| Zalas | |
Kościół |
|
| Państwo | |
| Województwo | małopolskie |
| Powiat | krakowski |
| Gmina | Krzeszowice |
| Liczba ludności (2009) | 2240 |
| Strefa numeracyjna | (+48) 12 |
| Kod pocztowy | 32-067 |
| Tablice rejestracyjne | KRA |
| Na mapach: | |
Zalas – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Krzeszowice.
W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa krakowskiego.
We wschodniej części miejscowości znajduje się duży kamieniołom porfiru z bocznicą kolejową biegnącą z krzeszowickiej stacji kolejowej. Na południowym krańcu wsi znajduje się pomnik przyrody Łom z uskokiem na wzgórzu Zręby - widoczne w odsłonięciu skały: porfir i nakrywające go osady jury środkowej i górnej przecięte są uskokiem powstałym w trzeciorzędzie i obniżone o ok. 7 m. po jego prawej (południowej) stronie.
Wieś wzmiankowana została w 1254 roku. W 1791 roku liczyła 748 mieszkańców, w tym kilkunastów Żydów. Znana była z garncarstwa, a pod koniec XVIII w. było ich 30, w XIX w. było ponad 60 garncarzy [1]. W miejscowości znajduje się wybudowany w latach 1905-1910 kościół neogotycki, fundacji Potockich z pobliskich Krzeszowic. Obok niego drewniana dzwonnica z poczatku XVIII w., w otoczeniu dwie lipy drobnolistne - pomnik przyrody z 29 maja 1967 roku, innym pomnikiem przyrody jest lipa wielkolistna (pomnik z 29 maja 1967 roku, przy domu nr 118). Przy miejscowej parafii działa jedyne w Polsce pokutne Bractwo św. Marii Magdaleny, zatwierdzone przez papieża Klemensa XI w 1710 roku. We wrześniu 2008 roku we wsi ustawiono postument upamiętniający pochodzącego z niej lotnika z czasów II wojny światowej Stanisława Józefa Chałupę [2]. Miejscowi Świadkowie Jehowy należą do zboru Tenczynek z Salą Królestwa w pobliskim Rudnie.
Na północnych krańcach wsi przebiega autostrada A4E40 , a za nią rozciąga się Las Zwierzyniecki w Tenczyńskim Parkiem Krajobrazowym.
Części wsi: Cygański Koniec, Obora, Podlesie, Ścięgno.
Przysiółki: Rogatka i Tataruchy.
Wiadukt kolejowy - Zalas-Tataruchy.
Zalas-Podlesie - widok z Liguniowej Góry.
Autostrada w Zalasie - widok w kierunku Krakowa (wschodnim).
Bezkwarcowy porfir, barwa brunatna pochodzi od tlenków żelaza, kop. Zalas.
Porfir o składzie mineralnym zbliżony do ryolitu, kop. Zalas.
|
|||||||||||