| Zbawiciel świata |
| Leonardo da Vinci, 1506-1513 |
| olej na drewnie |
| 66 × 47 cm |
| kolekcja prywatna |
Zbawiciel świata (łac. Salvator Mundi) – obraz olejny[1] namalowany w latach 1506−1513[2] na desce przez Leonarda da Vinci dla króla Francji Ludwika XII[1].
Obraz przedstawia Jezusa z prawą ręką wzniesioną do błogosławieństwa, a w drugiej trzymającego szklaną kulę, będącą symbolem świata[1]. Motyw ten był wówczas popularny w malarstwie francuskim i flamandzkim[3]. Jest on ubrany w tradycyjnie przypisywane mu szaty w barwach czerwonej i błękitnej. Zbawiciel świata to obraz olejny, namalowany na desce o wymiarach ok. 60 na 40 cm[4].
Po śmierci żony Ludwika XII Anny Bretońskiej, obraz został podarowany zakonowi w jej rodzinnym Nantes. W 1650 roku królowa Anglii Henrietta Maria Burbon oglądała obraz i zamówiła u Wenceslausa Hollara grawerowaną kopię. W XIX wieku klasztor uległ likwidacji, a obraz sprzedano baronowi de Lareinty[2], który był w jego posiadaniu do 1902 roku, gdy zakupiła go hrabina de Béhague. Kolejnymi właścicielami byli siostrzeniec hrabiny i jego syn[3], markiz[1] Jean Louis de Ganay[3]. W 1958 roku obraz na aukcji w domu aukcyjnym Sotheby's nabył sir Francis Cook, który zapłacił za niego 45 funtów. Od 2004 roku obraz jest własnością marszanda Roberta Simona z Nowego Jorku[1].
Przez długi czas uważano, że obraz jest kopią pracy namalowanej przez Giovanniego Boltraffia, jednego z uczniów Leonarda. Podczas prac przygotowawczych do uruchomienia monograficznej wystawy prac Leonarda w National Portrait Gallery w Londynie organizatorzy zwrócili się do czterech włoskich specjalistów od malarstwa Leonarda da Vinci o ekspertyzę dotyczącą autorstwa pracy. Po odrestaurowaniu, usunięciu przeróbek i oczyszczeniu obrazu[4] w lipcu 2011 roku ogłoszono, że obraz bezsprzecznie jest autorstwa Leonarda da Vinci, co spowodowało wzrost jego wartości do 120 milionów funtów[1].
Po raz pierwszy obraz zostanie wystawiony w okresie od 9 listopada 2011 do 5 lutego 2012 roku w ramach wystawy Leonardo da Vinci – malarz na dworze mediolańskim w London National Gallery[4].