryjskiego ZU-23-2. Nowy zestaw przeciwlotniczy posiadał również radar z paraboliczną anteną do śledzenia celów. Naprowadzanie, obliczenie parametrów lotu i strzelanie odbywało się w pełni automatycznie. Proces odnalezienia celu, określenia jego położenia i prędkości, odbywał się przy pomocy pokładowej stacji radiolokacyjnej typu 1RL33 (RPK-2 Toboł) działającej w mikrofalowym paśmie Ku o zakresie od 14,6 do 15,6 GHz. Stacja radiolokacyjna była zdolna wykryć cel z odległości 20 km i śledzić go na dystansie do 6 km. Naprowadzanie na cel odbywało się na podstawie elektronicznego kalkulatora balistycznego (elektrycznego, na selsynach i silnikach stałoprądowych, bardzo powolnego i wrażliwego), przy pomocy systemów elektrohydraulicznych, a na wypadek awarii także ręcznie. Chłodzone cieczą o wymuszonym obiegu lufy armat były przeładowywane energią gazów prochowych odprowadzanych przez boczny otwór w lufie i ryglowane zamkiem klinowym, poprzez jego ruch pionowy. Zasilanie odbywało się z taśm nabojowych o rozdzielnych ogniwach. Zasobniki zawierały po 550 pocisków dla armat górnych i 450 dla dolnych. Ciekawostką było zasilanie w energię elektryczną (+/- 57 V), w warunkach bojowych zapewniane przez generator oparty na turbinie. Ze względu na gorące gazy spalinowe nie wolno stać do kilkunastu metrów za tyłem pojazdu podczas zasilania przez w/w turbinę.
Ostrzał samolotów mógł być prowadzony z miejsca lub podczas jazdy z prędkością do 25 km/h, krótkimi seriami po 3 do 10 strzałów z każdej lufy. Do celów poruszających się z dużą szybkością, strzelano dłuższymi seriami po 50 strzałów z jednej lufy. Szyłki działały zazwyczaj parami, posuwając się w odległości około 200 metrów od siebie i 400 metrów od osłanianego zgrupowania lub obiektu wojskowego. Chociaż pojazd zbudowano na udanym podwoziu czołgu pływającego PT-76, to Szyłka nie posiadała zdolności pływania i potrafiła jedynie pokonywać brody o głębokości do 1 metra.
Pozostałe modyfikacje polegały głównie na dodaniu wyrzutni pocisków rakietowych oraz wymiany systemów elektronicznych.
Polska modyfikacja, ZSU-23-4MP Biała opracowana w 2000 roku przez Ośrodek Badawczo Rozwojowy Sprzętu Mechanicznego w Tarnowie polega na:
Działa ZSU-23-4 weszły do uzbrojenia Armii Radzieckiej w 1964, a później także na wyposażenie innych armii Układu Warszawskiego w tym ludowego Wojska Polskiego, oraz państw arabskich.
Pierwsze użycie bojowe Szyłek miało miejsce (prawdopodobnie) podczas wojny sześciodniowej w 1967 i wojny na wyczerpanie lat 1967-70. Najbardziej spektakularne ich wykorzystanie miało miejsce podczas wojny Jom Kipur w 1973, kiedy to egipskie i syryjskie zestawy zestrzeliły 30 izraelskich samolotów, dowodząc swej skuteczności. Później używano Szyłek jeszcze wielokrotnie, głównie w konfliktach bliskowschodnich, ale także w Pakistanie. ZSU-23-4 były także intensywnie wykorzystywane podczas wojny wietnamskiej. Podczas wojny domowej w Angoli lat 1974-1991 znajdowały się na uzbrojeniu wspieranego przez Kubę MPLA. Dysponowała nimi Libia podczas krótkiego konfliktu z Egiptem w czerwcu 1977. Używała ich Somalia w czasie wojny w Ogadenie w latach 1977-1978. Szyłek użyli spadochroniarze radzieccy podczas szturmu pałacu Amina w Kabulu w 1979 (Operacja "Sztorm-333") jako wsparcie atakującej piechoty. Podczas radzieckiej interwencji w Afganistanie ze względu na brak lotnictwa afgańskiego używano zestawów Szyłka do zwalczania pojazdów opancerzonych BMP-1 i BRDM-2. Dysponował nimi kontyngent Syryjski w Libanie podczas wojny 1982 roku. Były wykorzystywane przez Irak podczas wojny z Iranem (1980-1988) i w operacji Pustynna Burza w 1991 oraz II wojny w zatoce w 2003. Z sukcesem wykorzystywali je Ormianie przeciwko azerskiemu lotnictwu podczas konfliktu o Górski Karabach (1991-1994) i bojownicy czeczeńscy w czasie I wojny czeczeńskiej (zestrzelili w lutym 1995 rosyjski Su-25). Używały jej zarówno Rosja jak i Czeczenia w czasie II wojny czeczeńskiej w latach 1999-2003.
W chwili obecnej są one stopniowo zastępowane przez nowsze konstrukcje zestawów przeciwlotniczych, rakietowych i lufowo-rakietowych.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
