Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

Zagwiździe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Zagwiździe
Zagwiździe – kanał odprowadzający wodę z byłej kuźni (obecnie muzeum)
Zagwiździe – kanał odprowadzający wodę z byłej kuźni (obecnie muzeum)
Państwo  Polska
Województwo opolskie
Powiat opolski
Gmina Murów
Sołectwo Zagwiździe
Liczba ludności (2007) 828
Strefa numeracyjna (+48) 77
Kod pocztowy 46-030
Tablice rejestracyjne OPO
SIMC 0499399
Położenie na mapie Polski
Poland location map.svg
"Zagwiździe"
Zagwiździe
50°52′25″N 17°58′32″E / 50.87361, 50.87361Na mapach: 50°52′25″N 17°58′32″E / 50.87361, 50.87361
Strona internetowa miejscowości

Zagwiździe (dodatkowa nazwa w j. niem. Friedrichsthal) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Murów, nad rzeką Budkowiczanką, 29 km w kierunku północnym od Opola[1].

W miejscowości znajdują się m.in.: Regionalna Sala Muzealna i przyparafialny ogród botaniczny, w którym dominują różaneczniki (rododendrony)[2][3][4].

Spis treści

[edytuj] Nazwa

12 listopada 1946 r. nadano miejscowości polską nazwę Zagwiździe[5].

[edytuj] Administracja

Zagwiździe należy administracyjnie do gminy Murów, w powiecie opolskim, w województwie opolskim. Miejscowość stanowi samodzielne sołectwo[6]; w wyborach do Rady gminy miejscowość tworzy okręg wyborczy (nr 9), posiadający 2 mandaty[7].

Wedle urzędowego podziału terytorialnego kraju, w obrębie Zagwiździa wyróżniona jest 1 część miejscowości – Wygnaniec[8].

W swojej historii Zagwiździe prawie zawsze było związane administracyjnie z Opolem: od 1815 r. do zakończenia II wojny światowej należało do powiatu opolskiego (niem. Landkreis Oppeln) w rejencji opolskiej (niem. Regierungsbezirk Oppeln), a od 1950 r., niezależnie od zmian podziału administracyjnego, należy do województwa opolskiego. W latach 1946–1950 miejscowość należała do województwa śląskiego, a w latach 1945–1954 była siedzibą gminy Zagwiździe.

[edytuj] Historia

Litografia z XIX wieku, widok na staw i odlewnię żaliwa
Zagwiździe – zabytkowa kuźnia i koło wodne poruszające młoty

Początki osadnictwa w miejscowości przypadają na połowę XVIII w. i związane były z Kuźnicami Kluczborskimi (niem. Kreuzburgerhütte). W 1784 r. w miejscowości znajdowały się szkoła z nauczycielem i pomocnikiem oraz młyn-wiatrak, a w 1793 r. odnotowano funkcjonowanie w Zagwiździu 3 piecy hutniczych do wytapiania żelaza i 1 pieca do wytapiania cynku. W 1860 r. zagwiździańska huta dostarczała 23 804 ctn. żelaza, 18 782 ctn. sztab żelaza, 529 ctn. wyrobów żelaznych i wyroby z cynku, zatrudniając 167 robotników.

W latach 1920–1921 w miejscowości wybudowano rzymskokatolicki kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, a 30 listopada 1924 r. powołano w miejscowości nową parafię, wydzieloną z parafii budkowickiej i brynickiej (Murów)[9].

Do głosowania podczas plebiscytu uprawnionych było w Zagwiździu 1158 osób, z czego 738, ok. 63,7%, stanowili mieszkańcy (w tym 716, ok. 61,8% całości, mieszkańcy urodzeni w miejscowości). Oddano 1137 głosów (ok. 98,2% uprawnionych), w tym 1137 (100%) ważnych; za Niemcami głosowało 926 osób (ok. 81,4%), a za Polską 211 osób (ok. 18,6%)[10].

[edytuj] Demografia

W 1755 r. Zagwiździe liczyło 24 rodziny, w tym 4 husyckie (czeskie), 2 saksońskie, 1 austriacką i 17 z okolicy. W 1784 r. w miejscowości mieszkało 25 rzemieślników, 48 kolonistów i 72 chałupników.

Rok 1789 1819 1840 1890 1900 1910 1925 1933 1939 1946 1960 1965 2007
Liczba mieszkańców 520[lm 1] 769 1058[lm 2] 1381[lm 3] 1424[lm 4] 1047 1459[lm 5] 1405 1395 936 947[lm 6] 999[lm 7] 828
  1. ↑ Łącznie z Kuźnicami Kluczborskimi.
  2. ↑ Liczba ewangelików: 149 (ok. 14,1%), liczba Żydów: 12 (ok. 1,1%).
  3. ↑ Liczba osób posługujących się językiem polskim: 993 (ok. 71,9%).
  4. ↑ Liczba osób posługujących się językiem polskim: 890 (62,5%).
  5. ↑ Liczba budynków mieszkalnych: 95.
  6. ↑ W tym 435 osób (ok. 45,9%) to mężczyźni; w wieku produkcyjnym 58,2%; z zajęć pozarolniczych utrzymywało się 73,2% osób. Liczba zamieszkanych budynków: 191.
  7. ↑ W tym 435 osób (ok. 47,9%) to mężczyźni.

(Źródła: [1][11].)

W 1902 r. prenumerowano w Zagwiździu 4 egzemplarze „Posłańca Niedzielnego”[1].

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Poznajemy wsie. Wsie powiatu opolskiego. W: Józef Madeja: Powiat opolski. Szkice monograficzne. Opole: Instytut Śląski w Opolu, 1969, s. 414–415.  (pol.)
  2. ↑ Dariusz Wojciechowski: Zagwiździe (pol.). 2011-04-02. [dostęp 2011-04-29].
  3. ↑ zabytki 307.jpg (pol.). [dostęp 2012-05-24].
  4. ↑ Emilian Kuleta: Huta żelaza (pol.). [dostęp 2011-04-29].
  5. ↑ Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262).
  6. ↑ Przemysław Wienke: Biuletyn Informacji Publicznej - Urząd Gminy w Murowie. Sołectwo Zagwiździe (pol.). 2007-09-26. [dostęp 2011-08-07].
  7. ↑ Obwieszczenie Wójta Gminy Murów z dnia 24 września 2010 r. w sprawie informacji o okręgach wyborczych ich granicach i numerach, liczbie radnych wybieranych w każdym okręgu wyborczym oraz o wyznaczonej siedzibie Gminnej Komisji Wyborczej w wyborach do Rady Gminy Murów zarządzonych na dzień 21 listopada 2010 r. (pol.). 2010-11-03. [dostęp 2011-08-07].
  8. ↑ SIMC: Wygnaniec – 0499407.
  9. ↑ Konieczność budowy nowego kościoła. W: Henryk Kałuża: Nasz brynicki kościół. Brynica: 1996, s. 45, seria: Nasza mała ojczyzna.  (pol.)
  10. ↑ Herbert Kunze: Landsmannschaft der Oberschlesier in B-W (niem.). [dostęp 2012-05-24].
  11. ↑ Michael Rademacher: Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Kreis Oppeln (niem.). 2006. [dostęp 2011-08-07].

[edytuj] Bibliografia

[edytuj] Linki zewnętrzne

p • d • e
Gmina Murów
Siedziba gminy: Murów
Wsie POL Murów COA.svg
Kolonie
Przysiółki
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Zagwiździe&oldid=31416781”
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty