Zbiornik Rzeszowski – sztuczny zbiornik wodny na Wisłoku w Rzeszowie, zbudowany w 1973 r.
Spis treści |
W celu spiętrzenia wody na rzece i zapewnienia prawidłowej pracy ujęcia wody dla mieszkańców miasta, oraz dla rekreacji, w 1973 roku został zbudowany próg wodny z kaskadą na Wisłoku. Woda zalała tereny m.in. dawnych żwirowni i piaskowni. Zbiornik miał w chwili powstania wydłużony kształt i powierzchnię 68,2 ha, pojemność 1,8 hm3, maksymalna głębokość 10m. W ciągu kilkudziesięciu lat Wisłok naniósł namuły wypłycając zalew. Obecnie zarośnięte jest ok. 30 ha z pierwotnego zbiornika. W 2010 roku rozpoczęła się budowana Małej Elektrownii Wodnej o mocy ok. 0,6 MW. Inwestycją towarzyszącą jest przepławka zapewniająca migrację ryb zasiedlających rzekę powyżej i poniżej zapory. Z drugiej strony rozpoczęło się także odmulanie zbiornika.
Dzięki nie ingerowaniu człowieka, przyroda stworzyła bardzo zróżnicowane i bogate środowisko. Obszary nadwodne, bagienne porosły pałką szerokolistną i wąskolistną, trzciną, manną mielec, skrzypem bagiennym, kosaćcem żółtym, kropidłem wodnym.
W wodzie i na jej powierzchni spotkać można takie rośliny jak: żabieniec babka wodna, rzęsa wodna, moczarka kanadyjska, rogatek, rdestnica pływająca, grążel żółty, grzybienie białe.
Na brzegu pojawiają się dobre warunki dla wierzby, topoli, olszy i jesionu, z wolna następuje sukcesja łęgu.
W bogatym i zróżnicowany środowisku może bytować równie zróżnicowana fauna.
Specjalną uwagę należy poświęcić występującym tu ptakom. Zbiornik mimo swych niewielkich rozmiarów stał się bardzo ważną ostoją ptactwa. Stwierdzono tu 227 gatunków ptaków, podczas gdy w całej Polsce występuje około 450 gatunków. Występują tu cztery gatunki rzadkie i zagrożone, są to: bąk, bączek, kureczka zielonka oraz rybitwa białowąsa.
Podczas wiosennych przelotów zatrzymują się tutaj stada krzyżówek, cyranek, cyraneczek, świstunów, płaskonosów, głowienek i czernic. W szuwarach zbiornika w okresie lęgowym spotkamy perkozy dwuczube, z drobnych ptaków trzciniaki, trzcinniczki, rokitniczki, potrzosy. Ujrzymy i usłyszymy kolonie mew śmieszek, rybitw rzecznych oprócz tego kokoszki wodne, łyski, wodniki, perkozki.
Latem i wczesną jesienią zatrzymują się na zbiorniku wędrujące ptaki siewkowate: brodźce z długimi dziobami, sondujące nadbrzeżny szlam, bekasy przechadzające się po łachach piasku i błota w poszukiwaniu bezkręgowców, biegusy i sieweczki. Częstymi gośćmi bywają również czaple białe i siwe, mewy srebrzyste i białogłowe, rybitwy czarne i białoczelne. Z rzadkich wędrownych ptaków stwierdzono na zalewie m.in. czaplę purpurową i nadobną, kormorana małego, mewę trójpalczastą i czarnogłową, rybitwę popielatą, terekię, pliszkę cytrynową, dzierzbę czarnoczelną.
Mimo swych niewielkich rozmiarów zbiornik stał się wspaniałą ostoją ptactwa wodno-błotnego (37 gatunków lęgowych). Zbiornik znalazł się w sieci obiektów "Natura 2000".