Zofia Garbaczewska-Pawlikowska

Zofia Garbaczewska-Pawlikowska
Zofia Garbaczewska-Pawlikowska w swojej pracowni 30 lipca 2008
Data i miejsce urodzenia	20 lutego 1922 Siedlce
Narodowość	Polka
Dziedzina sztuki	poezja, proza i malarstwo
Ważne dzieła	"Krajobraz życia", "Zmiana kalendarzy", "Mini szepty", "Zakamarki pamięci"

Zofia Garbaczewska-Pawlikowska (ur. 20 lutego 1922 w Siedlcach) – krakowska poetka, pisarka i malarka, głównie portrecistka.

Biografia

Dzieciństwo spędziła w Sosnowcu. Pochodzi z rodziny o dwupokoleniowej tradycji aptekarskiej. Jej ojciec był przed wojną właścicielem apteki, także najmłodsza siostra – Krystyna ukończyła farmację.

Naukę malarstwa rozpoczęła podczas II wojny światowej w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, którą Niemcy przemianowali na Staatliche Kunstgewerbeschule Krakau. Jej wykładowcami byli m.in. profesorowie Władysław Jarocki, Wojciech Weiss, Stanisław Kamocki i Fryderyk Pautsch.

Już po wojnie ukończyła farmację na Akademii Medycznej i później historię sztuki na UJ. Prywatnie żona Wiktora Pawlikowskiego – artysty malarza (zm.1982).

Najpierw pracowała zawodowo jako farmaceutka, a następnie jako chemiczka, poświęcając wolny czas na twórczość malarską i później także literacką. Wydała 20 książek, głównie tomików poetyckich, a także prozę autobiograficzną.

Miała liczne indywidualne wystawy malarskie w Polsce oraz poza granicami, m.in. w USA, Kanadzie, Wielkiej Brytanii i we Włoszech, gdzie w miejscowości Bellagio znajduje się stała ekspozycja malarki.

Największe sukcesy w twórczości malarskiej i literackiej odnosiła w latach 80. XX wieku. Została nagrodzona m.in. medalem Narodowej Sztuki Polskiej. Jest członkiem Konfraterni Poetów, krakowskiego oddziału Związku Literatów Polskich oraz Bronowickiego Koła Przyjaciół Sztuk Wszelkich.

Twórczość malarska

Artystka w atelier na tle własnych ikon

• W 1976 otrzymała status artysty plastyka, nadawany przez Ministerstwo Kultury i Sztuki.
• Posługuje się olejem, pastelą, akwarelą i akrylem. Na akwarelach przedstawia najczęściej kapliczki, kościółki, cerkwie, kwiaty i pejzaże. Uczestniczyła w wielu plenerach.
• Namalowała blisko 100 portretów, na których ukazała dzieci z przedszkoli oraz szkół z Krakowa i Nowego Targu. Te portrety zostały przedstawione publiczności na czterech wystawach zorganizowanych w latach 1980 i 1981. Część z nich (około 30) malarka przekazała dla Centrum Zdrowia Dziecka.
• Maluje ikony i sama wykonuje z oksydowanej blachy ich koszulki.
• Wzięła udział w Festiwalu Sztuki Polskiej zorganizowanym w 1992 w Chicago i Toronto.
• Pokazała swoje obrazy w Polish Club London – Balham w Londynie w kwietniu 1992.
• We włoskiej miejscowości Bellagio, położonej nad jeziorem Como, znajduje się w galerii Grand Hotelu Villa Serbelloni stała ekspozycja malarska Garbaczewskiej-Pawlikowskiej.
• Indywidualne wystawy pejzażu włoskiego w galeriach Pałacu Pugetów, Śródmiejskiego Ośrodka Kultury, MPiKu oraz Galerii "Helena" w Krakowie.
• W marcu 1993 Telewizja Polska, Radio Kraków i Radio Alfa przedstawiły programy o twórczości poetyckiej i malarskiej Zofii Garbaczewskiej-Pawlikowskiej.
• We wrześniu 2003 odbyła się w Galerii "Helena" w Krakowie wystawa ikon namalowanych przez artystkę.
• W styczniu 2005 prezentowała obrazy i dorobek poetycki w Galerii Audialnia w Krakowie, prowadzonej przez państwa Stanisławę i Romana Hnatowiczów.
• Indywidualna wystawa prac malarskich pt. "Kościółki, Kapliczki, Ikony" w Klubie Profesora Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, otwarta 23 października 2008.

