| Zelman Cowen | |
| Data i miejsce urodzenia | 7 października 1919 Melbourne |
| Data i miejsce śmierci | 8 grudnia 2011 Toorak |
| Okres urzędowania | od 8 grudnia 1977 do 29 lipca 1982 |
| Poprzednik | John Kerr |
| Następca | Ninian Stephen |
| Odznaczenia | |
| Order św. Michała i św. Jerzego Królewski Order Wiktorii Order Australii |
|
Sir Zelman Cowen (ur. 7 października 1919 w Melbourne, zm. 8 grudnia 2011 w Toorak) – australijski prawnik żydowskiego pochodzenia, znawca prawa konstytucyjnego państw Wspólnoty Narodów. W latach 1977-1982 gubernator generalny Australii.
Ukończył prawo na uniwersytecie w Melbourne. W czasie II wojny światowej służył w australijskiej marynarce wojennej, po czym wyjechał do Europy, gdzie pracował na Uniwersytecie Oksfordzkim i jednocześnie był doradcą prawnym brytyjskich władz okupacyjnych w Niemczech. W 1951 powrócił do kraju i został dziekanem wydziału prawa swojej macierzystej uczelni. Pełnił tę funkcję przez 15 lat, równocześnie odwiedzając z gościnnymi wykładami uczelnie amerykańskie, a także pracując jako doradca władz Ghany i Hongkongu oraz brytyjskiego Ministerstwa ds. Kolonii. W 1966 został wicekanclerzem Uniwersytetu Nowej Anglii w Armidale, a cztery lata później przeniósł się na podobne stanowisko na Uniwersytecie Stanu Queensland w Brisbane.
W 1977 premier Malcolm Fraser zaproponował mu objęcie, formalnie najwyższego w państwie, stanowiska gubernatora generalnego. Po pełnej zawirowań kadencji Johna Kerra, szukano kogoś, kto po pierwsze nie byłby kojarzony z żadną opcją polityczną i nie przejawiał ambicji w tej dziedzinie, a po drugie dobrze rozumiałby rzeczywistą rolę ustrojową gubernatora generalnego. Cowen – wówczas najbardziej renomowany australijski prawnik-konstytucjonalista, idealnie spełniał oba kryteria. Jego dodatkowym atutem była nieukrywana nigdy żydowskość, co po dekadach polityki Białej Australii miało podkreślać otwarcie na świat i multikulturalizm australijskiego społeczeństwa. Cowen w pełni spełnił wysuwane wobec niego oczekiwania – pięć lat jego urzędowania przebiegło pod znakiem względnej stabilizacji w australijskiej polityce, zaś on sam nie budził większych emocji.
Po odejściu ze stanowiska w 1982, ponownie wyjechał na oksfordzką uczelnią i stanął na czele Oriel College. W 1990 wrócił do Australii i osiadł w rodzinnym Melbourne, gdzie stał się aktywnym działaczem gminy żydowskiej. W czasie kampanii przed referendum w sprawie ewentualnego ustanowienia w Australii republiki w 1999, udzielił ostrożnego poparcia obozowi republikańskiemu.
|
|||||||