Zdzisław Jan Ewangeli Antoni Krygowski (ur. 22 grudnia 1872 we Lwowie, zm. 10 sierpnia 1955 w Poznaniu - polski matematyk, inicjator badań kryptologicznych nad Enigmą, rektor Politechniki Lwowskiej.
- Był synem Antoniego Krygowskiego (1824-1904), z wykształcenia matematyka i fizyka, znakomitego pedagoga, profesora gimnazjów w Tarnopolu, Tarnowie i Lwowie, w latach 1876 - 1887 dyrektora gimnazjum w Wadowicach.
- 1890 rozpoczął studia na Wydz. Filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego. W czasie studiów słuchał wykładów M. Baranieckiego, L. Birkenmajera, F. Karlińskiego, pod kierunkiem którego pracował 3 lata (1890-3) w Obserwatorium Astronomicznym w Krakowie, K. Olszewskiego, A. Witkowskiego i W. Natansona.
Brał udział w seminarium prowadzonym przez M.A. Baranieckiego i F. Karlińskiego.
Opublikował około 30 prac o funkcjach eliptycznych i hipereliptycznych i ich całkach w czasopismach polskich i francuskich ("Prace Matematyczno-Fizyczne", "Wiadomości Matematyczne", "Comptes rendus de l'Académie des Sciences de Paris", w "Bulletin de la Société Mathematique de Francé"), m.in. "O rozwijaniu funkcji Z(n) Jacobiego na szeregi trygonometryczne" ("Prace Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauki" 1922).
- sierpień 1889 mianowany następcą nauczyciela matematyki i fizyki w Wyższej Szkole Realnej w Krakowie.
- 1901 mianowany docentem elementów matematyki wyższej na Wydziale Chemii i Architektury Politechniki Lwowskiej, wykładał tamże równocześnie matematykę i fizykę w Wyższej Szkole Realnej. Obie funkcje pełnił do r. 1908, z krótką przerwą 1906-1907, kiedy wyjechał do Paryża, gdzie pracował nad rozprawą habilitacyjną.
- 1908 Habilitował się we Lwowie na podstawie pracy "Sur le développement des fonctions hyperelliptiques en séries trigonométriques" ("Prace Matematyczno-Fizyczne" 1908).
- 31 października 1908 mianowany profesorem nadzwyczajnym matematyki w Politechnice Lwowskiej,
- od 13 grudnia 1908 objął Katedrę Matematyki po tragicznym zgonie prof. Stanisława Kępińskiego.
- od 1 listopada 1909 profesor zwyczajny.
- W latach 1913-1915 był dziekanem Wydziału Inżynierii Wodnej Politechniki we Lwowie,
- 1917-1918 rektor tej uczelni.
Prócz prac opublikowanych w tym czasie w czasopismach Krygowski opracował:
- "Elementa matematyki wyższej" (Kurs litograficzny) i
- "Wykłady matematyki" (cz. 1 "Rachunek różniczkowy i teoria szeregów", wydane staraniem studentów Politechniki Lwowskiej.
Zorganizował Seminarium poświęcone funkcjom analitycznym, którym kierował przez 19 lat. W r. 1919 powołano go na wiceprzewodniczącego do pierwszej w Poznaniu Komisji Egzaminacyjnej na kandydatów na nauczycieli.
Fotokopia podziękowania z podpisem gen.
Piskora ze Sztabu Głównego WP
- w 1920-1921 dziekan Wydziału Filozoficznego
- w 1919-1920 i 1934-1936 prorektor Uniwersytetu Poznańskiego.
- 29 stycznia 1929 otrzymuje od gen. Tadeusza Piskora ze Sztabu Głównego Wojska Polskiego podziękowanie za pomoc przy zorganizowaniu tajnego kursu szyfrów wśród studentów trzeciego i czwartego roku. Wybrał spośród swoich studentów ostatnich dwu lat grupę liczącą ponad dwadzieścia osób. Program kursu obejmował podstawy kryptologii oraz działów analizy matematycznej, które miały zastosowanie w tej dziedzinie wiedzy (m. in. permutacje, rachunek prawdopodobieństwa itp.). Specjalistyczne zajęcia i wykłady prowadzili, prócz prof. Krygowskiego, dojeżdżający w tym celu z Warszawy: mjr Franciszek Pokorny, kpt. Maksymilian Ciężki oraz inż. Antoni Palluth. Wraz z końcem 1929 r. podjęto systematyczne prace nad rozwiązaniem niemieckiego systemu Enigma. 1 września 1932 roku zlikwidowano poznańską ekspozyturę Biura Szyfrów, a trzech najzdolniejszych kryptologów przeniesiono do stolicy. Byli to Marian Rejewski, Henryk Zygalski i Jerzy Różycki, najzdolniejsi uczniowie prof. Krygowskiego.
- w 1938 przeniesiono go w stan spoczynku.
Do wybuchu wojny mieszkał w Poznaniu przy ul. Focha 54 , II p. W czasie wojny, na skutek wysiedlenia przez okupanta w grudniu 1939 roku stracił cale swoje mienie, a w tym bezcenny księgozbiór około 3000 książek. Deportowany najpierw do baraków na ul. Głównej, potem do Radomska, a następnie przebywał w Krakowie. Tutaj też po wyzwoleniu objął wykłady w tworzącej się Politechnice Krakowskiej.
- 1946-1955 powrót na Uniwersytet Poznański jako zwyczajny profesor kontraktowy, wykładał niemal do ostatniej chwili życia, do kwietnia 1955.
W latach 1946 i następnych współpracował z katedrą chemii fizjologicznej Uniwersytetu Poznańskiego publikując wspólnie z prof. Stefanem Dąbrowskim prace dotyczące dyfuzji ciał w cieczy.
Krygowski był prezesem Oddziału Lwowskiego Polskiego Towarzystwa Matematycznego i Oddziału Poznańskiego tegoż towarzystwa. W r. 1926 był prezesem tego towarzystwa.
Interesował się muzyką, szczególnie szopenistyką. Jako członek Société de Frédéric Chopin był w stałym kontakcie z prezesem "Commité d'Action" tegoż towarzystwa Edouardem Ganche, wydawcą dzieł Chopina. Na stronie Narodowy Instytut Fryderyka Chopina (NIFC) znajduje się lista zachowanych publikacji autorstwa Zdzisława Krygowskiego w Kurierze Poznańskim z okresu 1926 do 1935.
Otrzymał ordery i odznaczenia:
Zdzisław Krygowski zmarł 10 sierpnia 1955 o godz. 05.30 w Poznaniu, pogrzeb odbył się 13.08.1955, pochowany został na cmentarzu na Sołaczu przy ul. Lechickiej i Szczawnickiej.
[edytuj] Bibliografia
- Uniwersytet Poznański za rektoratu Heljodora Święcickiego, Księga Pamiatkowa: (pod redakcją Adama Wrzoska), Poznań MCMXXIV
- Historia Ruchu Naukowego Studentów Matematyki i Informatyków na Uniwersytecie w Poznaniu 1919-1999, (pod redakcją: Magdalena Jaroszewska, Maciej Kandulski, Małgorzata Małowińska), UAM, Poznań 1999
- Informator Wydziałowy, Rok XII, numer 10(113) Wydział Matematyki i Informatyki UAM, (pod redakcją: Magdalena Jaroszewska, Julian Musielak), UAM, Poznań lipiec 2005
Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
