Zofia Chądzyńska

Zofia Chądzyńska z domu Szymanowska (ur. 24 lutego 1912 w Warszawie, zm. 23 września 2003 tamże) – polska pisarka, tłumaczka, popularyzatorka literatury iberoamerykańskiej. Druga żona Stanisława Gajewskiego.

Absolwentka Wydziału Ekonomicznego Akademii Nauk Politycznych w Warszawie. W latach 1930-1939 była urzędniczką w Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. W czasie wojny była więźniarką Pawiaka (1940), po wojnie przebywała we Francji, Maroko i Argentynie, gdzie prowadziła pralnię bielizny białej i zaprzyjaźniła się m.in. z Witoldem Gombrowiczem. Debiutowała w 1958 na łamach Twórczości. Od 1961 na stałe w Polsce, mieszkała w Warszawie. Zaprzyjaźniona z Julio Cortazarem, towarzyszyła mu m.in. w jego podróżach do Polski, w latach 70. XX w. członkini Związku Literatów Polskich, Polskiego PEN Clubu i Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

Laureatka nagrody Związków Zawodowych CRZZ za książkę Życie za życie (1972) oraz nagrody Polskiego PEN-Clubu za przekłady literatury iberoamerykańskiej (1993). Na podstawie Wstęgi pawilonu powstał film fabularny pt. Słońce w gałęziach (1986, premiera: 1 listopada 1987), w reżyserii Ludmiły Niedbalskiej. Mieszkała w Warszawie, na Saskiej Kępie.

W 1974 w związku z jubileuszem Polski Ludowej odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi.

Twórczość

• Ślepi bez lasek (Czytelnik 1959, 1970); Wznowienia jako: Śpiew muszli (Akapit Press, 1995, 2003)
• Chemia (Czytelnik 1962)
• Ryby na piasku (Czytelnik 1965)
• Skrzydło sowy (PIW 1967)
• Przez Ciebie, Drabie (Nasza Księgarnia 1969, 1972, 1974, 1979, 1984)
• Życie za życie (Nasza Księgarnia 1971, 1973; Wydawnictwo Lubelskie 1979 w serii Biblioteka młodych); Wznowienie jako: Rekma, czyli Życie za życie (Akapit Press, 1995)
• Statki, które mijają się nocą (Nasza Księgarnia 1975, 1989, Hamal Books 1994, Akapit Press 2002)
• Wakacje z Zygą (Młodzieżowa Agencja Wydawnicza 1977)
• Wstęga pawilonu (Nasza Księgarnia 1978, 1982, Akapit Press 1996, Siedmioróg 2000; wpisana na Listę Honorową IBBY)
• Dorosnąć (Nasza Księgarnia 1987, Hamal Books 1994, Siedmioróg 2000, Akapit Press 2002)
• Co mi zostało z tych lat (Akapit Press 1996); Wydanie II poprawione pod zmienionym tytułem: Nie wszystko o moim życiu (Akapit Press 2003)

Przekłady (wybór)

• Jorge Luis Borges, Alef (liczne wydania)
• Jorge Luis Borges, Księga piasku (liczne wydania)
• Jorge Luis Borges, Opowiadania (Wydawnictwo Literackie 1978)
• Jorge Luis Borges, Raport Brodiego (liczne wydania)
• Jorge Luis Borges, Twórca (liczne wydania; wespół z Krystyną Rodowską)
• Jorge Luis Borges przy współpracy Margarity Guerrero, Zoologia fantastyczna (Warszawa 1983)
• Julio Cortázar, Egzamin (1991)
• Julio Cortázar, Gra w klasy (wyd. I: 1968, Spółdzielnia Wydawnicza Czytelnik; liczne wznowienia)
• Julio Cortázar, Książka dla Manuela (Wydawnictwo Literackie 1980)
• Julio Cortázar, Niewpory (Wydawnictwo Literackie, 1989)
• Julio Cortázar, Nikt, byle kto... (Wydawnictwo Literackie 1981)
• Julio Cortázar, Opowiadania (liczne wydania)
• Julio Cortázar, Opowieści o kronopiach i famach (liczne wydania)
• Julio Cortázar, Ostatnia runda (liczne wydania)
• Julio Cortázar, Ośmiościan (Wydawnictwo Literackie 1977)
• Julio Cortázar, Proza z obserwatorium (Wydawnictwo Literackie 1986)
• Julio Cortázar, Tango raz jeszcze (Wydawnictwo Literackie 1983)
• Julio Cortázar, W osiemdziesiąt światów dookoła dnia (CZytelnik 1976, liczne wznowienia)
• Julio Cortázar, Wielkie wygrane (liczne wydania)
• Jose Donoso, Plugawy ptak nocy (Czytelnik 1975)
• Griselda Gambaro, Bóg nie lubi szczęśliwych (Wydawniztwo Literackie 1984)
• Gabriel Garcia Marquez, Bardzo stary pan z olbrzymimi skrzydłami (Muza 2001; wespół z Carlosem Marrodanem Casasem)
• Rita Gombrowicz, Gombrowicz w Argentynie. Świadectwa i dokumenty 1939-1963 (liczne wydania; wespół z Anną Husarską)
• Tom Kempiński, Odchodzić (sztuka teatralna)
• Roma Mahieu, Poobiednie Igraszki (sztuka teatralna)
• Jean Reverzy, Odejście (Wydawnictwo Literackie 1981)
• Jean Reverzy, Plac trwogi (Wydawnictwo Literackie 1981)

Linki zewnętrzne

• Mariusz Kubik - Portrety pisarzy: Zofia Chądzyńska, "Gazeta Uniwersytecka UŚ", nr 8 (75)/maj 2000; Uniwersytet Śląski, Katowice
• Mariusz Kubik - Gra w słowa. Jubileusz Zofii Chądzyńskiej, "Tygodnik Powszechny" nr 10/2748, Kraków, 10 marca 2002
• Mariusz Kubik, Marcin Pilis - Portrety pisarzy: Julio Cortazar, czyli gra wyobraźni, "Gazeta Uniwersytecka UŚ", nr 6 (95) / marzec 2002; Uniwersytet Śląski, Katowice
• Monika Piątkowska - Portrety kobiet: Zofia Chądzyńska, Wysokie Obcasy, wrzesień 2003
• Mariusz Kubik - Ten błysk, rytm, magia słów. O Zofii Chądzyńskiej (24 II 1912 - 23 IX 2003), Zeszyty Literackie, nr 85/2004, Warszawa, zima 2004
• Cortazar w Polsce - wspomnienia tłumaczki, Portal Księgarski, 20.12.2004
• nieco szerzej o życiu i pracy tłumaczki