Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyZapalenie płuc (łac. pneumonia) – stan zapalny miąższu płucnego. Jest najczęstszą przyczyną umieralności dzieci poniżej 5 roku życia na świecie[1].
Dla ułatwienia rozumienia i leczenia zapalenie płuc może być dzielone w zależności od:
Najczęstszą przyczyną zapalenia płuc jest dwoinka zapalenia płuc (Streptococcus pneumoniae). Dwoinka wyizolowana w roku 1880 w tym samym czasie niezależnie przez Sternberga i Pasteura, już w roku 1886 uznana została przez Weichselbauma za przyczynę płatowego zapalenia płuc. Do dzisiaj jest najczęściej stwierdzanym drobnoustrojem u osób z zapaleniem płuc i to niezależnie od wieku. Uważa się, że jest ona przyczyną 70% pozaszpitalnych zapaleń płuc.
Najważniejszym czynnikiem ryzyka rozwoju zapalenia płuc jest wiek (okres niemowlęcy, a także u osób po 65 roku życia), na dalszym miejscu znajduje się alkoholizm, niedożywienie, palenie tytoniu.
Czynniki sprzyjające występowaniu zapaleń płuc to miedzy innymi (cechy sporne wśród środowisk medycznych):
Przy typowych objawach choroba zaczyna się:
Podczas osłuchiwania słyszymy szmer oskrzelowy lub szmer pęcherzykowy zaostrzony. Początkowo we wczesnej fazie choroby występują trzeszczenia, a kolejnym objawem jest rzężenia drobno i średniobańkowe, dźwięczne świsty, furczenia. Stwierdza się stłumiony odgłos opukowy a także wzmożenie drżenia piersiowego. Tarcie opłucnowe może być słyszalne w pierwszych dniach choroby. Gdy w jamie opłucnej pojawia się większa ilość płynu >300 ml – wystąpi przytłumienie lub stłumienie odgłosu opukowego i osłabienie szmerów pęcherzykowych.
W badaniu krwi zauważa się podwyższony OB, CRP i leukocytozę i odmłodzenie granulocytów, czasem niedokrwistość, zaburzenia utlenowania krwi – PaO2 < 60mmHg. W RTG – plamiste i zlewające się zaciemnienia, jednolite zacienienia płata, obecność płynu w jamie opłucnej.
W leczeniu zapalenia płuc stosuje się antybiotyki o szerokim zakresie działania, a w późniejszym okresie leczenia antybiotykoterapię celowaną na podstawie antybiogramu oraz leki zmniejszające inne objawy:
Skąpe objawy osłuchowe: zaostrzony szmer pęcherzykowy, trzeszczenia. Schorzeniu towarzyszą często zmiany wielonarządowe:
W przypadku atypowego zapalenia płuc objawy nie będą tak charakterystyczne i rozpoznanie będzie postawione głównie na podstawie badania radiologicznego lub na podstawie posiewu i badań plwociny. W przypadku podejrzenia zakażenia pałeczką Legionella pneumophila warto wykonać badanie moczu na obecność antygenu Legionella spp.
Dla potwierdzenia rozpoznania stosujemy:
W leczeniu stosowane będą antybiotyki z grupy makrolidów i tetracyklin.
Wirusowe zapalenie płuc najczęściej jest wywołane przez wirusa grypy, rzadziej przez innego rodzaju wirusy. Leczenie jest objawowe.
Zapalenia płuc u osób z zaburzeniem odporności wywoływane są przez Pneumocystis jiroveci, grzyby i inne patogeny, które nie powodują objawów chorobowych w "normalnej" sytuacji. Zmiany można wykryć przypadkowo w RTG klatki piersiowej.
Przy podejrzeniu zakażenia Pneumocystis jiroveci stosuje się ko-trimoksazol i pentamidynę
W zakażeniach grzybiczych stosuje się amfoterycynę B, flukonazol
Spowodowane jest przez aspirację do światła drobnych oskrzeli i pęcherzyków płucnych substancji chemicznych.
