Związek Komunistów Jugosławii

Związek Komunistów Jugosławii (ZKJ) – Savez komunista Jugoslavije (SKJ) został utworzony jako Socjalistyczna Partia Robotnicza Jugosławii w 1919.

Związek od początku był członkiem Międzynarodówki Komunistycznej.

W latach 1920–1952 przyjął nazwę Komunistyczna Partia Jugosławii (KPJ). Delegalizacja KPJ w 1921 i spory frakcyjne hamowały jego działalność.

Aktywność partii wzrosła po objęciu w 1937 kierownictwa przez Josipa Broz Tito. KPJ występowała wtedy przeciw zbliżeniu Jugosławii z III Rzeszą.

W zajętej w kwietniu 1941 przez Niemcy i ich sojuszników Jugosławii, KPJ wysunęła hasło powstania narodowego przeciw okupantom i kierowała masowym ruchem wyzwoleńczym. Zorganizowała silne oddziały partyzanckie, które zostały przekształcone później w Wojska Narodowowyzwoleńcze.

Po wojnie przejęła pełnię władzy, eliminując przeciwników politycznych i wprowadzając monopartyjną dyktaturę. W 1948 – po ostrym konflikcie J. B. Tito ze Stalinem – doprowadziła do zerwania współpracy między innymi partiami komunistycznymi.Współpracę nawiązano ponownie w 1955.

ZKJ był inicjatorem udziału Jugosławii w ruchu państw niezaangażowanych.

Od śmierci Josipa Broz Tito w 1980, funkcję przywódcy ZKJ pełniło Prezydium Komitetu Centralnego ZKJ. Jego przewodniczący wybierany był spośród członków Prezydium na okres 1 roku.

ZKJ rozwiązano w 1991 wraz z rozpadem Socjalistycznej Federalnej Republiki Jugosławii.

Od 1965 Komitet Centralny mieścił w Belgradzie, w wieżowcu Ušće Tower.

Przewodniczący Związku Komunistów Jugosławii po II wojnie światowej

imię i nazwisko	okres	Republika
Josip Broz Tito	listopad 1936 – 4 maja 1980	Chorwacja
Branko Mikulić (p.o.)	19 października 1978 – 23 października 1979	Bośnia i Hercegowina
Stevan Doronjski (p.o. do 4 maja)	23 października 1979 – 20 października 1980	Wojwodina
Lazar Mojsov	20 października 1980 – 20 października 1981	Macedonia
Dušan Dragosavac	20 października 1981 – 29 czerwca 1982	Chorwacja
Mitja Ribičič	29 czerwca 1982 – 30 czerwca 1983	Słowenia
Dragoslav Marković	30 czerwca 1983 – 26 czerwca 1984	Serbia
Ali Shukrija	26 czerwca 1984 – 25 czerwca 1985	Kosowo
Vidoje Žarković	25 czerwca 1985 – 26 czerwca 1986	Czarnogóra
Milanko Renovica	28 czerwca 1986 – 30 czerwca 1987	Bośnia i Hercegowina
Boško Krunić	30 czerwca 1987 – 30 czerwca 1988	Wojwodina
Stipe Šuvar	30 czerwca 1988 – 17 maja 1989	Chorwacja
Milan Pančevski	17 maja 1989 – 30 czerwca 1990	Macedonia

Zobacz też

• Związek Komunistów Bośni i Hercegowiny
• Związek Komunistów Chorwacji