Twórczość literacka

• Zofia Garbaczewska-Pawlikowska zadebiutowała jako poetka stosunkowo późno, bo dopiero w 1991, wydając tomik z wierszami pod tytułem "Alfabet tajemnic".
• Na podstawie wybranych utworów traktujących o miłości powstał w 2002 monodram pt. "Szeptem o miłości... zwariowanej" w wykonaniu aktorki teatralnej Barbary Omielskiej, wystawiony w Galerii Nowohuckiego Centrum Kultury, w połączeniu z wystawą akwareli Zofii Garbaczewskiej-Pawlikowskiej.
• Fragmenty poezji Zofii Garbaczewskiej-Pawlikowskiej wykorzystał Andrzej Ostoja-Solecki do ozdobienia albumu z pracami malarskimi (50 gwaszy) Stanisława Jakubczyka, które przedstawiają połemkowskie cerkwie.
• W 2007 z okazji 85. urodzin artystki Krakowski Oddział Związku Literatów Polskich oraz Śródmiejski Ośrodek Kultury w Krakowie zorganizowały spotkanie poetyckie. Wiersze, w oprawie muzycznej fletu, w wykonaniu Anny Kozłowskiej, czytała aktorka Alicja Kondraciuk. Podczas spotkania odbyła się także prezentacja książki pt. "Zakamarki pamięci", zawierającej wybór wierszy i opatrzonej wstępem napisanym przez Krzysztofa Lisowskiego.

• Wierszami zatytułowanymi "Co ja tu robię" oraz "Aparat" zdobyła I nagrodę w X Konkursie Literackim zorganizowanym przez krakowski Bunkier Sztuki, Fundację Sztuki Osób Niepełnosprawnych oraz kwartalnik "Słowem i Kształtem".

Opublikowane pozycje

• "Alfabet tajemnic" (1991, tomik poetycki)
• "Kłódka czasu" (1993, tomik poetycki)
• "Zagłębienie w dłoni" (1994, tomik poetycki)
• "Skarby na czarną godzinę" (1995, tomik poetycki)
• "Obłaskawić dzień" (1996, tomik poetycki)
• "Opieram się o wiatr" (1996, wybór wierszy)
• "Krajobraz życia" (1996, proza wspomnieniowa)
• "Zmiana Kalendarzy" (1997) ISBN 83-86900-40-7
• "Nie ma ciszy" (1998)
• "Mini szepty" (1998, wybór najkrótszych wierszy wydany przez Wydawnictwo Miniatura) ISBN 83-7081-338-0
• "Trzecia część życia" (1999)
• "Poezje" (1999) ISBN 83-87842-14-1
• "Oto jestem" (2000)
• "Okruchy raju" (2000)
• "Zakręty" (2001, wybór wierszy)
• "Paląc fotografie" (2002) ISBN 83-89186-15-2
• "Reminiscencje" i "W blasku zachodzącego życia" (2003, zbiorek poezji podzielony przez autorkę na dwie części ze względu na odrębność tematyczną i chronologiczną wierszy, zaopatrzony w dwa różne tytuły i dwie odmienne okładki na awersie i rewersie) ISBN 83-89186-65-9
• "Pół na pół" (2004)
• "Cisza między wierszami" (2005) ISBN 83-89707-48-9
• "Jutra może nie być" (2006/2007) ISBN 83-7490-041-5
• Andrzeja Ostoja-Solecki "Połemkowskie cerkwie w malarstwie Stanisława Jakubczyka" (2006, album przedstawiający obrazy drewnianego budownictwa sakralnego na polskim i słowackim Pogórzu Karpackim, namalowane przez Stanisława Jakubczyka, w którym wykorzystano poezje Zofii Garbaczewskiej-Pawlikowskiej) ISBN 978-83-925339-0-0
• "Zakamarki pamięci" (2007, wybór wierszy, wydanie jubileuszowe) ISBN 978-83-7490-062-1
• "Żyję z przyzwyczajenia" (luty 2009, tomik poetycki, wiersze zawierające refleksje 87-letniej autorki na temat życia ludzkiego i wyroku śmieci, który jest nierozerwalnie z nim związany i od momentu urodzenia ciąży nad każdym z nas; na okładce akwarela poetki przedstawiająca kapelusz ozdobiony wstążką i bukiet kwiatów)

Reakcje krytyki

Krytyk Krzysztof Lisowski powiedział o poezjach Garbaczewskiej-Pawlikowskiej:

Z kilku wyrazów, kilku kresek malarskiej wyobraźni wyłania się cały świat, prawdziwa pełnia ludzkiego doświadczenia. Niektóre wiersze to małe studia natury ludzkiej, refleksja o upływającym czasie, o patrzeniu na minione i mijające życie z perspektywy człowieka starszego, dojrzałego, doświadczonego, bogatego w osobiste wzloty i klęski. ...niebagatelnym walorem tych wierszy jest ich klarowny język, poetyka skrótu doprowadzona do dużego mistrzostwa w cyklu poetyckich miniatur, przypominających japońskie haiku; to blaski myśli, obrazy oświetlone momentem blasku, raz i na zawsze, abyśmy dostrzec mogli jakiś istotny walor egzystencjalnej refleksji, promień łączący "wysokie" z "niskim", aspekt metafizyczny ludzkiego bytowania, poczucie łączności i pokrewieństwa z Innym Światem i z tymi, którzy już przekroczyli niewidzialną granicę.

Linki zewnętrzne

• Wiersz pt. "Babie lato" oraz obrazy w Bronowickiej Galerii
• Fragmenty poezji - wiersze zatytułowane: "Życie", "Historia", "Nuda" i "Ostatnia Wieczerza"