Daewoo-FSO Polonez Truck Plus ST
Citroën C15, montowany w ZSD w latach 1995-2001
Citroën Berlingo I, montowany w ZSD w latach 1998-2002
Zakład Samochodów Dostawczych – przedsiębiorstwo położone w Nysie produkujące samochody dostawcze. Przez wiele lat samodzielne przedsiębiorstwo, następnie zakład FSO z Warszawy.
Początki zakładu sięgają 1952 roku, gdy powołano w Nysie "Zakłady Budowy Nadwozi Samochodowych". Wcześniej, w latach 1947-1951 w tym zakładzie, noszącym nazwę "Fabryka Mebli Stalowych „Zachód”", wykonywano łóżka szpitalne, krzesła, biurka, szafy oraz kasy pancerne. Po decyzji o zmianie profilu przystąpiono do opracowania, a następnie produkcji nadwozi specjalnych i specjalizowanych przystosowanych do zabudowy na podwoziach samochodów ciężarowych Lublin 51, oraz Star 20. Budowano nadwozia furgonowe różnego przeznaczenia, a także nadwozia warsztatowe i kina objazdowe.
W 1953 roku rozpoczęto rozbudowę zakładu, w ramach której powstała nowa hala montażowa. W miarę rozwoju Polski, coraz bardziej był odczuwalny brak małych samochodów dostawczych o ładowności do 1000 kg. Samochody tego rodzaju nie były wówczas wytwarzane nigdzie w Polsce, ani w krajach sąsiednich. Na przełomie lat 1956-1957 zdecydowano się na podjęcie prac nad takim właśnie pojazdem. W ten sposób powstała Nysa. W drugiej połowie lat 80. fabrykę przyłączono do Fabryki Samochodów Osobowych z Warszawy. Uruchomiła ona produkcję modelu FSO Polonez Truck. W 1994 roku ZSD zakończyła produkcję Nysy. Lata 1996-2002 to okres, kiedy właścicielem był południowokoreański koncern GM Daewoo. Fabryka mogła się rozwijać, została sprywatyzowana i produkowała małe samochody dostawcze m.in. Polonezy Truck Plus, a w ostatnim okresie montowała także Citroëny C15 i Citroëny Berlingo. Kłopoty koncernu GM Daewoo nie pozostały bez echa dla nyskiego zakładu. Zakład zaczął mieć poważne problemy z finansami i płynnością finansową. Próbowano ratować zakład przemianowując go na "Nysa Motor Sp. z o.o." i próbując przekształcić zakład w spółkę pracowniczą, jednak bezskutecznie. 3 czerwca 2002 roku Sąd Gospodarczy w Opolu ogłosił upadłość Nysa Motor. Związkowcy obecni na rozprawie przyjęli werdykt okrzykami "hańba". Zapowiedzieli, że nie przerwą protestu. W zakładzie część osób podjęła strajk głodowy. Ostatecznie jednak przerwano akcję protestacyjną[1]. W listopadzie 2002 roku, dzięki zamówieniom i sfinansowaniu produkcji przez dealerów Daewoo wyprodukowano partię 166 egzemplarzy w wersji ROY z silnikiem 1.9D z części pozostających w magazynach producenta[2]. Po raz kolejny produkcja została wznowiona w marcu 2003 roku[3], również dzięki sfinansowaniu produkcji przez sprzedawców, polegającej na zapłacie za auta jeszcze przed wznowieniem procesu produkcyjnego. W ten sposób powstała ostatnia partia 288 Polonezów Truck Plus.
[edytuj] Kalendarium
- 12 czerwca 1948 - Powstała w Nysie "Fabryka Mebli Stalowych – „Zachód”, w której produkowano meble stalowe takie jak szafy, kasy pancerne itp..[4]
- 1952 - Zmieniono profil produkcji na budowę nadwozi samochodowych specjalnych (m.in. kinowozy, przewoźne bufety) na podwoziach samochodów Lublin-51 i Star.
- 1954 - Zmieniono nazwę na "Zakłady Samochodowe". Produkcja samochodów specjalnych trwała do 1958 roku.
- Pięć miesięcy później nastąpiła kolejna zmiana nazwy na "Zakłady Budowy Nadwozi Samochodowych w Nysie" (potocznie Nadwozia).
- 1957 - Zapadła decyzja o uruchomieniu w Nysie produkcji samochodów dostawczych na bazie podzespołów samochodu FSO Warszawa.
- 1958 - Rozpoczęto produkcję seryjną samochodu Nysa N-58. Oprócz podstawowej odmiany mikrobus powstawały także sanitarki i towos.
- 1959-1969 - Trwał nieustanny proces modernizacyjny samochodu Nysa. Rosła produkcja, zwiększyła się gama odmian[4].
- 1968 - Firma weszła w skład zjednoczenia POLMO, zmieniono nazwę zakładu na "Fabryka Samochodów Dostawczych POLMO" w Nysie (potocznie FSD i POLMO).
- 1970-1985 - Na polskim rynku samochodów dostawczych, dominował samochód Nysa. Produkcja osiągnęła pułap 2,5 tys. samochodów miesięcznie, z czego połowa kierowana była na eksport. W latach 70. fabryka przeżywała okres największej prosperity. Samochody Nysa eksportowane były do 35 krajów. Wśród odbiorców były takie kraje jak: Irak, Sudan, Chiny, Egipt, Ghana, Kolumbia, Ekwador, Francja, Hiszpania, RFN oraz dawne kraje RWPG.
