Znak wywoławczy

Znak wywoławczy (ang. Callsign lub w skrócie Call) – unikatowy ciąg znaków (liter i cyfr), który posiada każda stacja nadawcza. Znaki wywoławcze są stosowane zarówno w służbie radiowej morskiej, lotniczej jak i w amatorskiej, czyli krótkofalarstwie. Każdy kraj ma przydzielony zakres prefiksów alfabetyczny lub numeryczny, charakterystyczny tylko dla niego, od których ich znak musi się zaczynać. Dane dotyczące posiadacza danego znaku wywoławczego można znaleźć w tzw. callbookach (z ang. book – książka, callbook – książka znaków wywoławczych).

Prefiksy

Rozdziałem prefiksów zajmuje się Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny. Obecnie we wszystkich służbach radiowych używane są takie same zakresy prefiksów – jednak w różnych służbach istnieje różny ich podział, np. ze względu na typ jednostki lub rodzaj posiadanego pozwolenia radiowego (podział ze względu na klasę posiadanego pozwolenia stosuje się na przykład w USA w służbie amatorskiej).

Przykłady prefiksów na świecie:

• Australia – AX, VH–VN, oraz VZ
• Brazylia – PP–PY oraz ZV–ZZ
• Czad – TT
• Honduras – HQ–HR
• Indie – AT–AW, VT–VW, oraz 8T–8Y
• Japonia – JA–JS, 7J–7N, oraz 8J–8N
• Rosja – R oraz UA–UI
• Wielka Brytania – G, M, VS, ZB–ZJ, ZN–ZO, ZQ, oraz 2
• USA – W, K, N, oraz AA–AL

Służba amatorska

Znaki w Polsce

W Polsce używane są następujące prefiksy:

• SP – stacje indywidualne i klubowe
• SQ – stacje indywidualne
• SR – przemienniki, radiolatarnie i inne stacje bezobsługowe
• SN – stacje okolicznościowe
• 3Z – stacje okolicznościowe i indywidualne
• SO – od 15.06.2011 – stacje posiadające pozwolenie radiowe kat. 3
• HF – zastosowania specjalne

Po prefiksie występuje część numeryczna, związana z podziałem administracyjnym kraju i określająca okręg krótkofalarski. W przypadku stacji okolicznościowych część numeryczna może oznaczać rocznicę jakiegoś wydarzenia (np. HF30ANJ – 30-lecie aktywności w pasmach krótkofalarskich stacji SP5ANJ, czy SN100HP – 100-lecie harcerstwa polskiego). Spotykane są także znaki okolicznościowe w ramach prefiksu SP (np. SP65DZC, SP2010CY).

Ostatnim elementem znaku jest sufiks, który jest jednoznacznym identyfikatorem stacji i nie może się powtarzać w zakresie całego prefiksu (nawet w różnych województwach). W przypadku stacji klubowych, pierwsza litera sufiksu determinuje rodzaj klubu:

• K – kluby LOK
• P – kluby PZK
• Z – kluby ZHP
• Y – pozostałe kluby

W ramach prefiksów SN, SO i HF wydawane są także skrócone znaki do używania w zawodach (znaki contestowe). Posiadają one sufiks w postaci pojedynczej litery, np. SN3T lub HF4K.

Opcjonalnym elementem znaku jest tzw. łamanie, które może oznaczać następujące sytuacje:

• /p – stacja pracuje ze sprzętu przenośnego lub innego miejsca we własnym województwie (np. SP2AAA/p)
• /m – praca z pojazdu ruchomego (statek na wodach terytorialnych, samochód, rower, pociąg) (np. SQ4BBB/m)
• /cyfra – praca chwilowo z innego okręgu (np. SP5CCC/9)
• /mm – praca ze statku na wodach międzynarodowych (np. SP1WWW/mm).
• /am – praca z powietrza (bez dodatkowego pozwolenia radiowego w przypadku paralotni, jednak może być potrzebna dodatkowa zgoda na pracę z samolotu) (np. SP7EEE/am).
• /d – praca z miejsc katastrof i klęsk żywiołowych (z ang. disaster, katastrofa, np. SP9ABC/d)
• /QRP – praca z transceivera o małej mocy (poniżej 5W)

Linki zewnętrzne

• Lista wszystkich prefiksów na stronie ITU
• Baza polskich, krótkofalarskich znaków wywoławczych
• Baza krótkofalarskich znaków wywoławczych z całego świata
• Lista znaków okolicznościowych przyznanych przez UKE w latach 2007-2010