Objawy uzależnione są od charakteru substancji działającej na miąższ płucny. Najczęstszą postacią jest zachłystowe zapalenie płuc (zespół Mendelsona) rozwijające się po dostaniu się do płuc treści żołądka chorego. Czynnikami patogenetycznymi są bakterie jamy ustnej i gardła, kwas solny z żołądka oraz niestrawione resztki pokarmowe. Może pojawić się u chorych nieprzytomnych, zwłaszcza reanimowanych lub po płukaniu żołądka. Często występuje w zatruciu etanolem. Typowe objawy to sinica, przyspieszony oddech (tachypnoë), przyspieszona akcja serca (tachykardia), trzeszczenia u podstawy płuc. Chory jest niedotleniony, w późniejszym okresie dołącza gorączka i kaszel z wykrztuszaniem resztek pokarmowych lub ropnej plwociny.
Inne postaci chemicznego zapalenie płuc:
Chory musi zostać zaintubowany, a zachłyśniętą treść należy odessać. Podaje się tlen oraz antybiotyki o szerokim zakresie działania, zwłaszcza na organizmy beztlenowe (penicylina G, metronidazol, klindamycyna).
W celu zapobieżeniu wystąpienia zachłystowego zapalnie płuc u chorych nieprzytomnych należy układać ich na boku lub w ułożeniu Trendelenburga, podaje się również profilaktycznie antybiotyki.
Zapalenie płuc związane z kontaktem ze służbą zdrowia (ang. Healthcare-Associated Pneumonia, HCAP), to zapalenie płuc do którego dochodzi u osób, które w okresie 90 dni poprzedzających jego wystąpienie, byli hospitalizowani 2 lub więcej dni. Przebywali w czasie ostatnich 30 dni w izbie przyjęć lub Oddziale Ratunkowym, zakładzie dla przewlekle chorych, zakładzie opiekuńczym lub domu opieki społecznej. Dotyczy także pacjentów dializowanych. Występuje również u osób, które w poprzedzających 30 dniach byli leczeni dożylnie antybiotykiem, stosowali chemioterapię, mieli zaopatrywaną ranę, lub też zgłosili się do szpitali z innych powodów. Wówczas należy podejrzewać zakażenie florą szpitalną i wdrożyć postępowanie jak w przypadku szpitalnego zapalenia płuc.
Szpitalne zapalenie płuc (ang. Hospital Acquired Pneumonia, HAP) – zapalenie płuc, które wystąpiło powyżej 2 dób od przyjęcia niezaintubowanego chorego do szpitala. W ostatnich latach wyszczególniono właśnie ten typ zapaleń płuc (w odróżnieniu od tak zwanych pozaszpitalnych zapaleń płuc), gdyż spowodowane są one takimi samymi drobnoustrojami, jednakże bakterie szpitalne charakteryzują się opornością na wiele leków, a przebieg szpitalnego zapalenia płuc w 20% obarczony jest ryzykiem zgonu chorego. Szczególną postacią jest tak zwane respiratorowe zapalenie płuc (ang. Ventilator-Associated Pneumonia, VAP) pojawiające się u zaintubowanych chorych w przeciągu 2 - 3 dni od momentu rozpoczęcia sztucznej wentylacji. Ryzyko rozwoju zapalenia płuc osoby sztucznie wentylowanej szacuje się na 3% na dobę w ciągu 5 pierwszych dni wentylacji, następnie 2% w dniach 6-10 i po 1% na każdy kolejny dzień sztucznej wentylacji po dniu 10. W wypadku tego zapalenia płuc śmiertelność dochodzi do 50% chorych.
W wypadku szpitalnych zapaleń płuc obowiązuje bezwzględna konieczność badań bakteriologicznych i określenie lekowrażliwości czynnika etiologicznego. Do momentu uzyskania wyników tych badań stosuje się antybiotykoterapię w oparciu o antybiotyki o szerokim spektrum działania, a następnie stosuje się je zgodnie z wynikami uzyskanych badań bakteriologicznych.