- 1986-1995 - Trwał proces łączenia fabryki z FSO, stała się zakładem FSO, fabryka otrzymała nazwę Fabryka Samochodów Osobowych, Zakład Samochodów Dostawczych w Nysie (potocznie ZSD).
- 1986 - Zapadła decyzja budowy nowego samochodu dostawczego na bazie podzespołów samochodu osobowego FSO Polonez.
- 1988 - Uruchomienie seryjnej produkcji samochodów FSO Polonez Truck[4].
- 1992 - Do Nysy z FSO zostaje oddelegowany Dyrektor mgr Marian Smutkiewicz - wprowadza on program naprawczy, który w krótkim czasie przynosi pożądane efekty. Odwrócona zostaje proporcja produkcji - dominującym wyrobem staje się dostawczy model Poloneza - Truck. Do produkcji trafia nowa wersja Poloneza Truck.
- 3 lutego 1994 - Z taśm zjechała ostatnia Nysa o numerze 380 575. Zakład poddany został modernizacji, której ukoronowaniem było wybudowanie nowej linii kataforezy nadwozi. W kwietniu podpisany został kontrakt z francuskim przedsiębiorstwem Citroën na montaż samochodu dostawczego Citroën C15.
- 1995 - Uruchomiony został montaż samochodu Citroën C15 (wersja 2 i 5-drzwiowa). Powstała nowa linia kataforezy połączona z zainstalowaniem sterowanej komputerowo oczyszczalni ścieków.
- 1996-1999 - Spółka z południowokoreańskim koncernem GM Daewoo[4].
- 1996-1997 - Zmodernizowano kotłownie (I i II etap).
- 1996 - Do Spółki z FSO przystępuje partner strategiczny - międzynarodowy koncern południowokoreański GM Daewoo, natomiast zakład w Nysie staje się jednym z oddziałów spółki o nazwie Daewoo-FSO Motor Spółka z o.o. - ZSD Nysa.
- 1997 - Do produkcji wchodzi nowy model Daewoo-FSO Polonez Truck Plus.
- 1998 - Renegocjacja kontraktu z Citroënem: uruchomienie montażu samochodu Citroën Berlingo (2-osobowy i 5-osobowy).
Uzyskanie Certyfikatu ISO - 9002, oraz uzyskanie tytułu "Czystszej produkcji" w Polsce za 1998 rok. W fabryce pojawiła się nowa linia montażu samochodów Citroën oraz nowoczesna lakiernia nawierzchniowa.
- 1999 - Modernizacja Poloneza Truck Plus, po której dostaje nie handlowe oznaczenie P-105. Początek montażu samochodów Citroën Berlingo z drzwiami przesuwnymi[4].
- 2001 - w KRS zostaje zarejestrowana spółka "Nysa Motor Spółka z Ograniczoną Odpowiedzialnością"
- czerwiec 2002 - Zawieszono produkcję Poloneza Trucka Plus
- listopad 2002 - ponowne uruchomienie produkcji Trucka Plus, dzięki zamówieniom i sfinansowaniu produkcji przez dealerów GM Daewoo wyprodukowano partię 166 egzemplarzy w wersji ROY z silnikiem 1.9D z części pozostających w magazynach producenta[2].
- marzec 2003 - Po raz kolejny produkcja została wznowiona, również dzięki sfinansowaniu produkcji przez sprzedawców, polegającej na zapłacie za auta jeszcze przed wznowieniem procesu produkcyjnego. W ten sposób powstała ostatnia partia 288 Polonezów Truck Plus[3].
- maj 2003 - Utworzona zostaje spółka "Polska Fabryka Samochodów", która miała produkować na terenie zakładów Nysa Motor miejskie auto Clic oraz Poloneza Trucka Plus, natomiast w późniejszym etapie jego mocno zmodernizowaną wersję Poltruck[5].
- 2004 - Upada spółka PFS, dzierżawiła ona hale produkcyjne od Nysa Motor, jednak była wobec niej zadłużona nie płacąc za dzierżawę[6].
- 2007 - "Nysa Motor Spółka z Ograniczoną Odpowiedzialnością" zostaje wykreślona z KRS.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Marcel Szary: Zysk nie może być ważniejszy niż ludzie (pol.).
- ↑ 2,0 2,1 Grzegorz Hilarecki: Poloneza czas zacząć. Admoto, 10 grudnia 2002. [dostęp 12 czerwca 2009].
- ↑ 3,0 3,1 Grzegorz Hilarecki: Polonez Truck od nowa?. Admoto, 16 marca 2003. [dostęp 12 czerwca 2009].
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Strona oficjalna Nysa Motor Sp. z o.o. (pol.).
- ↑ Rusza Polska Fabryka Samochodów! (pol.).
- ↑ Polonez nie teraz (pol.).
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
Fabryki samochodów w Polsce |
|
Fabryki obecnie
produkujące |
|
|
| Fabryki historyczne |
|
|
Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
Polska
Multimedia w Wikimedia Commons
