Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

Zamek w Rożnowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Zamek w Rożnowie
Distinctive emblem for cultural property.svg nr rej. 11-142-KR/935 z 24.01.1935 (ruiny zamku); XII-48/5 z 18.04.1930 oraz A-701 z 5.07.1993 (fortyfikacje renesansowe: beluard, mur kurtynowy, budynek bramny)
POL Roznow ruiny zamku Rozena.jpg
Ruiny zamku górnego w Rożnowie
Miejsce Rożnów
Rejestr KOBiDZ
Wpisany do
rej. zabytków
18 kwietnia 1930, 24 stycznia 1935, 5 lipca 1993
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Zamek w Rożnowie – kompleks zabytkowych obiektów obronnych nad Dunajcem we wsi Rożnów w powiecie nowosądeckim w województwie małopolskim, obejmujący ruiny średniowiecznego zamku rycerskiego, pierwotnie z XIV wieku (tzw. zamek górny), i renesansowe fortyfikacje z XVI wieku (tzw. zamek dolny).

Spis treści

[edytuj] Ruiny zamku średniowiecznego

Ruiny znajdują się na stromym wzgórzu nad Dunajcem; pierwotnie stała tam strażnica wzniesiona w XIII wieku przez ród Gryfitów. Zamek, kamienna budowla w stylu gotyckim, został zbudowany około 1350-1370 roku przez Piotra Rożena herbu Gryf i miał kształt zbliżony do prostokąta o wymiarach 44 metry na 20 metrów. W 1409 roku przeszedł w ręce Piotra Kurowskiego, który w 1410 roku nabył także dobra w Gródku nad Dunajcem[1]. W 1426 roku znalazł się w posiadaniu sławnego Zawiszy Czarnego z Grabowa[2]; po jego śmierci w 1428 roku należał do jego potomków. Kolejnymi właścicielami byli Wydżgowie, a od drugiej połowy XV wieku Tarnowscy. W XVI i XVII wieku zamek zaczął popadać w ruinę; obecnie zachowały się jedynie fragmenty murów.

Ruiny średniowiecznego zamku w Rożnowie są tematem rysunków Macieja Bogusza Stęczyńskiego[3] oraz Napoleona Ordy[4].

[edytuj] Fortyfikacje renesansowe

Są one usytuowane w dolinie nad brzegiem Dunajca i składają się z trzech części: kamiennej beluardy, budynku bramnego oraz łączącego je muru kurtynowego.

Renesansowe fortyfikacje

Budowę fortecy w Rożnowie rozpoczął w pierwszej połowie XVI wieku hetman wielki koronny Jan Tarnowski, który w tym okresie rozbudował również zamek w Tarnowie. Jan Tarnowski był prawnukiem Zawiszy Czarnego (synem jego wnuczki Barbary z Rożnowa) i wybitnym teoretykiem sztuki wojennej, autorem dzieła Consilium rationis bellicae (Rada sprawy wojennej, 1558). Forteca w Rożnowie, wznoszona w związku ze wzrostem zagrożenia tureckiego po bitwie pod Mohaczem, miała być jedną z najnowocześniejszych fortyfikacji w ówczesnej Polsce (w zamierzeniu była to tzw. palazzo in fortezza), jednak po śmierci hetmana w 1561 roku jej budowa nie została ukończona.

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. Rożnów w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom IX (Poźajście – Ruksze) z 1888 r.
  2. Sąd ziemski krakowski zatwierdza sprzedaż 1/2 zamku Rożnowa z wsiami przez Piotra z Kurowa Zawiszy Czarnemu, jednocześnie Piotr odstępuje Zawiszy drugą część zamku, będącą w zastawie u Rafała z Kęsnej, w Krakowie. W: Dokumenty z czasów Jagiełły ze zbiorów Archiwów Głównego Akt Dawnych [on-line]. 1426-03-18. [dostęp 2011-02-12].
  3. "Rozwaliny zamku w Rożnowie w obwodzie Sandeckim od południa", [w:] Maciej Bogusz Zygmunt Stęczyński, Okolice Galicyi, Lwów 1847 [1]
  4. "Rożnow nad rzeką Dunajcem (Galicya)", [w:] Napoleon Orda, Album Widoków Historycznych Polski, 1873-1883 [2]

[edytuj] Bibliografia

  1. G. Leńczyk, Katalog grodzisk i zamczysk z terenu Małopolski, Muzeum Archeologiczne w Krakowie, Kraków 1983
  2. A. Marciniak-Kajzer, "Z badań nad siedzibami Leliwitów - rezydencje hetmana Jana Amora Tarnowskiego", [w:] Archaeologia Historica Polona, t. 3, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 1996
  3. J. Marszałek, Katalog grodzisk i zamczysk w Karpatach, Wydawnictwo Stanisław Kryciński, Warszawa 1993

[edytuj] Linki zewnętrzne

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Zamek_w_Rożnowie&oldid=30870932
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty