Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Związek Harcerstwa Polskiego w Niemczech |
|
| Data powstania | 6 maja 1926 |
| Data rozwiązania | 7 września 1939 |
| Liczebność (1939) | 2700 |
| Zasięg działalności | Republika Weimarska, III Rzesza |
| Siedziba | Bytom |
|
|
|
| Naczelnik (pierwszy) | Józef Kwietniewski |
| Naczelnik (ostatni) | Józef Kachel |
 Portal:Harcerstwo |
|
Związek Harcerstwa Polskiego w Niemczech (ZHPwN) – był organizacją harcerstwa polskiego działającą na terenie Niemiec w latach 1925–1939[1]. Organizacja została rozwiązana decyzją władz niemieckich dnia 7 września 1939, a wielu jej członków zostało zabitych przez nazistów.
Spis treści |
Swoje korzenie polskie harcerstwo na terenie Niemiec zawdzięcza pierwszym drużynom skautowym konspiracyjnie zakładanym jeszcze przed I wojną światową. Pierwsze drużyny w Niemczech powstały w roku 1912 na terenie Wielkopolski i Pomorza oraz w Berlinie (1913), Westfalii oraz na Górnym Śląsku. Drużyny harcerskie były zakładane w zaborze pruskim przez działaczy niepodległościowych ze Związku Młodzieży Polskiej "Zet". Pierwsza organizacja polskiego harcerstwa w Niemczech, jednocząca liczne polskie organizacje skautowskie, założona została w 1925 roku jako Związek Harcerzy Polskich w Niemczech i pod tą nazwą działała do roku 1927. Dnia 6 maja 1926 na zjeździe organizacji harcerskich w Bytomiu[2] postanowiono utworzyć jednolitą organizację harcerską w Niemczech, którą w 1927 nazwano Związkiem Harcerstwa Polskiego w Niemczech, w skrócie ZHPwN.
W roku 1933 hufcowy Berlińskiego Hufca Harcerstwa Polskiego Edmund Rydziński wkomponował w lilijkę harcerską znak Rodła. Znak ten stał się nowym godłem harcerstwa polskiego na tych terenach. Początkowo spontanicznie pojawiał się na sztandarach drużyn, zastępów i gromad zuchów. Wkrótce został przyjęty jako oficjalny znak Związku Harcerstwa Polskiego w Niemczech i noszony był na tarczach przypiętych do harcerskich bluz oraz widniał na sztandarze organizacji.
Dnia 31 marca 1935 roku w Opolu odbył się zjazd delegatów ZHPwN, podczas którego Józefa Kwietniewskiego[3] zastąpił Paweł Kwoczek, a naczelnikiem został Józef Kachel.
W 1938 roku harcerstwo polskie w Niemczech obchodziło 25-lecie działalności. Z tej okazji odbyły się uroczystości jubileuszowe, podczas których w Domu polskim w Berlinie zorganizowano wystawę prezentującą działalność 10 hufców działających na terenie Niemiec. Wystawa była prezentowana w Raciborzu, Opolu, Bytomiu, Strzelcach, Wrocławiu, Olsztynie i Zakrzewiu.[4]
Związek Harcerstwa Polskiego w Niemczech organizacyjnie podlegał Związkowi Polaków w Niemczech. Według zachowanych danych organizacji w 1928 Związek liczył ok. 400 członków, by w 1939 osiągnąć liczbę 2700 członków. Struktura organizacyjna wyglądała następująco:
Związek Harcerstwa Polskiego w Niemczech kierował zarząd z siedzibą w Bytomiu. Kolejni naczelnicy związku:
Po dojściu Adolfa Hitlera do władzy na przełomie 1933 i 1934 roku przywódcy Hitlerjugend zwrócili się do Związku Harcerstwa Polskiego w Niemczech z żądaniem przystąpienia polskich harcerzy do swojej organizacji jako "autonomiczna grupa mniejszościowa". W razie odmowy zagrozili rozwiązaniem harcerstwa polskiego na terenach Niemiec[7]. Związek Harcerstwa Polskiego w Niemczech trzykrotnie odmawiał na podobne apele ze strony Hitlerjugend.
We wrześniu 1937 roku Gestapo zakazało człokom ZHP w Niemczech noszenia mundurków harcerskich, lilijki z Rodłem oraz używania biało-czerwonych barw. W 1938 roku niemieckie władze nie udzieliły zezwoleń na organizację kursów i obozów harcerskich w Osławie Dąbrowie i Płotowie na Kaszubach, Czyżkach i Wielkich Strzelcach na Śląsku Opolskim, w Świętej, w Waplewie (Powiśle), Zakrzewie i Jondorfie w powiecie złotowskim.[4]
Działacze harcerscy wpisywani byli na listę "wrogów Rzeszy" tzw. Sonderfahndüngsbuch Polen (pol. "Specjalna księga Polaków ściganych listem gończym"). Podczas wojny hitlerowcy zamordowali wielu działaczy harcerstwa polskiego na terenie Niemiec. Byli to m.in. Ryszard Knosała zamordowany w obozie koncentracyjnym Hohenbruch, Leon Włodarczak rozstrzelany we wrześniu 1939 roku, Józef Groth, Tadeusz Pezała, Jan Maza, Władysław Planetorz uwięziony w Oświęcimiu i Mauthausen-Gusen.[8] Zmarł zakatowany w twierdzy kłodzkiej.
